Vì sao cạnh tranh càng khốc liệt sản phẩm càng giống nhau? Định luật phân hóa thị trường
Có bao giờ bạn bước ra đường và bỗng nhiên cảm thấy thế giới xung quanh dường như là được đúc ra từ cùng một cách khuôn không? Bạn cứ nhìn vào những cái con phố ẩm thực sớt.
1. Bản chất cơ học của dòng tiền: Máu của doanh nghiệp
Có bao giờ bạn bước ra đường và bỗng nhiên cảm thấy thế giới xung quanh dường như là được đúc ra từ cùng một cách khuôn không? Bạn cứ nhìn vào những cái con phố ẩm thực sớt.
Khi một quán trà sữa trân châu đường đen xuất hiện và đông khách thì chỉ sau đúng một đêm, 10 quán trà sữa bên cạnh lập tức đổi biển hiệu, cập nhật ngay cái món trân châu đường đen vào vị trí nổi bật nhất của thực đơn.
Hãy nhìn vào những ngã tư giao lộ lớn trong thành phố. Một siêu thị điện máy màu xanh vừa mọc lên, lập tức thấy bên kia đường xuất hiện một cái siêu thị điện máy màu đỏ hoặc màu vàng.
Nằm sát sạt nhau. Bán cùng một cái mẫu tivi, tủ lạnh, máy giặt y hệt nhau với cái mức chết khấu chênh lệch chưa tới vài chục ngàn đồng.
Hoặc là gần gũi hơn nữa, hãy mở cái con điện thoại của bạn đang cầm trên tay lên, lướt qua trang chủ của YouTube, Facebook hay TikTok.
Thế thì tại sao gần đây thì mọi cái hình thu nhỏ nó đang có một cái chen đấy là có một cái khuôn mặt há hốc mồm kinh ngạc với những cái dòng chữ in hoa màu vàng chó lọn.
Tại sao mọi tiêu đề của video giật gân đều theo cùng một công thức là sự thật chấn động chưa từng tiết lộ hay là bí mật mà người ta không muốn bạn biết?
Tại sao mọi đoạn mở đầu đều bị ép vào một cái cấu trúc giật gân đúng 15 giây đầu tiên? Chúng ta từ nhỏ thì đã được dạy một cái giáo điều kinh tế học kinh điển cạnh tranh tự do là cội nguồn của sự tiến bộ và đa dạng.
Chúng ta tin rằng khi mà có hàng chục hàng trăm doanh nghiệp cùng la vào tranh giành túi tiền của người tiêu dùng thì họ buộc phải vắt kiệt trí não để trở nên khác biệt.
Họ phải sáng tạo ra những công thức mới lạ, những mẫu mã đột phá, những dịch vụ độc nhất vô nhị để khiến khách hàng chú ý. Càng nhiều sự cạnh tranh thì người tiêu dùng càng có nhiều lựa chọn phong phú.
Thế nhưng thực tế Trần Trụi lại giá một cái tát chí mạng và cái niềm tin đó. Càng cạnh tranh khốc đi thì mọi thứ lại càng trở nên giống hệt nhau một cách kỳ lạ.
Và cái điều đáng sợ nhất là hiện tượng đồng hóa hàng loạt này. Nó không bắt nguồn từ việc các doanh nhân lười biếng mà cũng chả phải là do các nhà sáng tạo nội dung đã cạn kiệt ý tưởng.
Đằng sau cái sự nhạt nhòa đó là một cái lực hấp dẫn toán học tàn nhẫn, một quy luật vô hình đã kéo tất cả những bộ óc kinh doanh tỉnh táo nhất về cùng một tọa độ trung tâm.
Và bất kỳ ai dạ ruột đứng lên chống lại cái lực hút đó đều sẽ phải trả giá bằng sự đào thải nghiệt ngã. AI đã hiện diện ở khắp mọi nơi nhưng sức mạnh thực sự chỉ thuộc về người hiểu rõ cách thức nó vận hành.
Những câu lệnh ngắn gọn trống rỗng sẽ chỉ khiến cô máy đưa ra những câu trả lời vô thưởng vô phạt không thể tháo gỡ khó khăn của bạn.
Tài khoản Gamed Pro 1 năm chính chủ và 5 TB Google Driver lưu chữ khởi nguyên của bãi biển 100 m. Bài toán không gian của Haro Hotel.
Năm 1929, nhà kinh tế học Haro Hoteling công bố một cái công trình toán học đặt nền móng cho lý thuyết kinh tế học không gian và cấu trúc cạnh tranh hiện đại, đó là mô hình bã biển Hoteling.
Bản chất của cái mô hình này nó giải thích hành vi định vị của các thực thể kinh tế khi phải đồng thời cân đối giữa việc tối đa hóa thị phần và triệt tiêu đối thủ cạnh tranh.
Thế thì cái bối cảnh bài toán nó được giả định trên một cái không gian tuyến tính chuẩn hóa đó là một cái bãi biển thẳng tắp có chiều dài chính xác là 100 m.
Trên cái bãi cắt đó thì có 100 du khách đang nằm tắm nắng được phân bổ đồng đều với mật độ một người trên 1 m trải dài từ mét số 0 đến mét thứ 100.
Thời tiết thì nắng nóng gay gắt khiến cho nhu cầu tiêu thụ nước giải khác hoặc là kem của toàn bộ 100 du khách đó đạt mức tuyệt đối.
Tức là đơn giản là mỗi người có nhu cầu mua đúng một cây kem. Trên bã biển thì bắt đầu xuất hiện hai đơn vị cung cấp dịch vụ đấy là xe A và xe B.
Cả hai xe này thì đều bán cùng một loại kem tiêu chuẩn, hương vị giống hệt nhau, chất lượng đồng nhất và limit một cái mức giá ngang nhau và do không có một cái sự khác biệt về sản phẩm hay giá thành.
Người tiêu dùng họ chỉ dựa vào một cái biến số duy nhất để đưa ra quyết định mua hàng, đó là chi phí di chuyển. Người nào tắm nắng ở gần chiếc xe nào hơn thì sẽ tự động đi tới chiếc xe đó để mua kem nhằm mà tối thiểu hóa cái nỗ lực phải đi lại dưới cái trời nắng.
Và nếu mục tiêu là giảm thiểu tổng quãng đường di chuyển của toàn bộ 100 du khách thì giải pháp phân bổ tối ưu sẽ là chia đôi không gian địa lý.
Hiểu đơn giản thế này. Xe A đặt tại tọa độ mét thứ 25, xe B thì đặt tại tọa độ mét thứ 75.
Và với cái cách bố trí này thì thị trường nó sẽ được chia đôi hoàn hảo. Toàn bộ khách hàng từ mé số 0 đến mét thứ 50 sẽ tìm tới xe A vì khoảng cách của nó gần hơn.
Xe A sẽ phục vụ được 50 khách. Còn toàn bộ khách hàng từ mét thứ 51 đến mét thứ 100 sẽ tới xe B.
Xe B cũng phục vụ được 50 khách. Những khách hàng nằm ở vị trí bất lợi nhất tại hai đầu mép bãi biển, tức là mét số 0 và mét thứ 100 thì cũng chỉ phải đi bộ tối đa 25 m thôi.
Khách hàng tại trung tâm bãi biển tức là mét thứ 50 thì cũng chỉ phải đi 25 m đến một trong hai xe. Tức là tổng khoảng cách di chuyển của toàn bộ xã hội đạt mức thấp nhất có thể.
Đây là cái trạng thái phân bổ cân bằng và văn minh nhất. Tất nhiên thì thị trường tự do thì nó không được vận hành bởi mục tiêu là tối ưu hóa xã hội của một nhà hoạch định trung tâm mà nó chịu sự chi phối hoàn toàn bởi động cơ tư lợi của từng cá nhân tham gia vào các trò chơi kinh tế.
Động cơ vị kỷ và cuộc dượt đuổi đến điểm cân bằng NAS. Trạng thái tối ưu xã hội tại mé thứ 25 và mét thứ 75.
Nó là một cái trạng thái cân bằng cực kỳ mong manh. Nó sẽ lập tức sụp đổ ngay khi một trong hai người bán này họ toan tính là mở rộng thị phần.
Giả dụ chủ xe a họ nhận ra một cái quy luật địa lý khá đơn giản đấy là toàn bộ lượng khách hàng nằm phía sau lưng mình. Tức là từ m số 0 đến mé thứ 24 là tệp khách hàng bị giam cầm kiểu khách hàng chắc chắn mua của mình ấy.
Những người này thì họ không có sự lựa chọn nào khác ngoài cái xe A. Đơn giản là bởi vì khoảng cách đến xe B ở mét thứ 75 nó là quá xa.
Do đó nếu mà xe A họ tự ý dịch chuyển vị trí từ mét thứ 25 tiến lên mét thứ 26 thì xe A nó vẫn giữ nguyên 100% khách hàng từ mét số 0 đến mét thứ 25 phía sau.
Còn ở cái khoảng không gian trống giữa hai xe thì ranh giới chia đôi thị phần giữa xe A tức là mét thứ 26 và xe B tức là mét thứ 75 bị đẩy từ mét thứ 50 lên mét thứ 50,5.
Và thế là xe A lập tức chiếm thêm được 0,5 m thị phần từ tay của xe B mà không cần phải càn tiến sản phẩm mà cũng chả cần phải hạ giá và cũng không mất đi bất kỳ một cái chi phí tiếp thị nào.
Xe B cay đúng không á? Và để phản ứng trước cái sự xâm lấn đó, chủ xe B không thể ngồi yên để thị phần bị bào mò được.
Xe B cũng lập tức di chuyển từ mé thứ 75 lùi về mét thứ 74 để kéo ranh giới chia đôi ngược trở lại. Nhận thấy xe B phản kích, xe A tiếp tục dấn bước lên mét thứ 30.
B lập tức ép sát về mét thứ 70. A lại tiến lên mét thứ 40, B lùi về mé thứ 60.
Cuộc dượt đổi vị trí này nó tạo thành một cái lực hút hướng tâm mãnh liệt. Quá trình này nó chỉ dừng lại khi mà hai chiếc xe nó tiến sát vào nhau, đứng tựa lưng vào nhau ngay tại trung tâm bãi biển, tức là mét thứ 50.
Và tại mét thứ 50, thị trường đạt tới điểm cân bằng NAS. Đây là trạng thái mà không bên nào có thể đơn phương thay đổi vị trí để mà gia tăng lợi nhuận.
2. Cạm bẫy quy mô và ảo tưởng doanh thu không tạo ra tiền mặt
Giả dụ nếu xe A lùi sang bên trái về mét thứ 49, xe B nó vẫn đứng ở mét thứ 50 thì lập tức nó sẽ chiếm được toàn bộ 51 m thị phần bên phải.
Còn xe A nó chỉ còn lại 49 m. Nếu mà xe B lùi sang bên phải về mét thứ 51 thì ngược lại xe A nó cũng thâu tóm được toàn bộ 51 m bên trái.
Cái việc đứng sát vách nhau tại mét thứ 50 nó trở thành cái chiến lược an toàn duy nhất để bảo vệ chính xác 50% thị phần của mỗi bên.
Bản chất bi kịch của điểm cân bằng NAS nằm ở chỗ. Sau rất nhiều một cái quá trình cạnh tranh khốc liệt, thị phần và doanh thu của cả hai xe nó đều không đổi.
Xe A thì vẫn bán được cho 50 người, xe B thì cũng vẫn bán được cho 50 người. Tuy nhiên, chi phí mà toàn xã hội phải gánh chịu đã tăng gấp đôi.
Người ở m số 0 và người mé số 100 giờ đây phải đi bộ quãng đường 50 m, gấp đôi so với ban đầu và lại còn dưới cái điều kiện thời tiết khắc nghiệt chỉ để mua cùng một cái kem.
Cái sự cạnh tranh tự do nó không kiểm soát đã triệt tiêu hiệu quả xã hội và thay thế nó bằng một cái bất sự bất tiện tập thể, nguyên lý đồng hóa tối thiểu và các biến thể trong đời sống.
Và kết luận của Hotel được khá quát hóa thành nguyên lý đồng hóa tối thiểu. Trong các thị trường cạnh tranh không gian hoặc cạnh tranh đặc tính sản phẩm, các đối thủ sẽ có xu hướng sao chép vị trí và cấu trúc của nhau để bảo vệ thị phần dẫn tới việc triệt tiêu sự đà dạng.
Trục bãi biển 100 m đại diện cho bất kỳ một cái giải phân bổ sở thích nào trong xã hội. Ví dụ như là hệ thống chính trị lưỡng đảng và sự thoái hóa thông điểm.
Trục 100 m nó tương ứng với cái giải ý thức hệ chính trị. Từ mé số 0 tức là phe cực tả đi đến mét thứ 100 tạm gọi là phe cực hữu đi.
Khối cử chi trung dung tức là không có định kiến đảng phái kiên định. Họ sẽ tập trung dài đặc nhất ở khu vực trung tâm giả dụ từ mé thứ 40 đến mét thứ 60.
Đây sẽ chính là cái nhóm cử chi quyết định kết quả bầu cử. Giả dụ một ứng cử viên đảng cấp tiến nếu mà đứng yên ở mét thứ 10 để mà bảo vệ lý tưởng cực đoan thì sẽ tự ra mình cho một cái tệp cử chi cốt lõi hẹp và nhường toàn bộ 90 m cử chi còn lại cho đối thủ.
Do đó thì càng tiến gần tới ngày bầu cử thì các ứng cử viên của hai đảng đối lập đều sẽ có xu hướng điều chỉnh phát ngôn dịch chuyển thông điệp kinh tế và an sinh xã hội về cái điểm ở m thứ 50 để mà tranh thủ lá phiếu của nhóm cử chi trung dung.
Hệ quả là cử chi sẽ nhận thấy là thế nào mà cương lĩnh của cả hai đảng này thế nào nó lại hơi hơi giống nhau là càng ngày nó càng giống nhau một cách kỳ lạ và sẽ làm suy giảm tính đa dạng trong lựa chọn chính trị.
Một ví dụ thứ hai đấy là chiến lược định vị bán lẻ đô thị. Các thương hiệu bán lẻ điện máy, chuỗi cửa hàng tiện lợi và trạm xăng dầu thường tập trung mở cửa hàng đối diện nhau tại cùng một cái ngã tư sầm uất thay vì họ phân tán đồng đều vào sâu trong các khu dân cư.
Hiện tượng này thì nó phản ánh trực tiếp hành vi đứng tựa lưng. Tại mét thứ 50 mà mình có nói trên nhằm khóa chặt cái lưu lượng khách hàng qua lại tại các cái điểm nút giao thông bất chấp việc người dân ở các khu vực xa trung tâm cứ phải di chuyển quãng đường dài hơn để tiếp cận dịch vụ.
Tiếp theo thì chúng ta có ví dụ về sự dập khuôn của truyền thông và nội dung số. Trên không gian mạng xã hội, rất nhiều nhà sáng tạo nội dung chịu sự chi phối trực tiếp từ thuật toán phân phối dựa trên thị hiếu của số đông người dùng phổ thông tại M50.
Và việc lựa chọn phong cách giật gân, tiêu đề kích thích trí tò mò hay là cái thăm nêu đồng dạng là kết quả của việc tối ưu hóa lượt xem.
Khi một nhà sáng tạo cố gắng chuyển dịch về mét thứ 10 để mà sản xuất các cái nội dung học thuật chuyên sâu kén người xem, lượng tiếp cận lập tức sụt giảm nghiêm trọng.
Tính an toàn chiến lược đã thúc đẩy sự đồng hóa và bóp nghẹt tính sáng tạ nguyên bản. Một cái ví dụ tiếp theo đấy là sự hội tụ sản phẩm trong ngành FnB.
Giáo dụ trong ngành dịch vụ ăn uống thì việc hầu hết các cái chuỗi trà sữa hay là cà phê đều phục vụ những cái danh mục đồ uống thịnh hành giống hiệt nhau.
Không phải là do họ quá kém để mà họ không thể sáng tạo ra một cái công thức mới. Đó là một cái quyết định mang tính phòng thủ.
Nếu mà họ loại bỏ một cái món đại trả khỏi thực đơn thì cũng đồng nghĩa với việc là họ tự nguyện lùi xe về vùng rìa thị phần rồi và nhường lại một lượng khách hàng khổng lồ tại vùng trung tâm cho các đối thủ cạnh tranh khác.
Sự sụp đổ trật tự khi mà xuất hiện đối thủ thứ ba. Cái mô hình cân bằng tĩnh của Hotel thực ra nó chỉ duy trì được tính logic khi mà thị trường bị giới hạn bởi hai người chơi thôi.
Nhưng khi mà có sự xuất hiện của đối thủ thứ ba tạm gọi là xe C thì toàn bộ các trạng thái cân bằng sụp đổ đẩy thị trường vào một trạng thái hỗn loạn vĩnh cửu.
Nếu cả ba xe cùng chen trúc định vị tại m50 và xếp thành một cái hàng dọc theo thứ tự là ACB, xe A nó sẽ kiểm soát 50 m thị phần bên trái.
Xe B thì nó kiểm soát 50 m thị phần bên phải và cái con xe C nó bị kẹp chặt ở chính giữa. Nó sẽ có một cái thị phần tiệm cận mức bằng không bởi vì do hai cái xe bên cạnh nó đã chặn đứng toàn bộ dòng khách hàng đổ về từ hai đầu bãi biển.
Hiện tượng này được gọi là bi kịch của kẻ kẹp giữa và thật là để sinh tồn xe C sẽ buộc phải thoát ly khỏi vị trí trung tâm. Nó sẽ di chuyển sang mét thứ 40 để chiếm lĩnh 40 m thị phần độc quyền bên cánh trái.
Tuy nhiên thì ngay khi mà xe C chuyển đến mét thứ 40 thì cấu trúc thị phần lập tức đảo lộn hết. Xe A lúc này vẫn đang đứng ở mé thứ 50 thì lại bị rơ vào một cái vị trí kẹp.
Phía trái thì bị chặn bởi thằng C ở mét thứ 40. Phía phải thì bị khóa bởi thằng B ở mét thứ 50.
Và thị phần của thằng A nó bị thu hẹp lại chỉ vọn vẹn có đúng 5 m. Xe A nó đối mặt với một cái nguy cơ phá sản ngay.
Và nó buộc phải nhảy vọt qua vị trí của xe B, tức là nó nhảy sang mét thứ 60 để khai thác cái vùng khách hàng tự do bên cánh phải đúng không?
Và lập tức khi mà cái thằng A nó chuyển sang 1660 thì thằng B vốn đang ở 150 lập tức nó trở thành cái thẳng bị kẻm giữa tiếp theo giữa thằng C ở mé thứ 40 và thằng A ở mét thứ 60.
Và thằng B nó lại buộc phải tìm một cái vị trí khác. Và quá trình này thì nó tạo nên một cái chuỗi phản ứng dây chuyền không có điểm dừng.
Mỗi khi mà một người chơi thoát khỏi vùng rỉa để tìm kiếm không gian sinh tồn thì người chơi ở trung tâm sẽ bị bóc nghẹt thị phần và buộc phải tiếp tục đào thoát.
Trong toán học kinh tế, hiện tượng này nó chứng minh rằng không tồn tại điểm cân bằng NAS thuần túy cho bài toán định vị không gian từ ba người chơi trở lên với cái giả định ban đầu của Helling.
Cuộc phản biện năm 1979 tái định hình lý thuyết cạnh tranh. Và đến năm 1979 ấ tức là tròn một nửa thế kỷ sau cái công bố của Hotel thì có ba nhà kinh tế học là Cloud Aman Jein Jco, Glass Jwick và Jacket Francois đã công bố một cái nghiên cứu mang tính bước ngoặt chỉ ra hai lỗ hổng giả định nghiêm trọng trong mô hình của Heling.
Đầu tiên đấy là chi phí vận chuyển phi tuyến tính. Ông Heling thì ông ấy giả định là chi phí vận chuyển tăng tuyến tính theo khoảng cách.
Tức là đi 10 m thì mệt gấp đôi đi 5 m. Nhưng trong thực tế tâm lý học hành vi thì chi phí tâm lý và thể lực khi mà di chuyển nó tăng theo hàm phi tuyến tính hay nếu nói chính xác hơn thì nó là tăng theo cấp số nhân.
Việc đi bộ 5 m dưới trời nắng nóng nó gây ra một cái mức độ ức chế không đáng kể. Đi bộ 10 m thì gây ức chế vừa phải nhưng khi mà khoảng cách lên tới 50 m nhá thì mức độ mệt mỏi và bức xúc nó tăng vọt qua cái ngưỡng chịu đựng.
Khách hàng tại các điểm rìa có thể nó sẽ đưa ra một cái quyết định đấy là không mua kem luôn thay vì cứ phải di chuyển. Thị trường nó không phải là một đại lượng cố định, nó sẽ tự động co hẹp lại nếu mà doanh nghiệp áp đặt chi phí tiếp cận quá lớn lên người tiêu dùng.
Thứ hai là cái sự kích hoạt về cạnh tranh giá. Có một cái thiếu sót lớn nhất của Helling đấy là việc cố định biến số về giá.
Hãy xem xét thực tế khi mà size A và size B đứng sát nhau tại Mến50 với một cái sản phẩm hoàn toàn giống nhau.
3. Giữ vốn và nguyên tắc sinh tồn sòng phẳng trên thương trường
Khách hàng khi bước đến Mến50 họ không còn phải chịu sự chi phí di chuyển khác biệt giữa hai xe. Lúc này thì tính thay thế giữa hai sản phẩm đạt mức hoàn toàn tuyệt đối.
Biến số duy nhất chi phối hành vi mua sắm đương nhiên bây giờ nó chỉ còn là giá bán thôi. Giả dụng xe A nó hạ giá 5% để lô kéo toàn bộ khách hàng.
Xe B sẽ buộc phải giảm giá sâu hơn. Giả dụ đáp trả bằng cách hạ 10%.
Cuộc chiến giá cả leo thang không khoa nhượng cho đến khi mà cái giá bán ấy nó bị kéo tụt xuống bằng đúng cái mức chi phí biên sản xuất.
Và tới lúc này thì lợi nhuận kinh tế của cả hai doanh nghiệp sẽ bị trệt tiêu hoàn toàn. Đương nhiên là bằng không rồi.
Và việc hội tụ về mé thứ 50 để tối đa hóa thị phần về mặt lý thuyết thì nó lại dẫn thẳng các doanh nghiệp tới cái chết tài chính. Trong thực tế do áp lực cạnh tranh về giá.
Hiểu đơn giản là khi bạn và thằng đối thủ phòng thủ nhau bằng cách là bán các cái món đồ giống hệt nhau ấ thì lúc đó bạn và nó sẽ phải cạnh tranh nhau về giá.
Hai thằng sẽ phải giảm giá liên tục. Nguyên lý phân hóa tối đa cơ chế sinh tồn bằng sự độc bản.
Và để thoát khỏi cái bẫy hủy diệt của cuộc chiến về giá cả tại vùng trung tâm thì Aspetman và các cộng sự đã chỉ ra rằng các doanh nghiệp buộc phải thực hiện chiến lược ngược lại hoàn toàn với Haling, đó là di chuyển ra càng xa nhau thì càng tốt.
Đây chính là nguyên lý phân hóa tối đa. Giả dụ xe A bây giờ chủ động nó lùi toàn bộ về mé số 0, còn xe B nó chủ động rút lui về mét thứ 100.
Cái sự phân hóa tối đa này nó tạo ra những cái giá trị phòng thủ chiến lược cốt lõi. Đầu tiên thì nó sẽ giúp thiết lập vùng độc quyền cục bộ.
Khi mà xe A đứng tại M60 thì khoảng cách địa lý hoặc là chúng ta có thể hiểu là cái sự khác biệt hóa về thuộc tính ra một bức tường bảo vệ tự nhiên.
Khách hàng nằm từ mé số 0 đến mét thứ 30 thuộc về xe A một cách bền vững. Ngay cả khi mà size B ở mét thứ 100 hạ giá bán sâu thì người tiêu dùng ở m số 5 thì cũng không sẵn sàng đi bộ 95 m để mà đổi lấy cái mức chênh lệch giá khá là nhỏ.
Thứ hai đấy là tán lập năng lực định giá. Nhờ vào cái việc loại bỏ áp lực cạnh tranh trực diện từng mét đất thì cả hai doanh nghiệp này đều sẽ dành lại quyền kiểm soát về giá bán.
Xe A nó vẫn có thể duy trì mức giá cao để mà thu về biên lợi nhuận lớn từ tệp khách hàng lân cận mà nó không sợ bị đối phương cướp mất thị phần.
Còn xe B thì thực hiện chiến lược tương tự tại nửa bãi biển còn lại. Tức là cả hai đều đạt được lợi nhuận kinh tế dương và duy trì được cái sự sống còn dài hạn.
Động lực kép chi phối cấu trúc thị trường hiện đại. Mọi thị trường hoàn chỉnh thì đều vận động dưới tác động giằng co liên tục của cả hai lực lượng kinh tế đối nghịch.
Đầu tiên thì là lực hút holing. Nó sẽ thúc đẩy doanh nghiệp hội tụ về trung tâm để khai thác quy mô của tệp khách hàng đại chúng đến sự đồng nhất hóa sản phẩm và sự suy giảm tính đa dạng.
Thứ hai thì là lực đẩy aspredman. Sự đè dọa của cuộc chiến phá giá nó sẽ buộc các doanh nghiệp lại phải dạt ra hai đầu cực, tạo dựng cái sự khác biệt hóa sâu sắc về tính năng, dịch vụ và định vị thương hiệu để bảo vệ lợi nhuận.
Và cái công cuộc liên tục hút rồi lại đẩy này nó sẽ biến động liên tục và không bao giờ dừng lại. Và nó khiến cho thị trường sẽ luôn luôn biến động, biến chuyển.
Nghe từ nãy đến giờ thì nó hơi rối não đúng không? Để các bạn dễ hiểu thì sau đây sẽ là các cấu trúc cạnh tranh điển hình.
Nghe phát là hiểu ngay. Đầu tiên thì chúng ta có thị trường công nghệ di động.
Chúng ta sẽ có Apple và các nhóm thiết bị Android giá rẻ. Apple thì họ kiên định đứng tại M số 0, tức là họ định vị phân khúc cao cấp, tập trung vào trải nghiệm mượt mà, tính bảo mượt, hệ sinh thái đóng kín và một cái mức giá khá là cao.
Họ không tham gia vào cuộc chiến giành thị phần phân khúc vài ba triệu đồng tại m. Và nhờ cái sự phân hóa tối đa này, Apple họ chiếm giữ phần lớn tổng lợi nhuận của toàn ngành công nghiệp, smartphone.
Dù thị phần về mặt số lượng thiết bị thì nó không đứng đầu. Ngược lại thì các thương hiệu khác như là Xiaomi họ tập trung các cái vị trí phân khúc hiệu năng trên giá thành, tức là mé thứ 100 ở đầu bên kia.
Họ phục vụ một cái tệp khách hàng nhạy cảm về giá nhưng yêu cầu cấu hình ở phần cứng phải tối đa. Hai cái thế lực này thì nó duy trì khoảng cách định vị khá là rõ ràng và nó cùng tồn tại phát triển thay vì tự trệt tiêu lẫn nhau.
Một cái ví dụ thứ hai đấy là trong lĩnh vực thị trường dịch vụ đồ uống. Cà phê thủ công với một chuỗi thương mại.
Các thương hiệu cà phê đặc sản thế hệ mới họ lựa chọn định vị tại một đầu cực của thị trường. Không gian tối giản, yên tĩnh, nguồn hạt tuyển chọn, kỹ thuật pha chế thủ công phức tạp.
Và họ chấp nhận một cái mức giá cao cho một tệp khách hàng chuyên biệt. Họ nhường lại toàn bộ đầu cực đối diện cho các chỗ đồ uống giải khát công nghiệp phục vụ hàng loạt với tốc độ nhanh, mức độ ngọt cao và giá thành bình dân.
Sự tách biệt này thì giúp cả hai phân khúc không trực tiếp giẫm chân lên nhau. Thứ ba thì chúng ta có thị trường truyền thông và xuất bản số.
Mô hình báo chí lá cải chạy theo lượt xem đại chúng tức là M50 cũng đang phải đối diện với sự sụt giảm nguồn thu quảng cáo do sự cạnh tranh ngay gắt từ các nền tảng tự động hóa.
Ngược lại thì các nền tảng nội dung chuyên sâu dạng bản tin trả phí như là substa hay là các ấn bản tài chính chuyên sâu. Họ chấp nhận rút về m số 0.
Tức là họ phục vụ một cái tệp độc giả hẹp, phân tích chuyên môn cao, thu phế thuê bao trực tiếp với một cái mức giá cao nhưng duy trì được cái biên lậu lợi nhuận bền vững.
Và đến đây thì chúng ta có bài học định vị chiến lược. Sự đồng hóa ở mét thứ 50 là một cái bẫy chiến lược.
Nó mang tới cảm giác an toàn, giả tạo trong ngắn hạn bằng cách bám víu vào tệp khách hàng và số đông. Thế nhưng lại dẫn tới một cái sự suy kiệt về tài chính dài hạn thông qua các cái cuộc chiến tiêu hao về giá và chi phí tiếp cận.
Ngược lại thì lựa chọn giạt hẳn về hai đầu cực phải đòi hỏi một cái bản lĩnh chấp nhận quy mô thị trường ban đầu có thể nhỏ. Nhưng đổi lại thì là một cái khoảng không gian sinh tồn độc lập.
Khả năng định giá vượt trội và sự trung thành tuyệt đối của khách hàng. Trong bất kỳ một cái cấu trúc cạnh tranh nào thì việc xác định tạo độ đứng trên giải quang phổ thị trường sẽ luôn là quyết định mang tính sống còn đối với sự tồn tại của một th mình đang phát triển một kênh thứ hai của The Hiden Team đó là kênh The Hidden P nơi sẽ có những hành trình đầy góc khuất đây là nơi sẽ có những câu chuyện lịch sử hấp dẫn được kể lại với giọng văn các cách kể chuyện thú vị ly kỳ nhất ở đó sẽ có những câu chuyện về lịch sử Việt Nam trong playlist Đại Việt xử ký những câu chuyện về lịch sử Trung Quốc trong playlist Trung Hoa xử ký và những câu chuyện về tiểu thuyết trong Kiếm Vũ Phong Vân.
Nếu bạn quan tâm tới những nội dung này thì mình hy vọng sẽ được mọi người ủng hộ, ghé qua và để lại một lượt subscribe cũng như xem qua video bên kênh mình.
Cảm ơn mọi người rất nhiều.
Thương trường không trả tiền cho sự mơ mộng hay lòng nhiệt huyết mù quáng. Nó chỉ trả tiền cho năng lực kiểm soát dòng tiền và giải quyết vấn đề thực tế.
📜 Xem toàn bộ Transcript gốc (Dữ liệu đối chiếu)
Có bao giờ bạn bước ra đường và bỗng nhiên cảm thấy thế giới xung quanh dường như là được đúc ra từ cùng một cách khuôn không? Bạn cứ nhìn vào những cái con phố ẩm thực sớt. Khi một quán trà sữa trân châu đường đen xuất hiện và đông khách thì chỉ sau đúng một đêm, 10 quán trà sữa bên cạnh lập tức đổi biển hiệu, cập nhật ngay cái món trân châu đường đen vào vị trí nổi bật nhất của thực đơn. Hãy nhìn vào những ngã tư giao lộ lớn trong thành phố. Một siêu thị điện máy màu xanh vừa mọc lên, lập tức thấy bên kia đường xuất hiện một cái siêu thị điện máy màu đỏ hoặc màu vàng. nằm sát sạt nhau. Bán cùng một cái mẫu tivi, tủ lạnh, máy giặt y hệt nhau với cái mức chết khấu chênh lệch chưa tới vài chục ngàn đồng. Hoặc là gần gũi hơn nữa, hãy mở cái con điện thoại của bạn đang cầm trên tay lên, lướt qua trang chủ của YouTube, Facebook hay TikTok. Thế thì tại sao gần đây thì mọi cái hình thu nhỏ nó đang có một cái chen đấy là có một cái khuôn mặt há hốc mồm kinh ngạc với những cái dòng chữ in hoa màu vàng chó lọn. Tại sao mọi tiêu đề của video giật gân đều theo cùng một công thức là sự thật chấn động chưa từng tiết lộ hay là bí mật mà người ta không muốn bạn biết? Tại sao mọi đoạn mở đầu đều bị ép vào một cái cấu trúc giật gân đúng 15 giây đầu tiên? Chúng ta từ nhỏ thì đã được dạy một cái giáo điều kinh tế học kinh điển cạnh tranh tự do là cội nguồn của sự tiến bộ và đa dạng. Chúng ta tin rằng khi mà có hàng chục hàng trăm doanh nghiệp cùng la vào tranh giành túi tiền của người tiêu dùng thì họ buộc phải vắt kiệt trí não để trở nên khác biệt. Họ phải sáng tạo ra những công thức mới lạ, những mẫu mã đột phá, những dịch vụ độc nhất vô nhị để khiến khách hàng chú ý. Càng nhiều sự cạnh tranh thì người tiêu dùng càng có nhiều lựa chọn phong phú. Thế nhưng thực tế Trần Trụi lại giá một cái tát chí mạng và cái niềm tin đó. Càng cạnh tranh khốc đi thì mọi thứ lại càng trở nên giống hệt nhau một cách kỳ lạ. Và cái điều đáng sợ nhất là hiện tượng đồng hóa hàng loạt này. Nó không bắt nguồn từ việc các doanh nhân lười biếng mà cũng chả phải là do các nhà sáng tạo nội dung đã cạn kiệt ý tưởng. Đằng sau cái sự nhạt nhòa đó là một cái lực hấp dẫn toán học tàn nhẫn, một quy luật vô hình đã kéo tất cả những bộ óc kinh doanh tỉnh táo nhất về cùng một tọa độ trung tâm. Và bất kỳ ai dạ ruột đứng lên chống lại cái lực hút đó đều sẽ phải trả giá bằng sự đào thải nghiệt ngã. Chào mừng đến với The Hit, nơi sẽ có những sự thật mà xã hội không muốn cho bạn biết. AI đã hiện diện ở khắp mọi nơi nhưng sức mạnh thực sự chỉ thuộc về người hiểu rõ cách thức nó vận hành. Những câu lệnh ngắn gọn trống rỗng sẽ chỉ khiến cô máy đưa ra những câu trả lời vô thưởng vô phạt không thể tháo gỡ khó khăn của bạn. Khóa học của Sơn Hải Nguyễn sẽ trang bị công thức giao việc đa tầng giúp bạn vạch rõ bối cảnh để tạo ra nội dung sắc bén. Bạn sẽ nắm vững nghệ thuật đúc khuôn nhằm ra ei AI chuẩn hóa văn phong thương hiệu và làm chủ kỹ năng tặng kèm bộ 100 câu lệnh thực chiến. Đăng ký ngay khóa học đỉnh cao từ Sơn Hải Nguyễn để được tặng kèm miễn phí bộ công cụ thực hành. Tài khoản Gamed Pro 1 năm chính chủ và 5 TB Google Driver lưu chữ khởi nguyên của bãi biển 100 m. Bài toán không gian của Haro Hotel. Năm 1929, nhà kinh tế học Haro Hoteling công bố một cái công trình toán học đặt nền móng cho lý thuyết kinh tế học không gian và cấu trúc cạnh tranh hiện đại, đó là mô hình bã biển Hoteling. Bản chất của cái mô hình này nó giải thích hành vi định vị của các thực thể kinh tế khi phải đồng thời cân đối giữa việc tối đa hóa thị phần và triệt tiêu đối thủ cạnh tranh. Thế thì cái bối cảnh bài toán nó được giả định trên một cái không gian tuyến tính chuẩn hóa đó là một cái bãi biển thẳng tắp có chiều dài chính xác là 100 m. Trên cái bãi cắt đó thì có 100 du khách đang nằm tắm nắng được phân bổ đồng đều với mật độ một người trên 1 m trải dài từ mét số 0 đến mét thứ 100. Thời tiết thì nắng nóng gay gắt khiến cho nhu cầu tiêu thụ nước giải khác hoặc là kem của toàn bộ 100 du khách đó đạt mức tuyệt đối. Tức là đơn giản là mỗi người có nhu cầu mua đúng một cây kem. Trên bã biển thì bắt đầu xuất hiện hai đơn vị cung cấp dịch vụ đấy là xe A và xe B. Cả hai xe này thì đều bán cùng một loại kem tiêu chuẩn, hương vị giống hệt nhau, chất lượng đồng nhất và limit một cái mức giá ngang nhau và do không có một cái sự khác biệt về sản phẩm hay giá thành. Người tiêu dùng họ chỉ dựa vào một cái biến số duy nhất để đưa ra quyết định mua hàng, đó là chi phí di chuyển. Người nào tắm nắng ở gần chiếc xe nào hơn thì sẽ tự động đi tới chiếc xe đó để mua kem nhằm mà tối thiểu hóa cái nỗ lực phải đi lại dưới cái trời nắng. Và nếu mục tiêu là giảm thiểu tổng quãng đường di chuyển của toàn bộ 100 du khách thì giải pháp phân bổ tối ưu sẽ là chia đôi không gian địa lý. Hiểu đơn giản thế này. Xe A đặt tại tọa độ mét thứ 25, xe B thì đặt tại tọa độ mét thứ 75. Và với cái cách bố trí này thì thị trường nó sẽ được chia đôi hoàn hảo. Toàn bộ khách hàng từ mé số 0 đến mét thứ 50 sẽ tìm tới xe A vì khoảng cách của nó gần hơn. Xe A sẽ phục vụ được 50 khách. Còn toàn bộ khách hàng từ mét thứ 51 đến mét thứ 100 sẽ tới xe B. Xe B cũng phục vụ được 50 khách. Những khách hàng nằm ở vị trí bất lợi nhất tại hai đầu mép bãi biển, tức là mét số 0 và mét thứ 100 thì cũng chỉ phải đi bộ tối đa 25 m thôi. Khách hàng tại trung tâm bãi biển tức là mét thứ 50 thì cũng chỉ phải đi 25 m đến một trong hai xe. Tức là tổng khoảng cách di chuyển của toàn bộ xã hội đạt mức thấp nhất có thể. Đây là cái trạng thái phân bổ cân bằng và văn minh nhất. Tất nhiên thì thị trường tự do thì nó không được vận hành bởi mục tiêu là tối ưu hóa xã hội của một nhà hoạch định trung tâm mà nó chịu sự chi phối hoàn toàn bởi động cơ tư lợi của từng cá nhân tham gia vào các trò chơi kinh tế. Động cơ vị kỷ và cuộc dượt đuổi đến điểm cân bằng NAS. Trạng thái tối ưu xã hội tại mé thứ 25 và mét thứ 75. Nó là một cái trạng thái cân bằng cực kỳ mong manh. Nó sẽ lập tức sụp đổ ngay khi một trong hai người bán này họ toan tính là mở rộng thị phần. Giả dụ chủ xe a họ nhận ra một cái quy luật địa lý khá đơn giản đấy là toàn bộ lượng khách hàng nằm phía sau lưng mình. Tức là từ m số 0 đến mé thứ 24 là tệp khách hàng bị giam cầm kiểu khách hàng chắc chắn mua của mình ấy. Những người này thì họ không có sự lựa chọn nào khác ngoài cái xe A. Đơn giản là bởi vì khoảng cách đến xe B ở mét thứ 75 nó là quá xa. Do đó nếu mà xe A họ tự ý dịch chuyển vị trí từ mét thứ 25 tiến lên mét thứ 26 thì xe A nó vẫn giữ nguyên 100% khách hàng từ mét số 0 đến mét thứ 25 phía sau. Còn ở cái khoảng không gian trống giữa hai xe thì ranh giới chia đôi thị phần giữa xe A tức là mét thứ 26 và xe B tức là mét thứ 75 bị đẩy từ mét thứ 50 lên mét thứ 50,5. Và thế là xe A lập tức chiếm thêm được 0,5 m thị phần từ tay của xe B mà không cần phải càn tiến sản phẩm mà cũng chả cần phải hạ giá và cũng không mất đi bất kỳ một cái chi phí tiếp thị nào. Xe B cay đúng không á? Và để phản ứng trước cái sự xâm lấn đó, chủ xe B không thể ngồi yên để thị phần bị bào mò được. Xe B cũng lập tức di chuyển từ mé thứ 75 lùi về mét thứ 74 để kéo ranh giới chia đôi ngược trở lại. Nhận thấy xe B phản kích, xe A tiếp tục dấn bước lên mét thứ 30. B lập tức ép sát về mét thứ 70. A lại tiến lên mét thứ 40, B lùi về mé thứ 60. Cuộc dượt đổi vị trí này nó tạo thành một cái lực hút hướng tâm mãnh liệt. Quá trình này nó chỉ dừng lại khi mà hai chiếc xe nó tiến sát vào nhau, đứng tựa lưng vào nhau ngay tại trung tâm bãi biển, tức là mét thứ 50. Và tại mét thứ 50, thị [âm nhạc] trường đạt tới điểm cân bằng NAS. Đây là trạng thái mà không bên nào có thể đơn phương thay đổi vị trí để mà gia tăng lợi nhuận. Giả dụ nếu xe A lùi sang bên trái về mét thứ 49, xe B nó vẫn đứng ở mét thứ 50 thì lập tức nó sẽ chiếm được toàn bộ 51 m thị phần bên phải. Còn xe A nó chỉ còn lại 49 m. Nếu mà xe B lùi sang bên phải về mét thứ 51 thì ngược lại xe A nó cũng thâu tóm được toàn bộ 51 m bên trái. Cái việc đứng sát vách nhau tại mét thứ 50 nó trở thành cái chiến lược an toàn duy nhất để bảo vệ chính xác 50% thị phần của mỗi bên. Bản chất bi kịch của điểm cân bằng NAS nằm ở chỗ. Sau rất nhiều một cái quá trình cạnh tranh khốc liệt, thị phần và doanh thu của cả hai xe nó đều không đổi. Xe A thì vẫn bán được cho 50 người, xe B thì cũng vẫn bán được cho 50 người. Tuy nhiên, chi phí mà toàn xã hội phải gánh chịu đã tăng gấp đôi. Người ở m số 0 và người mé số 100 giờ đây phải đi bộ quãng đường 50 m, gấp đôi so với ban đầu và lại còn dưới cái điều kiện thời tiết khắc nghiệt chỉ để mua cùng một cái kem. Cái sự cạnh tranh tự do nó không kiểm soát đã triệt tiêu hiệu quả xã hội và thay thế nó bằng một cái bất sự bất tiện tập thể, nguyên lý đồng hóa tối thiểu và các biến thể trong đời sống. Và kết luận của Hotel được khá quát hóa thành nguyên lý đồng hóa tối thiểu. Trong các thị trường cạnh tranh không gian hoặc cạnh tranh đặc tính sản phẩm, các đối thủ sẽ có xu hướng sao chép vị trí và cấu trúc của nhau để bảo vệ thị phần dẫn tới việc triệt tiêu sự đà dạng. Trục bãi biển 100 m đại diện cho bất kỳ một cái giải phân bổ sở thích nào trong xã hội. Ví dụ như là hệ thống chính trị lưỡng đảng và sự thoái hóa thông điểm. Trục 100 m nó tương ứng với cái giải ý thức hệ chính trị. Từ mé số 0 tức là phe cực tả đi đến mét thứ 100 tạm gọi là phe cực hữu đi. Khối cử chi trung dung tức là không có định kiến đảng phái kiên định. Họ sẽ tập trung dài đặc nhất ở khu vực trung tâm giả dụ từ mé thứ 40 đến mét thứ 60. Đây sẽ chính là cái nhóm cử chi quyết định kết quả bầu cử. Giả dụ một ứng cử viên đảng cấp tiến nếu mà đứng yên ở mét thứ 10 để mà bảo vệ lý tưởng cực đoan thì sẽ tự ra mình cho một cái tệp cử chi cốt lõi hẹp và nhường toàn bộ 90 m cử chi còn lại cho đối thủ. Do đó thì càng tiến gần tới ngày bầu cử thì các ứng cử viên của hai đảng đối lập đều sẽ có xu hướng điều chỉnh phát ngôn dịch chuyển thông điệp kinh tế và an sinh xã hội về cái điểm ở m thứ 50 để mà tranh thủ lá phiếu của nhóm cử chi trung dung. Hệ quả là cử chi sẽ nhận thấy là thế nào mà cương lĩnh của cả hai đảng này thế nào nó lại hơi hơi giống nhau là càng ngày nó càng giống nhau một cách kỳ lạ và sẽ làm suy giảm tính đa dạng trong lựa chọn chính trị. Một ví dụ thứ hai đấy là chiến lược định vị bán lẻ đô thị. Các thương hiệu bán lẻ điện máy, chuỗi cửa hàng tiện lợi và trạm xăng dầu thường tập trung mở cửa hàng đối diện nhau tại cùng một cái ngã tư sầm uất thay vì họ phân tán đồng đều vào sâu trong các khu dân cư. Hiện tượng này thì nó phản ánh trực tiếp hành vi đứng tựa lưng. tại mét thứ 50 mà mình có nói trên nhằm khóa chặt cái lưu lượng khách hàng qua lại tại các cái điểm nút giao thông bất chấp việc người dân ở các khu vực xa trung tâm cứ phải di chuyển quãng đường dài hơn để tiếp cận dịch vụ. Tiếp theo thì chúng ta có ví dụ về sự dập khuôn của truyền thông và nội dung số. Trên không gian mạng xã hội, rất nhiều nhà sáng tạo nội dung chịu sự chi phối trực tiếp từ thuật toán phân phối dựa trên thị hiếu của số đông người dùng phổ thông tại M50. và việc lựa chọn phong cách giật gân, tiêu đề kích thích trí tò mò hay là cái thăm nêu đồng dạng là kết quả của việc tối ưu hóa lượt xem. Khi một nhà sáng tạo cố gắng chuyển dịch về mét thứ 10 để mà sản xuất các cái nội dung học thuật chuyên sâu kén người xem, lượng tiếp cận lập tức sụt giảm nghiêm trọng. Tính an toàn chiến lược đã thúc đẩy sự đồng hóa và bóp nghẹt tính sáng tạ nguyên bản. Một cái ví dụ tiếp theo đấy là sự hội tụ sản phẩm trong ngành FnB. Giáo dụ trong ngành dịch vụ ăn uống thì việc hầu hết các cái chuỗi trà sữa hay là cà phê đều phục vụ những cái danh mục đồ uống thịnh hành giống hiệt nhau. Không phải là do họ quá kém để mà họ không thể sáng tạo ra một cái công thức mới. Đó là một cái quyết định mang tính phòng thủ. Nếu mà họ loại bỏ một cái món đại trả khỏi thực đơn thì cũng đồng nghĩa với việc là họ tự nguyện lùi xe về vùng rìa thị phần rồi và nhường lại một lượng khách hàng khổng lồ tại vùng trung tâm cho các đối thủ cạnh tranh khác. Sự sụp đổ trật tự khi mà xuất hiện đối thủ thứ ba. Cái mô hình cân bằng tĩnh của Hotel thực ra nó chỉ duy trì được tính logic khi mà thị trường bị giới hạn bởi hai người chơi thôi. Nhưng khi mà có sự xuất hiện của đối thủ thứ ba tạm gọi là xe C thì toàn bộ các trạng thái cân bằng sụp đổ đẩy thị trường vào một trạng thái hỗn loạn vĩnh cửu. Nếu cả ba xe cùng chen trúc định vị tại m50 và xếp thành một cái hàng dọc theo thứ tự là ACB, xe A nó sẽ kiểm soát 50 m thị phần bên trái. Xe B thì nó kiểm soát 50 m thị phần bên phải và cái con xe C nó bị kẹp chặt ở chính giữa. Nó sẽ có một cái thị phần tiệm cận mức bằng không bởi vì do hai cái xe bên cạnh nó đã chặn đứng toàn bộ dòng khách hàng đổ về từ hai đầu bãi biển. Hiện tượng này được gọi là bi kịch của kẻ kẹp giữa và thật là để sinh tồn xe C sẽ buộc phải thoát ly khỏi vị trí trung tâm. Nó sẽ di chuyển sang mét thứ 40 để chiếm lĩnh 40 m thị phần độc quyền bên cánh trái. Tuy nhiên thì ngay khi mà xe C chuyển đến mét thứ 40 thì cấu trúc thị phần lập tức đảo lộn hết. Xe A lúc này vẫn đang đứng ở mé thứ 50 thì lại bị rơ vào một cái vị trí kẹp. Phía trái thì bị chặn bởi thằng C ở mét thứ 40. Phía phải thì bị khóa bởi thằng B ở mét thứ 50. Và thị phần của thằng A nó bị thu hẹp lại chỉ vọn vẹn có đúng 5 m. Xe A nó đối mặt với một cái nguy cơ phá sản ngay. Và nó buộc phải nhảy vọt qua vị trí của xe B, tức là nó nhảy sang mét thứ 60 để khai thác cái vùng khách hàng tự do bên cánh phải đúng không? Và lập tức khi mà cái thằng A nó chuyển sang 1660 thì thằng B vốn đang ở 150 lập tức nó trở thành cái thẳng bị kẻm giữa tiếp theo giữa thằng C ở mé thứ 40 và thằng A ở mét thứ 60. Và thằng B nó lại buộc phải tìm một cái vị trí khác. Và quá trình này thì nó tạo nên một cái chuỗi phản ứng dây chuyền không có điểm dừng. Mỗi khi mà một người chơi thoát khỏi vùng rỉa để tìm kiếm không gian sinh tồn thì người chơi ở trung tâm sẽ bị bóc nghẹt thị phần và buộc phải tiếp tục đào thoát. Trong toán học kinh tế, hiện tượng này nó chứng minh rằng không tồn tại điểm cân bằng NAS thuần túy cho bài toán định vị không gian từ ba người chơi trở lên với cái giả định ban đầu của Helling. Cuộc phản biện năm 1979 tái định hình lý thuyết cạnh tranh. Và đến năm 1979 ấ tức là tròn một nửa thế kỷ sau cái công bố của Hotel thì có ba nhà kinh tế học là Cloud Aman Jein Jco, Glass Jwick và Jacket Francois đã công bố một cái nghiên cứu mang tính bước ngoặt chỉ ra hai lỗ hổng giả định nghiêm trọng trong mô hình của Heling. Đầu tiên đấy là chi phí vận chuyển phi [âm nhạc] tuyến tính. Ông Heling thì ông ấy giả định là chi phí vận chuyển tăng tuyến tính theo khoảng cách. Tức là đi 10 m thì mệt gấp đôi đi 5 m. Nhưng trong thực tế tâm lý học hành vi thì chi phí tâm lý và thể lực khi mà di chuyển nó tăng theo hàm phi tuyến tính hay nếu nói chính xác hơn thì nó là tăng theo cấp số nhân. Việc đi bộ 5 m dưới trời nắng nóng nó gây ra một cái mức độ ức chế không đáng kể. Đi bộ 10 m thì gây ức chế vừa phải nhưng khi mà khoảng cách lên tới 50 m nhá thì mức độ mệt mỏi và bức xúc nó tăng vọt qua cái ngưỡng chịu đựng. khách hàng tại các điểm rìa có thể nó sẽ đưa ra một cái quyết định đấy là không mua kem luôn thay vì cứ phải di chuyển. Thị trường nó không phải là một đại lượng cố định, nó sẽ tự động co hẹp lại nếu mà doanh nghiệp áp đặt chi phí tiếp cận quá lớn lên người tiêu dùng. Thứ hai là cái sự kích hoạt về cạnh tranh giá. Có một cái thiếu sót lớn nhất của Helling đấy là việc cố định biến số về giá. Hãy xem xét thực tế khi mà size A và size B đứng sát nhau tại Mến50 với một cái sản phẩm hoàn toàn giống nhau. Khách hàng khi bước đến Mến50 họ không còn phải chịu sự chi phí di chuyển khác biệt giữa hai xe. Lúc này thì tính thay thế giữa hai sản phẩm đạt mức hoàn toàn tuyệt đối. Biến số duy nhất chi phối hành vi mua sắm đương nhiên bây giờ nó chỉ còn là giá bán thôi. Giả dụng xe A nó hạ giá 5% để lô kéo toàn bộ khách hàng. Xe B sẽ buộc phải giảm giá sâu hơn. giả dụ đáp trả bằng cách hạ 10%. Cuộc chiến giá cả leo thang không khoa nhượng cho đến khi mà cái giá bán ấy nó bị kéo tụt xuống bằng đúng cái mức chi phí biên sản xuất. Và tới lúc này thì lợi nhuận kinh tế của cả hai doanh nghiệp [âm nhạc] sẽ bị trệt tiêu hoàn toàn. Đương nhiên là bằng không rồi. Và việc hội tụ về mé thứ 50 để tối đa hóa thị phần về mặt lý thuyết thì nó lại dẫn thẳng các doanh nghiệp [âm nhạc] tới cái chết tài chính. Trong thực tế do áp lực cạnh tranh về giá. Hiểu đơn giản là khi bạn và thằng đối thủ phòng thủ nhau bằng cách là bán các cái món đồ giống hệt nhau ấ thì lúc đó bạn và nó sẽ phải cạnh tranh nhau về giá. [âm nhạc] Hai thằng sẽ phải giảm giá liên tục. Nguyên lý phân hóa tối đa cơ chế sinh tồn bằng sự độc bản. Và để thoát khỏi cái bẫy hủy diệt của cuộc chiến về giá cả tại vùng trung tâm thì Aspetman và các cộng sự đã chỉ ra rằng các doanh nghiệp buộc phải thực hiện chiến lược ngược lại hoàn toàn với Haling, đó là di chuyển ra càng xa nhau thì càng tốt. Đây chính là nguyên lý phân hóa tối đa. Giả dụ xe A bây giờ chủ động nó lùi toàn bộ về mé số 0, còn xe B nó chủ động rút lui về mét thứ 100. Cái sự phân hóa tối đa này nó tạo ra những cái giá trị phòng thủ chiến lược cốt lõi. Đầu tiên thì nó sẽ giúp thiết lập vùng độc quyền cục bộ. Khi mà xe A đứng tại M60 thì khoảng cách [âm nhạc] địa lý hoặc là chúng ta có thể hiểu là cái sự khác biệt hóa về thuộc tính ra một bức tường bảo vệ tự nhiên. Khách hàng nằm từ mé số 0 đến mét thứ 30 thuộc về xe A một cách bền vững. Ngay cả khi mà size B ở mét thứ 100 hạ giá bán sâu thì người tiêu dùng ở m số 5 thì cũng không sẵn sàng đi bộ 95 m để mà đổi lấy cái mức chênh lệch giá khá là nhỏ. Thứ hai đấy là tán lập năng lực định giá. Nhờ vào cái việc loại bỏ áp lực cạnh tranh trực diện từng mét đất thì cả hai doanh nghiệp này đều sẽ dành lại quyền kiểm soát về giá bán. Xe A nó vẫn [âm nhạc] có thể duy trì mức giá cao để mà thu về biên lợi nhuận lớn từ tệp khách hàng lân cận mà nó không sợ bị đối phương cướp mất thị phần. Còn xe B thì thực hiện chiến lược tương tự tại nửa bãi biển còn lại. Tức là cả hai đều đạt được lợi nhuận kinh tế dương và duy trì được cái sự sống còn dài hạn. Động lực kép chi phối cấu trúc thị trường hiện đại. Mọi thị trường hoàn chỉnh thì đều vận động dưới tác động giằng co liên tục của cả hai lực lượng kinh tế đối nghịch. Đầu tiên thì là lực hút holing. Nó sẽ thúc đẩy doanh nghiệp hội tụ về trung tâm để khai thác quy mô của tệp khách hàng đại chúng đến sự đồng nhất hóa sản phẩm và sự suy giảm tính đa dạng. Thứ hai thì là lực đẩy aspredman. Sự đè dọa của cuộc chiến phá giá nó sẽ buộc các doanh nghiệp lại phải dạt ra hai đầu cực, tạo dựng cái sự khác biệt hóa sâu sắc về tính năng, dịch vụ và định vị thương hiệu để bảo vệ lợi nhuận. Và cái công cuộc liên tục hút rồi lại đẩy này nó sẽ biến động liên tục và không bao giờ dừng lại. Và nó khiến cho thị trường sẽ luôn luôn biến động, biến chuyển. Nghe từ nãy đến giờ thì nó hơi rối não đúng không? Ok. Để các bạn dễ hiểu thì sau đây sẽ là các cấu trúc cạnh tranh điển hình. Nghe phát là hiểu ngay. Đầu tiên thì chúng ta có thị trường công nghệ di động. Chúng ta sẽ có Apple và các nhóm thiết bị Android giá rẻ. Apple [âm nhạc] thì họ kiên định đứng tại M số 0, tức là họ định vị phân khúc cao cấp, tập trung vào trải nghiệm mượt mà, tính bảo mượt, hệ sinh thái đóng kín [âm nhạc] và một cái mức giá khá là cao. Họ không tham gia vào cuộc chiến giành thị phần phân khúc vài ba triệu đồng tại m. Và nhờ cái sự phân hóa tối đa này, Apple họ chiếm giữ phần lớn tổng lợi nhuận của toàn ngành công nghiệp, smartphone. Dù thị phần về mặt số lượng thiết bị thì nó không đứng đầu. Ngược lại thì các thương hiệu khác như là Xiaomi họ tập trung các cái vị trí phân khúc hiệu năng trên giá thành, tức là mé thứ 100 ở đầu bên kia. Họ phục vụ một cái tệp khách hàng nhạy cảm về giá nhưng yêu cầu cấu hình ở phần cứng phải tối đa. Hai cái thế lực này thì nó duy trì khoảng cách định vị khá là rõ ràng và nó cùng tồn tại phát triển thay vì tự trệt tiêu lẫn nhau. Một cái ví dụ thứ hai đấy là trong lĩnh vực thị trường dịch vụ đồ uống. Cà phê thủ công với một chuỗi thương mại. Các thương hiệu cà phê đặc sản thế hệ mới họ lựa chọn định vị tại một đầu cực của thị trường. Không gian tối giản, yên tĩnh, nguồn hạt tuyển chọn, kỹ thuật pha chế thủ công phức tạp. và họ chấp nhận một cái mức giá cao cho một tệp khách hàng chuyên biệt. Họ nhường lại toàn bộ đầu cực đối diện cho các chỗ đồ uống giải khát công nghiệp phục vụ hàng loạt với tốc độ nhanh, mức độ ngọt cao và giá thành bình dân. Sự tách biệt này thì giúp cả hai phân khúc không trực tiếp giẫm chân lên nhau. Thứ ba thì chúng ta có thị trường truyền thông và xuất bản số. Mô hình báo chí lá cải chạy theo lượt xem đại chúng tức là M50 cũng đang phải đối diện với sự sụt giảm nguồn thu [âm nhạc] quảng cáo do sự cạnh tranh ngay gắt từ các nền tảng tự động hóa. Ngược lại thì các nền tảng nội dung chuyên sâu dạng bản tin trả phí như là substa hay là các ấn bản tài chính chuyên sâu. Họ chấp nhận rút về m số 0. Tức là họ phục vụ một cái tệp độc giả hẹp, phân tích chuyên môn cao, thu phế thuê bao trực tiếp với một cái mức giá cao nhưng duy trì được cái biên lậu lợi nhuận bền vững. Và đến đây thì chúng ta có bài học định vị chiến lược. Sự đồng hóa ở mét thứ 50 là một cái bẫy chiến lược. Nó mang tới cảm giác an toàn, giả tạo trong ngắn hạn bằng cách bám víu vào tệp khách hàng và số đông. Thế nhưng lại dẫn tới một cái sự suy kiệt về tài chính dài hạn thông qua các cái cuộc chiến tiêu hao về giá và chi phí tiếp cận. Ngược lại thì lựa chọn giạt hẳn về hai đầu cực phải đòi hỏi một cái bản lĩnh chấp nhận quy mô thị trường ban đầu có thể nhỏ. Nhưng đổi lại thì là một cái khoảng không gian sinh tồn độc lập. khả năng định giá vượt trội và sự trung thành tuyệt đối của khách hàng. Trong bất kỳ một cái cấu trúc cạnh tranh nào thì việc xác định tạo độ đứng trên giải quang phổ thị trường sẽ luôn là quyết định mang tính sống còn đối với sự tồn tại của một th mình đang phát triển một kênh thứ hai của The Hiden Team đó là kênh The Hidden P nơi sẽ có những hành trình đầy góc khuất đây là nơi sẽ có những câu chuyện lịch sử hấp dẫn [âm nhạc] được kể lại với giọng văn các cách kể chuyện thú vị ly kỳ nhất ở đó sẽ có những câu chuyện về lịch sử Việt Nam trong playlist Đại Việt xử ký những câu chuyện về lịch sử Trung Quốc trong playlist [âm nhạc] Trung Hoa xử ký và những câu chuyện về tiểu thuyết trong Kiếm Vũ Phong Vân. Nếu bạn quan tâm tới những nội dung này [âm nhạc] thì mình hy vọng sẽ được mọi người ủng hộ, ghé qua và để lại một lượt subscribe cũng như xem qua video bên kênh mình. Cảm ơn mọi người rất nhiều. M.