Nghịch lý dư thừa hàng hóa và sức mua suy kiệt: Vì sao kinh doanh ngày càng khó?

Nếu bạn bước ra đường vào thời điểm này, bạn sẽ thấy một cảnh tượng đấy là biển hiệu cho thêm mặt bằng treo khắp nơi. Quán cà phê mở ra có khi vài tháng đã sang nhượng. Cửa hàng thời trang đại hạ giá 70% vẫn vắng bóng người và rất nhiều chủ doanh nghiệp ngồi nhìn nhau thở dài. Câu hỏi đầu tiên mà đa số mọi người thốt ra trong cơn hoang mang đó là bây giờ nên kinh doanh cái gì, mở ngành gì thì sống sót. Nhưng thành thật mà nói, nếu mà câu hỏi đầu tiên xuất hiện trong đầu bạn vẫn là chọn ngành nào, bán cái gì [âm nhạc] thì bạn đã thua ngay từ vạch xuất phát. Hiện nay thì không phải là lúc mà chúng ta chọn là cái loại hình kinh doanh nào mà là làm sao để biết cách kinh doanh. Bản chất của chơi kinh tế đã bị bẻ gãy và sắp xếp lại hoàn toàn. Những logic [âm nhạc] cũ từng giúp người ta dò lên trong 20 năm vừa qua đã chính thức hết hạn sử dụng. Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau bóc tách lớp vỏ bọc bên ngoài để nhìn thẳng vào sự thật trần trụi của [âm nhạc] nền kinh tế. Tìm hiểu về bản chất kinh doanh là gì và quan trọng nhất làm thế nào để tái cấu trúc tư duy kiếm tiền bằng nguyên lý nền tảng. Chào mừng đến với The Hid, nơi sẽ có những sự thật mà xã hội không muốn cho bạn biết. Bạn có nhận ra mình đang nghèo đi vì những thói quen sai lầm và lối tư duy tự chó chân mình? Bạn cảm thấy kiệt sức vì luôn cố làm vừa lòng người khác. Bạn đang tự làm khổ chính mình chỉ vì thiếu bản [âm nhạc] lĩnh từ chối và quản trị cuộc đời. Đừng loanh quanh với những lời khuyên đạo lý chung chung nữa. Khám phá ngay tủ sách số và audiobook thực chiến tại hệ thống Sơn Hải Nguyễn. Chỉ 15 phút nghe mỗi ngày, bạn sẽ có ngay tư duy sắc bén để xử lý gọn gàng từng góc khuất đời thường và công sở. Đặc biệt không chỉ dừng lại ở sách sơnguyen.com còn là một hệ sinh thái toàn diện đổi tư duy làm chủ cộ đời với chi phí siêu tiết kiệm. Truy cập ngay Sơnuyuy.com để [âm nhạc] khám phá thêm kho cụ và tài liệu hỗ trợ cho công việc nâng cao kỹ năng làm việc của bạn. Nghịch lý của nền kinh tế dư thừa và sự cạn kiệt tú tiền. Tại sao kinh doanh truyền thống năm nay lại khốc liệt tới mức nghẹt thở như vậy? Rất nhiều người thì đổi lỗi là thị trường đen đủi, đổi lỗi cho thuật toán TikTok bóp tương tác hay đổi lỗi cho đối thủ phá giá. Đó thực ra chỉ là triệu chứng bề mặt thôi. Căn nguyên sâu xa hơn nằm ở chỗ. Tất cả các ngành kinh tế truyền thống đều đã quá tải. Chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên sản xuất dư thừa. Công xưởng toàn cầu có thể tạo ra hàng triệu chiếc áo thun, hàng vạn chiếc điện thoại, hàng tấn mỹ phẩm chỉ sau một nút bấm. Bạn muốn sản xuất một thỏi son hay một hộp trà giảm cân, chỉ cần một cuộc gọi sang nhà máy gia công. Ngày mai là bạn có chọn gói từ bao bì, tem nhãn [âm nhạc] cho tới chứng nhận chất lượng. Hiện nay thì thị trường hoàn toàn không thiếu sản phẩm tốt. Thứ duy nhất mà đang thiếu trầm trọng trên toàn cầu chính là người tiêu dùng có khả năng chi trả. Vậy thì tiền của người tiêu dùng đã biến đi đâu? Hãy nhìn vào sự dịch chuyển của dòng tiền suốt hai thập kỳ vừa qua. Kinh tế truyền thống thì đã đi tới điểm giới hạn bởi vì một cỗ máy hút tiền khổng lồ mang tên bất động sản. Cùng với bất động sản là hai cánh nặng thiết yếu khác, giáo dục và y tế. Ba ngọn núi lớn này đã lấy chọn túi tiền của đạn bộ phận tầng lớp trung lưu và những người lao động phổ thông đẩy hàng triệu gia đình vào cảnh nợ nần kéo dài suốt 20 30 năm. Hãy thử là một phép tính đời thường rất thực tế nhé. Một cặp vợ chồng trẻ làm văn phòng tổng thu nhập 30 triệu mỗi tháng. Họ vay ngân hàng mua một căn hộ chung cư trả góp. Mỗi tháng chưa mở mắt ra thì tiền lãi và tỉnh gốc ngân hàng đã ngốn mất từ 15 đến 18 triệu. Tiền học phí bán trú, tiền học thêm tính anh, kỹ năng cho đứa con nhỏ [âm nhạc] mất thêm 6 7 triệu nữa, thêm tiền quỹ phòng ngừa đau ốm, viện phí bảo hiểm. Thế thì thử hỏi là sau khi mà trừ sạch những khoản chi tiêu mang tính sinh tồn ấy ra, nghĩa vụ tài chính đấy thì chiếc phí của họ còn bao nhiêu cho tiêu dùng xã hội? Họ chỉ còn đủ tiền cho những nhu cầu cơ bản nhất, mớ rau, lạ thịt, chai nước mắm vân vân. Và họ sẽ dần cắt giảm triệt để cái váy đẹp mới ra mắt, từ chối cấp cà phê sang chảnh cuối tuần, ngừng mua sắm đồ công nghệ không thiết yếu. Và khi một túi tiền của xã hội bị khóa chặt vào nợ nần lãi suất, hành vi tiêu dùng sẽ lập tức co cụm lại. Và đó chính là lý do vì sao bạn thấy mọi ngành nghề bán lẻ truyền thống đều rơi vào ngõ cụt. Bạn có giảm giá thêm 10%, bạn có tối ưu quảng cáo tốt hơn, làm content hay hơn, khách hàng cũng không thể móc ra số tiền mà họ vốn dĩ không có. Và nếu không giải quyết được vấn đề người tiêu dùng không có tiền để chi tiêu [âm nhạc] thì không có bất kỳ một mô hình kinh doanh truyền thống nào có thể làm tốt. Bạn mở quán trà sữa, bạn cạnh tranh với năm quán trà sữa bên cạnh. Bạn mở shop quần áo, bạn đâm đầu vào một cuộc chiến dìm giá sát ván với sàn thương mại điện tử. Đó không phải là kinh doanh, đó là hành vi tự sát tập thể trong một ao nước đang cạn dần. Vì vậy ở thời điểm hiện tại muốn kiếm tiền bền vững thì con đường không phải là cắm đầu đi khởi nghiệp theo lối mòn cũ mà phải là sáng tạo lại toàn bộ chuỗi giả trị. Và muốn làm được cái điều này thì chúng ta buộc phải vứt bỏ lối tư duy so sánh tương tự để bước vào một cái vùng đất của tư duy nguyên bản. Đập vỡ định kiến bằng tư duy nguyên bản của Elabus. Khi hầu hết mọi người bắt đầu kinh doanh, họ thường dùng tư duy loại suy, tức là nhìn xem người khác đang làm cái gì rồi bắt trước làm theo với hy vọng là làm tốt hơn một chút. Giả dụ bạn thấy người ta mở quá nướng đông khách, bạn cũng thuê mặt bằng mở quá nướng. thấy người ta bán hàng online kiếm tiền thì bạn cũng nhập hàng về chạy quảng cáo. Đây thì là cách nhanh nhất để biến mình thành nạn nhân tiếp theo của một cái thị trường bão hòa. Và để thoát khỏi cái bẫy này, chúng ta cần sử dụng tư duy nguyên bản hay còn gọi là tư duy nguyên lý cơ bản mà Elimus luôn áp dụng. Nguyên tắc cốt lõi của tư duy này rất đơn giản thôi, quay trở lại bản chất trần trụ nhất của vấn đề, gạt bỏ mọi định kiến, phân tách nó ra thành những thành tố cơ bản không thể phân chia được nữa. Rồi từ đó thì xây dựng lại giải pháp từ con số 0. Hãy nhìn vào ví dụ kinh điển của Elon Mông thành lập SpaceX. Mục tiêu của M là đưa con người đặt chân lên sao Hỏa. Thế nhưng vật trở ngại lớn nhất chặn đứng giấc mơ đó là chi phí tên lửa quá đắt đỏ. Thời điểm đó thì mua một quả tên lửa đẩy của Nga hay là Mỹ nó tiêu tốn ít nhất là 65 triệu đô. Nếu mà dùng tư duy loại suy thì M sẽ kết luận rằng hàng không vũ trụ chỉ dành cho các siêu cường quốc gia thôi. Một cá nhân hay là một tập đoàn tư nhân không thể nào đủ tiền mua nhiều tên lửa tới như vậy. Nhưng M đã sử dụng tư duy nguyên lý cơ bản. Ông tự đặt ra những câu hỏi nền tảng nhất. Thế thì một quả tên lửa thực chất được làm bằng những thứ gì? Câu trả lời, nó được cấu thành từ hợp kim nhôm cấp hàng không vũ trụ. titan, đồng, sợ cacbon và nhiên liệu đẩy. Câu hỏi tiếp theo, thế thì giá trị của những cái nguyên vật liệu thô này trên sàn giao dịch hàng hóa là bao nhiêu? M kinh ngạc nhận ra rằng toàn bộ chi phí nguyên vật liệu để chế tạo một quả tên lửa nó chỉ chiếm vỏn vẹn khoảng 2% tổng giá thành của một quả tên lửa hoàn chỉnh ngoài thị trường. Vậy thì [âm nhạc] 98% chi phí khổng lồ kia nằm ở đâu? Nó nằm ở chỗi công ứng cồng kềnh, qua hàng chục tầng trung gian, qua bộ máy quang liêu của các nhà thầu quốc phòng. Quy trình sản xuất thủ công lạc hậu và định kiến cố hữu cho rằng tên lửa bắn lên trời là phải vứt bỏ xuống biển. Bằng cách phân tách bản chất, M đã tự mình làm mọi thứ. Ông ta mua nguyên vật liệu thô về tự gia công, tối ưu hóa quy trình chế tạo và đỉnh cao nhất là chế tạo tên lửa có thể tá sử dụng nhiều lần. Kết quả là chi phí phóng tên lửa của SpaceX đã giảm xuống mức không tưởng, làm thay đổi toàn bộ nền công nghiệp không gian thế giới. Bản chất của tư duy nguyên lý cơ bản chính là năng lực phân tách bản chất. Nó giúp bạn nhận ra rằng những thứ mà cả xã hội cho là chân lý hiển nhiên thực ra chỉ là những thói quen cũ kỹ được lặp đi lặp lại. Bây giờ thì hãy áp dụng chính tư duy phân tách bản chất này và bài toán kinh doanh hôm nay. Vậy thì bản chất của việc buôn bán là gì? Là trao đổi giá trị giữa người có giải pháp và người có nhu cầu. Đúng không? Tại sao hàng hóa đến tay người tiêu dùng lại đắt trong khi người sản xuất thì vẫn nghèo và người mua thì kiệt quệ. Đó là bởi vì ở giữa họ có quá nhiều tầng lớp trung gian. Chi phí mặt bằng đắt đỏ này, chi phí quảng cáo trực tuyến ngày càng đắt đỏ, chi phí lưu kho, chi phí chết khấu đại lý. Người tiêu dùng thì đang phải trả tiền cho những thứ không mang lại giá trị trực tiếp cho món hàng, còn người bán thì phải cong lưng kiếm tiền để nuôi chủ nhà và các nền tảng quảng cáo. Để giải quyết bài toán này, chúng ta cần một mô hình năm bước vận hành theo hướng ngược lại phải phá hủy cấu trúc chi phí truyền thống để tạo ra dòng tiền tuần hoàn. Mô hình năm bước theo hướng ngược, tái cấu trúc chỗ giá trị. Mô hình kinh doanh truyền thống luôn đi theo chiều xuôi, tức là bạn bỏ vốn tự có hoặc là bạn vay nợ ngân hàng rồi thuê mặt bằng, nhập hàng tồn kho, rồi chạy quảng cáo tìm khách, rồi bán hàng thu tiền, rồi thì chờ thu hồi vốn đúng không? Cách làm này thì nó mang rủi ro cực lớn. Khi mà thị trường đóng băng, bạn ôm một đống hàng tồn và đối mặt với hóa đơn tiền nhà mỗi tháng. Mô hình năm bước theo hướng ngược lại sẽ đảo lộn toàn bộ quy trình này để triệt tiêu rủi ro và giải phóng sức mua. Bước một, mục tiêu dẫn đến kết quả. Dùng tiền của người dùng thay vì tiền [âm nhạc] tự có. Trong tư duy kinh doanh hiện đại, điều cấm kỵ đầu tiên là đổ tiền túi ra để ôm hàng trước khi biết chắc là ai sẽ mua nó. Bước đầu tiên của mô hình ngược là xác định mục tiêu để dẫn sắc kết quả. Gom nhu cầu thực tế trước, gom dòng tiền trước rồi mới tổ chức công ứng sau. Điều này thì tương tự như triết lý của mô hình mua sắm cộng đồng hay là đơn đặt hàng trước. Bạn không phải là người bỏ ra vài trăm triệu để tích trữ 5 tấn táo trong kho lạnh rồi hồi hộp chờ khách hàng tới mua. Bạn là người đi tìm hiểu nhu cầu của một cộng đồng dân cư. Gom đơn đặt hàng của hàng trăm hộ gia đình có nhu cầu ăn táo sạch vào cuối tuần. Họ sẽ cọc trước. Tiền của người tiêu dùng đã nằm trong hệ thống của bạn. Khi bạn cầm trong tay dòng tiền và một lượng cầu chắc chắn, bạn đi thẳng đến tận vườn bao tiêu sản phẩm với giá sỉ rẻ nhất. Bạn không chịu rủi ro thồn kho, không tốn chi phí lãi vay và dùng chính dòng tiền của khách hàng. để tạo ra hàng hóa cho khách hàng. Đây có thể gọi là nghệ thuật dùng dòng tiền của xã hội thay vì dùng vốn tự thân để gánh rủi ro thị trường. Bước hai, trao đổi giá trị đơn giản, khóa chặt tiêu dùng thiết yếu vào cộng đồng. Kinh doanh truyền thống thất bại là vì khách hàng mua một lần rồi biến mất. Chi phí để tìm kiếm một khách hàng mới ngày nay đắt gấp năm lần đến bảy lần chi phí để giữ chân một khách hàng cũ. Do đó thì bước thứ hai là xây dựng một cơ chế trao đổi giá trị cực kỳ [âm nhạc] đơn giản và trực tiếp. khóa các hoạt động tiêu dùng thường nhật như là mua thực phẩm tươi sống, ăn uống, đồ giao dụng thiết yếu vào ngay trong một cộng đồng của bạn. Cộng đồng ở đây thì nó cũng chẳng phải là một cái khái niệm viển vông vĩ mô gì cả. Đó có thể là cư dân của một cụm ba tòa chung cư, một hội nhóm phụ huynh cùng trường hay là một mạng lưới người tiêu dùng cùng trung mối quan tâm về sức khỏe. Thay vì để từng cá nhân tự bơi ra chợ mua mớ rau trôi nổi hoặc lên siêu thị chịu một mức giá cao do gánh phí thuê mặt bằng máy lạnh, bạn có thể kết nối họ lại thành một khối sức mua thống nhất. Sau đó thì mạng lưới của bạn đại diện cho một cộng đồng để làm việc trực tiếp với các vùng nông sản sạch, các hợp tác xã chăn nuôi hoặc là các bếp ăn công nghiệp uy tín để đặt hàng quy trình sản xuất riêng biệt. Con đường đi từ gốc đến ngọn, từ nông trại đến thẳng bàn ăn, không qua chợ đầu mối, không qua tiểu thương trung gian, không qua mặt bằng phố lớn, đơn giản, hiệu quả và trực tiếp. Người tiêu dùng thì mua được đồ tươi ngon hơn với giá rẻ hơn 20%. Còn nhà vườn thì bán được sản lượng ổn định mà không lo bị ép giá. Giá trị được giữ lại trọn vẹn cho hai đầu cung cầu. Bước ba, dữ liệu quyết định quy trình, khấp lệnh chuẩn xác và minh bạch phân phối. Khi bạn bắt đầu vận hành với hàng ngàn đơn hàng mỗi ngày, việc ghi chép sổ sách thủ công hay là quản lý bằng bảng tính Excel rời dạc chắc chắn sẽ đổ vỡ. Bước thứ ba là đưa dữ liệu vào vị trí trung tâm để điều hành toàn bộ quy trình. Dữ liệu ở đây đảm nhiệm vụ khấp lệnh cung cầu một cách chính xác tuyệt đối. Dựa trên lịch sử tiêu dùng, hệ thống sẽ biết chính xác thứ sáu tuần này cộng đồng cần bao nhiêu cân thịt lợn, bao nhiêu bó rau muống, bao nhiêu thùng sữa, không có một cọng rau thừa bị thối giữa, không có một cơn thịt bị tồn đọng qua đêm. Hơn thế nữa thì bài toán muôn thủa của việc hợp tác kinh doanh chính là sự thiếu minh bạch trong phân chia lợi ích. Đây là lúc mà công nghệ sổ cái minh bạch hay là tính toán phi tập trung phát huy tác dụng. dòng tiền trảy vào bao nhiêu, chi phí cho nhà vườn bao nhiêu, chi phí vận chuyển là bao nhiêu, lợi nhuận chia lạ cho những người đóng góp vào mạng lưới là bao nhiêu. Tất cả đều được hiển thị rõ ràng, không thể gian lận hay sửa đổi. Khi mà sự phân phối lợi nhuận diễn ra công bằng, minh bạch và không gây thất thoát hay lỗ hại cho bất kỳ bên nào thì lòng tin của cộng đồng sẽ trở thành bức tường thành vững chắc nhất, bảo vệ mô hình kinh doanh của bạn. Bước bốn, phát triển quy mô. Cơ chế chia sẻ lợi ích để nhân bản mạng lưới. Làm sao để một mô hình từ một nhóm nhỏ vài trăm người có thể lan tỏa thành hàng chục ngàn, hàng trăm ngàn người mà không cần chi tiền quảng cáo cho Facebook hay là Google? Câu trả lời nằm ở cơ chế trả thưởng và chia sẻ lợi nhuận cao cho chính người dùng. Bạn không có khách hàng là đối tượng để bỏ rút mà biến họ thành đối tác phân phối cùng hưởng lợi. Hãy trao quyền cho những người có uy tín trong từng cụm dân cư. những bà mẹ bỉm sữa chu đáo, những người trưởng nhóm năng nổ khi họ giúp kết nối các hộ gia đình xung quanh, điều phối việc nhận hàng và chăm sóc cộng đồng nhỏ của họ, họ xứng đáng được nhận một phần hoa hồng xứng đáng tương tự như là một khoản thủ lao lao động thực thụ vậy. Họ không phải bỏ vốn nhập hàng, họ chỉ đóng góp uy tín và công sức kết nối. Người tiêu dùng mua hàng vừa tiết kiệm, người kết nối thì lại vừa có thêm thu nhập trang trải cuộc sống giữa thời buổi kinh tế khó khăn. Mạng lưới này sẽ tự động phân nhánh và phát triển theo cấp số nhân nhờ vào sức mạnh của sự tin tưởng chuyển miệng. Bạn mở rộng quy mô mà không cần phải phình to bộ máy nhân sự cầm kềnh hay là gánh nặng chi phí cố định. Bước năm, ứng dụng tự động hóa thông minh, kiếm tiền từ tối ưu hóa sản xuất quy mô. Bước cuối cùng để hoàn thiện đề chế kinh doanh này là ứng dụng máy móc thông minh và công nghệ tự động và khâu sản xuất và điều phối. Khi quy mô mạng lưới của bạn đã đủ lớn, bạn không chỉ kiếm tiền từ chênh lệch mua bán sản phẩm đơn thuần nữa. Bạn sẽ bắt đầu thâm nhập sâu hơn vào chỗ giá trị thượng nguồn. Kiếm tiền từ lợi nhuận tối ưu hóa sản xuất. Bạn nắm trong tay dữ liệu đơn hàng chính xác đến từng ngày. Các chủ nhà máy đối tác có thể lên kế hoạch sản xuất chính xác đến từng giờ. Máy móc có thể chạy liên tục hết công suất mà không lo tồn kho. Chi phí khấu hao giảm xuống mức tối thiểu. Tỉ lệ hao hụt nguyên liệu chạm đáy. Việc sử dụng các dây chuyền đóng gói tự động, hệ thống phân loại đơn hàng thông minh và robot điều hướng logistic giúp biến những khoản tiết kiệm chi phí khổng lồ thành biên lợi nhuận dòng. Đây chính là tư duy kinh doanh ở tầm cao nhất, không phải vắt kiệt tú tiền của khách hàng bằng cách nâng giá sản phẩm mà là ứng dụng công nghệ triệt tiêu mọi lãng phí trong quá trình sản xuất và phân phối. Sau đó thì chia sẻ lại thành quả đó cho toàn bộ hệ thống. Ok. Tất nhiên là khi nghe tới đây thì bạn sẽ cho rằng là cái mô hình mình vẽ ra khá là viển vông, xa vời, thiếu thực tế đúng không? Điều đó thì có thể đúng bởi vì đây nó chỉ là một ví dụ mình muốn chứng minh cho cơ chế, cách làm để bạn có thể tận dụng trong cái thời buổi mà mọi công cụ đều đã tối ưu và nó sản sinh ra quá nhiều đối thủ cạnh tranh trong mọi ngành, mọi lĩnh vực. Và thực tế là hàng loạt những cái mô hình kinh doanh cũ đều đã bão hòa vào lỗi thời. Bạn có thể không tin vào câu chuyện mình vừa kể ở trên, nhưng bạn có biết rằng đấy là toàn bộ năm bước tưởng chừng như lý thuyết này đã và đang tạo ra những đế chế kinh doanh trị giá hàng chục, thậm chí là hàng trăm tỷ đô trên thế giới không? Câu chuyện thứ nhất đấy là Pin Tour tua, đoàn mua cộng đồng từ con số 0 đánh bại cả Alibaba và JD. Nếu bạn nghĩ rằng cái việc gom đơn chung cư và chia hoa hồng cho những người kết nối là câu chuyện bôn túng bán mẹt ấ thì hãy nhìn vào pin tua tua nhé. Cách họ khớp chuẩn năm bước như sau. Bước một và bước hai bắt đầu bằng việc bán nông sản qua WeT. [âm nhạc] Thay vì ôm hàng vào kho thì pin tua tua bắt người dùng phải rủ bạn bè, hàng xóm lập nhóm để mua chung một cái thùng hoa quả với mức giá cực rẻ. Khách hàng trả tiền trước, gom đủ nhóm thì đơn mới chuyển về nhà vườt. Bước ba và bước bốn. Đơn hàng từ hàng triệu nhóm nhỏ được hệ thống dữ liệu tự động gom lại và gửi thẳng với các hợp tác xã nông nghiệp bỏ qua toàn bộ chợ đầu mối, thương lái. Người rủ mua nhóm được tích điểm, nhận quà hoặc giảm giá sâu, biến chính người tiêu dùng thành người tiếp thị không lương. Bước thứ năm, CM tức là consumer to manufacturer. Khi đã nắm dữ liệu hàng triệu đơn cố định mỗi ngày, họ bắt tay với các nhà máy sản xuất giấy vệ sinh, bàn trải, đồ giao dụng vân vân. Nhà máy chỉ việc chạy hết công suất cho đúng một mẫu mã theo đơn đặt hàng sẵn. Không lo ý, không tốn chi phí marketing, giá sản phẩm thì hạ xuống mức rẻ không tưởng. Và kết quả là pin tua tua không hề sở hữu bất kỳ một hect đất nông nghiệp hay là một cái nhà máy nào ở giai đoạn đầu cả. Thế nhưng họ đã vượt qua Alibaba về giá trị vốn hóa tại một số thời điểm và trở thành một cái hiện tượng toàn cầu. Câu trận số hai là về sên giải mã thời trang nhanh nhờ sản xuất theo lệnh đặt hàng. Thời trang là một ngành có tỉ lệ rủi ro tồn kho cao nhất. Sản xuất thì hàng loạt mang ra store trưng bảy. Cuối mùa thì phải giảm giá đến 70% mà có khi vẫn lỗ vì ôm hàng ế. Xin đã lật ngược hoàn toàn cổ chơ này. Đây là cách họ khớp chuẩn năm bước bước một và bước ba. Xe in đã không bao giờ may sẵn hàng vạn cái áo. Họ dùng thuật toán đo lường dữ liệu tìm kiếm, đưa ảnh sản phẩm lên ứng dụng và gom đơn đặt hàng trước với một cái số lượng siêu nhỏ. Giả dụ chỉ 100 đến 200 mẫu một lần. Dòng tiền của khách hàng thanh toán trước lập tức kích hoạt chỗi công ứng. Bước bốn xin kết nối hàng chục ngàn xửng may gia công vừa và nhỏ tại Quảng Châu và một cái phần mềm quản trị tập trung. Các xưởng không cần lo thiết kế hay tìm mối buôn. Họ chỉ việc nhận lệnh cắt may chuẩn xác từ hệ thống và nhận tiền công minh bạch. Bước năm, dữ liệu khớp lệnh thời gian thực giúp các nhà máy tự động hóa việc tính toán nguyên phụ liệu như vải, cúc, chỉ ở mức tối ưu tuyệt đối. Mẫu nào khách đặt nhiều thì máy chạy liên tục, mẫu nào ít khách thì dừng lại ngay sau 100 sản phẩm. Tỉ lệ hàng tồn kho của xe in nó chỉ quanh mức là dưới 3% nhá. Trong khi chuẩn của ngành thời trang truyền thống ấy nó phải lên tới 25% thậm chí cao nhất là 40%. Câu chuyện số ba, đeo computer đế chế tỷ đô khở đầu từ dùng tiền của khách hàng để mua linh kiện. Và để thấy cái nguyên lý này nó không chỉ dành cho ngành bán lẻ giá rẻ, hãy quay về câu chuyện kinh điển của Marell khi xây dựng đến chế máy tính do. Đây là cách họ khớp chuẩn năm bước. Bước một, trong khi mà IBM hay là Compac chi hàng triệu đô la sản xuất, hàng loạt máy tính rồi đẩy ra các đại lý bán lẻ thì sẽ phải chịu rủi ro hàng tồn kho và linh kiện thì mất giá từng ngày đúng không? Nhưng Michael đã áp dụng mô hình B2O tức là build to order. Khách hàng tự cấu hình trước máy tính của mình muốn trên website hay điện thoại và thanh toán trước bằng thẻ tín dụng. Bước hai và bước ba, họ sẽ cầm tiền tươi của khách hàng trong tay. Rồi thì đeo mới gửi lệnh đến các nhà cung ứng linh kiện như ở RAM, ổ cứng, màn hình. Dữ liệu đơn hàng được khớp thẳng tới nhà kho của các đối tác sản xuất linh kiện đặt sát vách nhà máy đeo. Bước năm, linh kiện được đưa vào dây chuyển lắp giáp tự động theo cấu hình chính xác từng đơn và chuyển thẳng tới cửa nhà khách hàng, không có bất kỳ một cái cửa hàng trung gia nào. Và kết quả đeo đạt được điều kỳ diệu trong ngành tài chính được gọi là chu kỳ chuyển đổi tiền mặt âm. Khách hàng trả tiền trước, đeo dùng số tiền đó xoay vòng kinh doanh vài chục ngày sau thì mới phải thanh toán cho nhà cung cấp linh kiện. đeo lớn mạnh thành tập đoàn toàn cầu mà gần như không tốn vốn tự có để gánh hàng tồn. Cả ba câu chuyện trên thì dù ở ba lĩnh vực hoàn toàn khác nhau từ nông sản, thời trang đến công nghệ cao thì nó đều vận hành chung một cái bản chất đấy là không bắt đầu bằng việc bỏ vốn ôm rủi ro mà bắt đầu bằng việc thấu hiểu nhu cầu tổ chức dòng tiền trước rồi dùng hệ thống công nghệ và dữ liệu để tối ưu hóa triệt để chỗ cung ứng tiêu thụ sáng tạo, chìa khóa vàng giải cứu sức mua của xã hội. Bây giờ thì chúng ta hãy cùng nhìn lại bức tranh toàn cảnh một lần nữa. Công cụ để thực hiện toàn bộ cuộc cách mạng này không còn là đặc quyền của các tập đoàn nghìn tỷ nữa rồi. Chỉ cần mỗi người trong chúng ta sở hữu một chiếc điện thoại thông minh thì bạn đã có trong tay một trạm điều phối thông tin, một kênh truyền thông cá nhân và một công cụ thanh toán toàn cầu. Ứng dụng mua sắm cộng đồng suy cho cùng chỉ là một cái ứng dụng phần mềm trên màn hình cảm ứng. Cái thứ thực tế vận hành bên dưới nó chính là sự kết nối giữa người với người và tư duy tổ chức dòng chảy kinh tế. Internet và số hóa đã xóa phẳng mọ rào cản về địa lý và trung gian. Trước đây thì một người nông dân trồng cam ở Thiểm Tây muốn bán cam sang Hà Nội của Việt Nam thì phải qua có khi được bốn tầng thương lái. Quả cam nằm trên đường thì mất cả tuần lễ. Đến tay người mua thì héo dài héo non mà giá thì đắt gấp năm lần tại vườn. Ngày nay thì có khi một buổi phát sóng trực tiếp. Một ứng dụng kết nối cộng đồng có thể giúp hàng ngàn thùng cam được đặt trước, được hái tại vườn sáng nay và trưa mai thì đã nằm trên các bàn ăn của gia đình thành thị. Số hóa thực sự có thể thay đổi tất cả đấy. Và khi tư duy của bạn thông suốt, không có loại hình kinh doanh nào là hoàn toàn bế tắc cả và cũng không có đồng tiền nào là quá khó kiếm. Xin bạn đừng bao giờ nói rằng mình không biết công nghệ hay là mình sinh ra trong ngành truyền thống nên không thể nào thay đổi. Câu hỏi duy nhất bạn cần phải tự hỏi bản thân mình lúc này đó là bạn có thực sự muốn dũng cảm đập bỏ lối mòn tư duy cũ để làm lại hay không? Chỉ cần bạn tìm ra nguyên nhân cơ bản của mọi vấn đề, giải pháp sẽ lập tức lộ diện. Và nguyên nhân cơ bản nhất của sự bế tắc kinh tế hiện nay như chúng ta đã mổ sẻ từ đầu ấy chính là sự cạn kiệt sức mua do áp lực nợ nần và chi phí sinh hoạt đè nặng. Do đó thì lối thoát duy nhất và vĩ đại nhất của thương mại tương lai chính là tiêu thụ sáng tạo. Vậy thì tiêu thụ sáng tạo là gì? Mô hình kinh doanh cũ là một chiều vóc lột, tức là tôi bán hàng cho bạn. Tôi lấy tiền từ túi bạn vào túi tôi, bạn nhèo đi một chút và bạn mang món hàng về nhà. Khi túi tiền của bạn chống rỗng thì mối quan hệ này nó chấm dứt. Vậy thì tiêu thụ sáng tạo nó sẽ biến hành vi tiêu dùng thành một hành vi [âm nhạc] kiến tạo giá trị hai chiều. Người tiêu dùng khi tham gia vào hệ sinh thái của bạn không chỉ đơn thuần là người chi tiền mà họ còn có cơ hội kiếm được thêm tiền cơ. Họ mua sắm để phục vụ đời sống gia đình. Nhưng thông qua việc gom đơn, chia sẻ thông tin, đánh giá chất lượng và mở rộng mạng lưới, họ nhận lại những phần thưởng giá trị tương xứng. Khoản tiền họ kiếm được từ mạng lưới lại quay trở lại bù đắp vào chi phí sinh hoạt giúp họ giảm bớt áp lực nợ nần. Một khi người tiêu dùng có thêm dòng tiền mới, họ sẽ tự tin hơn, an tâm hơn và dám mở hầu bao để chi tiêu. Khi chiếc van tiêu dùng được mở khóa, dòng máu kinh tế sẽ lập tức lưu thông trở lại. Khi người tiêu dùng dám tiêu tiền thì tự khắc mọi loại hình kinh doanh trong xã hội đều sẽ tìm thấy đất sống. Bất kể bạn đang làm việc trong ngành nghề nào vào hôm nay, dù bạn đang bán gạo, bán quần áo thở trang, kinh doanh dịch vụ ăn uống hay là cung cấp dịch vụ giáo dục làm đẹp, tất cả các ngành nghề đó đều có thể sẽ được già soát, tháo dỡ và tái cấu trúc lạ từ đầu hết. Hãy hoàn thành việc trao đổi giá trị thông qua mạng lưới cộng đồng, loại bỏ những chi phí trung gian vô nghĩa, dùng công nghệ số [âm nhạc] để minh bạch hóa lợi ích và biến khách hàng thành những người đồng hành cùng phát triển. Thời kỳ của những tay buôn kiếm tiền chộp giật trung gian bằng cách tích hàng đầu cơ, thổi giá nước sóng hay đốt tiền quảng cá vô tội vạn có lẽ đã vĩnh viễn khép lạ rồi. Kỷ nguyên mới sẽ thuộc về những người thấu hiểu sâu sắc bản chất vận hành của xã hội, biết trân trọng từng đồng tiền mồ hôi nước mắt của những người tiêu dùng và biết dùng tư duy nguyên bản để kiến tạo nên những hệ thống kinh doanh nhân văn biển vững và hiệu quả.