Lợi nhuận gộp và lợi nhuận ròng: Đừng làm kinh doanh nếu chưa hiểu bài toán này
Có một câu nói kinh điển mà mọi nhà điều hành đều phải khắc cốt ghi tâm. Lợi nhuận gộp là danh tiếng, lợi nhuận dòng là sự tỉnh táo.
1. Bề nổi của con số và thực trạng dòng tiền
Có một câu nói kinh điển mà mọi nhà điều hành đều phải khắc cốt ghi tâm. Lợi nhuận gộp là danh tiếng, lợi nhuận dòng là sự tỉnh táo.
Nhưng dòng tiền mới là thực tại. Những con số hào nhoáng về doanh thu hay mức lã đậm trên báo cáo kết quả kinh doanh, xét cho cùng thì nó vẫn chỉ là câu chuyện trên mặt giấy.
Một nhà lãnh đạo có tầm nhìn kiệt suất thì không bao giờ cho phép mình bị say xưa bởi những hào quang ảo ảnh đó mà họ sẽ phải có năng lực thấu thị và đặc vị chính xác từ nhịp đập của bảng lưu chuyển tiền tệ.
Nơi một dòng tiền mặt thực tế đang chảy vào hãy rút ra khỏi doanh nghiệp mỗi ngày. Xét về chiến lược dài hạn, sự phát triển bền vững của một doanh nghiệp giống như việc chăm sóc một cái cây vậy.
Trong đó thì sản phẩm với bên lợi nhuận gộp đủ dày chính là phần gốc rễ vững chắc giúp doanh nghiệp bám sâu và chống chịu trước mọ dông bão của thị trường.
Tiếp theo thì bộ máy vận hành phía sau phải được thiết kế đủ tinh gọn, đủ hiệu quả để không tự đốt sạch thành quả của mình. Từ đó thì giữ lại phần lớn lượng lợi nhuận dòng quý giá cho các cổ đông.
Và cuối cùng là yếu tố quyết định dòng máu có lưu thông tốt hay không chính là tốc độ quay vòng vốn. Khả năng tối y hóa chu kỳ tiền mặt phải đủ nhanh, đủ linh hoạt để dòng vốn liên tục sinh sôi, giúp dòng tiền luôn luôn là bệ phóng mạnh mẽ đôi doanh nghiệp vươn xa phát triển chứ không phải là biến thành sợi dây thỏng lọng nghiệt ngã, siết chặt vào bức tử doanh nghiệp ngay trên đỉnh cao của sự kỳ vọng.
Xét cho cùng thì quản trị tài chính nó nghệ thuật làm chủ dòng tiền để sinh tồn. Và làm chủ cuộc chơi kinh doanh.
Khi bước chân vào thế giới kinh doanh, rất nhiều chủ doanh nghiệp thường rơi vào một cái bẫy tư duy khá là thô sơ. Đó là suy nghĩ đơn giản rằng cứ lấy tổng số tiền thu được trừ đi tổng số tiền bỏ ra là biết mình lãi hay lỗ.
Cách nhìn nhận đó thì nó không sai với một cửa hàng tạp hóa nhỏ hay là một người bán hàng dong. Thế nhưng khi bạn điều hành một doanh nghiệp thực sự thì việc không phân biệt rõ ràng giữa các loại lợi nhuận và không hiểu luật chơi của dòng tiền chính là con đường ngắn nhất dẫn đến sự thất bại.
Trong quản trị tài chính hiện đại, chúng ta cần phải bóc tách câu chuyện này thành những chỉ số rõ ràng. Mà đầu tiên ấy và quan trọng nhất đó là việc phải giải mã bản chất của lợi nhẫn gộp và lợi nhận dòng.
Hiểu một cách đơn giản thì lợi nhận gộp chính là số tiền còn lại sau khi bạn lấy doanh thu bán hàng trư đít toàn bộ những chi phí trực tiếp tạo ra sản phẩm đó.
Hay là trong ngành tài chính thì gọi là giá vốn bán hàng ấy. Những chi phí trực tiếp này thì nó bao gồm tiền mua ngôn vật liệu, tiền trả cho công nhân trực tiếp làm mất sản phẩm và chi phí hao mòn của máy móc nhà xưởng phục vụ cho sản xuất.
Từ con số này thì chúng ta tính ra được tỉ suất lợi nhuận gộp bằng cách lấy lợi nhuận gộp chia cho tổng doanh thu. Con số phần trăm này nó chính là thước đo sức đề kháng gốc của một sản phẩm.
Nó giống như là một tấm khiên bảo vệ doanh nghiệp trước các cú sốc của thị trường vậy. Chẳng hạn như là khi mà giá nguyên liệu đầu vào đột ngột tăng cao hoặc là khi mà các đối thủ cạnh tranh bắt đầu khơi mào, một cuộc chiến giảm giá.
Nếu mà tỉ suất lợi nhuận gộp của bạn quá thấp. Điều đó đồng nghĩa với việc là bạn đang làm việc không công cho các nhà cung cấp nguyên liệu.
Giả sử một doanh nghiệp mà sản xuất xe điện, họ bán ra một chiếc xe với giá là 30.000 đô. Để làm ra được một cái con xe đó, họ sẽ phải chi trả tiền cho pin này, linh kiện và tiền công lắp giáp trực tiếp tại xưởng là 21.000 đô.
Như vậy thì lợi nhuận gộp của mỗi chiếc xe là 9000 đô, tương đương với tỉ suất lợi nhuận gộp là 30%. Một ngày đẹp trời thì thị trường biến động khiến cho giá pin litium, một cái nguyên liệu cốt lõi để làm pin xe điện tăng vọt.
Chi phí sản xuất lúc này đã bị đẩy lên thành 23.000 ng000 đô khiến cho lợi nhuận gộp sụt giảm xuống còn 7.000 đô la và tỉ suất lợi nhuận gộp chỉ còn sụt giảm xuống còn 23%.
Tuy nhiên thì nhờ vào việc doanh nghiệp đã xây dựng được một biên lợi nhuận gộp ban đầu khá là dày lên tới 30% thì họ vẫn nằm trong thói quen cũ.
Họ vẫn có đủ thời gian và dư địa để mà điều chỉnh chiến lược, đàm phán lại với nhà cung ứng hoặc là tối ưu hóa quy trình mà không bị rơi vào tình trạng lỗ gộp lập tức.
Thế nhưng có được lợi nhuận gộp tốt thì nó mới chỉ là điều kiện cần chứ chưa phải là điều kiện đủ. Sau khi có tiền lời thở sản phẩm rồi, doanh nghiệp còn phải nuôi sống cả một bộ máy vận hành phía sau nữa.
Lúc này thì khái niệm lợi nhuận dòng hay còn gọi là lãi dòng mới chính thức là thước đo quyết định sự sống còn của toàn bộ mô hình kinh doanh.
Lợi nhuận dòng là khoản tiền cuối cùng được thực sự chảy vào túi của chủ doanh nghiệp. Sau khi bạn lấy lợi nhuận gộp trừ đi tất cả các chi phí gián tiếp khác, ví dụ tiền thuê mặt bằng này, tiền lương cho nhân viên văn phòng, chi phí quảng cáo, tiếp thị, lãi vay ngân hàng và cả thuế thu nhập doanh nghiệp nữa chứ.
Tỉ suất lợi nhuận dòng tính bằng cách là lấy lợi nhuận dòng chia cho tổng doanh thu. Nó sẽ phản ánh năng lực quản lý và tối ưu hóa bộ máy của ban giám đốc.
Một doanh nghiệp có thể có một sản phẩm rất tốt, bán rất chạy với cái biên lợi nhuận gộp cực kỳ cao nhưng vẫn có thể đứng trước nguy cơ phá sản.
Nếu mà bộ máy vận hành quá cổng kềnh hay là chi phí marketing bị đốt một cách vô tội vạn. Một cái ví dụ điển hình nhá.
Đấy là một chỗ cà phê cao cấp. Nhìn bề ngoài thì ai cũng nghĩ là kinh doanh cà phê nó là một cái ngành lợi nhuận siêu lợi nhuận đi.
Một cốc cà phê bán ra với giá 100.000 trong khi tiền hạt cà phê, tiền sữa, tiền cốc giấy chỉ tốn khoảng 30.000đ. Bên lợi nhuận lúc này lên tới 70%.
Một con số vô cùng mơ ước đúng không? Thế nhưng để vận hành được một chuỗi cửa hàng như vậy, doanh nghiệp phải chi trả 25% phần doanh thu cho tiền thuê các mặt bằng đắc địa ở các khu phố lớn.
20% cho lương nhân viên phục vụ, 15% cho các chiến dịch quảng cáo để thu hút khách hàng và 5% còn lại cho các khoản thuế cùng với các chi phí về khẩu hao máy móc.
Khi cộng tất cả các khoản chi phí gián tiếp này lại, cái biên lợi nhuận dòng thực tế thu về chỉ còn vỏn vẹn 5%.
2. Cơ chế in tiền, pha loãng nợ và kẻ phải trả giá ngầm
Điều này là cực kỳ nguy hiểm bởi vì chỉ cần thị trường gặp biến động, doanh thu sụt giảm khoảng 10% do thời tiết xấu này hoặc là do một đối thủ cạnh tranh nào đó mới xuất hiện phá giá thì cái biên lợi nhuận dòng 5% nhỏ nho kia lập tức biến thành con số âm ngay.
Doanh nghiệp sẽ rơi vào khủng hoảng thua lỗ lập tức. Dù sản phẩm cốt lõi của họ thì vẫn có biên lợi nhuận gộp rất cao.
Từ việc thấu hiểu các loại lợi nhuận, chúng ta sẽ phải đối mặt với một sự thật còn nghiệt ngã hơn rất nhiều trong kinh doanh. Đó là mối quan hệ biện chứng giữa lợi nhuận và dòng tiền.
Có một cái lầm tưởng chết người mà rất nhiều chủ doanh nghiệp mắc phải đó là cho rằng cứ có lợi nhuận trên sổ sách nghĩa là doanh nghiệp đang có tiền và đang phát triển rất tốt.
Trên thực tế thì có rất nhiều doanh nghiệp báo cáo tài chính năm nào cũng lã đậm nhưng đủ một cái lại tuyên bố phá sản. Tại sao lại có cái nghịch lý này?
Câu trả lời thế nó nằm ở sự khác biệt cốt lõi. Lợi nhuận nó chỉ là một quan điểm trên giấy tờ thôi.
Còn dòng tiền mới là thực tế trong két sắt. Sự khác biệt này đến từ nguyên tắc kế toán dồn tích mà hầu hết các doanh nghiệp đang áp dụng.
Theo cái nguyên tắc này thì doanh thu và lợi nhuận được ghi nhận ngay tại thời điểm bạn xuất hóa đơn và bàn giao hàng hóa cho khách bất kể việc khách hàng họ đã trả tiền cho bạn hay chưa.
Ngược lại, dòng tiền lại hoạt động theo một nguyên tắc thực tế hơn rất nhiều. Tiền chỉ được tính khi nó thực sự trảy vào hoặc là chạy ra khỏi tài khoản ngân hàng của doanh nghiệp.
Và chính cái khoảng chống thời gian giữa lúc ghi nhận lợi nhuận và lúc nhận được tiền mặt đã tạo ra những cái kịch bản sụp đổ dòng tiền kinh điển, đặc biệt là trong các ngành có quy mô vốn lớn như là xây dựng hay bán buôn.
Ví dụ về một công ty chuyên cung cấp vật liệu xây dựng, họ may mắn ký được một hợp đồng lớn trị giá 10 tỷ. Để có được cái số hàng này, họ phải bỏ ra chi phí mua vào là 6 tỷ.
Trên sổ sách kế toán thì họ lập tức ghi nhận lợi nhuận gộp là 4 tỷ. Và sau khi mà trừ tiếp đi 1 tỷ đồng cho các chi phí vận hành công ty thì báo cáo kết quả vực kinh doanh cho thấy là công ty đạt lợi nhuận dòng lên tới là 3 tỷ.
Chủ doanh nghiệp vô cùng hồ hởi và tự tin vì công ty đang ăn nên làm ra. Thế nhưng thực tế nghiệt ngã thì bắt đầu.
Khi một chủ đầu tư đưa ra điều khoản đấy là gối đầu công nợ, nghĩa là họ chỉ thanh toán tiền sau 6 tháng kể từ khi mà nhận hàng. Điều này thì có nghĩa là 10 tỷ doanh thu và 3 tỷ tiền lãi của công ty hiện tại nó chỉ là những con số nằm trên giấy tờ.
Trong khi đó thì ngay trong tháng này áp lực thực tế ập đến. Công ty phải trả ngay 6 tỷ tiền mặt cho nhà máy sản xuất để lấy hàng.
Phải trả 1 tỷ tiền mặt cho lương nhân viên và tiền thuê mặt bằng. Và kết quả là gì?
Trên giấy tờ thì lợi nhuận dòng của công ty là dương 3 tỷ nhưng dòng tiền mặt thực tế của họ là đang bị âm tới 7 tỷ. Nếu mà doanh nghiệp không có sẵn một khoản tiền giữ trữ lớn trong két hoặc là không thể vay mượn từ ngân hàng hay là huy động từ nguồn nào đó để mà bù đắp vào cái khoản -m 7 tỷ này thì họ sẽ lập tức rơi vào tình trạng vỡ nợ kỹ thuật.
Họ buộc phải phá sản vì không có tiền mặt để mà trả lương cho nhân viên và thanh toán các khoản nợ gắn hạn đến hạn. Bất chấp việc họ vừa có một thương vụ lãi lớn trên sổ sách.
Qua đó thì chúng ta thấy rằng lợi nhuận có thể giúp cho doanh nghiệp phát triển trong dài hạn. Thế nhưng chính dòng tiền nó mới là cái thứ nuôi sống doanh nghiệp qua từng ngày.
Tiếp nối câu chuyện về lợi nhuận và sự sống còn của dòng tiền, chúng ta sẽ cùng bước sang hai bài toán thực tế và cân đạo nhất đối với mọi nhà điều hành.
Đó là kỹ năng quay vòng vốn và chiến lược giải cứu một doanh nghiệp khi không hoảng gõ cửa. Khi đã hiểu về dòng tiền chính là mạch máu nuôi sống doanh nghiệp.
Câu hỏi tiếp theo đặt ra cho các nhà quản lý là làm thế nào để một tối ưu hóa hiệu suất sử dụng vốn? Nhiều người thì thường nghĩ là muốn mở rộng kinh doanh hay là tăng lợi nhuận thì bắt buộc phải gọi thêm vốn, phải đổ thêm tiền vào công ty.
Nhưng thực tế thì có một cách thông minh hơn rất nhiều đó là tăng tốc độ quay vòng của đồng vốn sẵn có. Để làm được cái điều này thì các giám đốc tảng chính thường nhìn vào một chỉ số cốt lõi mang tên là chu kỳ chuyển đổi tiền mặt.
Chỉ số này thì nó phản ánh khoảng thời gian kể từ khi mà doanh nghiệp chi tiền mặt ra để mua nguyên liệu thô. Cho tới khi thực sự đã thu được tiền mặt về từ việc bán sản phẩm.
Chu kỳ này thì nó được quyết định bởi ba biến số cực kỳ dễ hiểu sau đây. Cái biến số đầu tiên đó là số ngày tồn kho bình quân, tức là khoảng thời gian hàng hóa nằm chờ trong kho kể từ lúc nhập về cho tới khi bán được.
Biến số thứ hai là số ngày phải thu bình quân. Hiểu đơn giản là khoảng thời gian doanh nghiệp bị khách hàng nợ tiền, tính từ lúc giao hàng đến lúc đòi được nợ.
Và biến số cuối cùng là số ngày phải trả bình quân chính là thời gian doanh nghiệp có thể trì hoãn, kéo dài việc trả tiền cho các nhà cung cấp của mình.
Cách tính chu kỳ chuyển đổi tiền mặt rất đơn giản. Bạn lấy số ngày tồn kho cộng với số ngày nợ của khách hàng rồi thì trừ đi số ngày bạn được nợ nhà cung cấp.
Mục tiêu tối thượng của quản trị vốn là làm sao rút ngắn được chu kỳ này lại càng nhiều càng tốt. Nếu mà cái chu kỳ này nó càng dài thì vốn của bạn nó sẽ cảm bị chôn chặt một chỗ khiến cho doanh nghiệp rơi vào tình trạng thiếu tiền.
Ngược lại thì nếu bạn tối ưu xuất sắc, chu kỳ này nó thậm chí còn mang tới giá trị âm. Đây chính là đỉnh cao của nghệ thuật quản trị.
3. Điểm gãy chu kỳ: Kịch bản sòng phẳng cho tài sản cá nhân
Nếu bạn có thể chiếm dụng vốn hợp pháp để kinh doanh mà không tốn một cái đồng chi phí lãi vay nào. Giả dụ doanh nghiệp A vận hành theo lối mòn cũ và quản trị khá là yếu kém.
Khi nhập hàng về, họ phải để lưu kho tới 60 ngày mới bán hết. Sau khi bán được hàng, họ lại cho các đại lý nợ tiếp 30 ngày mới thu được tiền.
Trong khi đó thì các nhà cung cấp ép họ phải thanh toán tiền hàng chỉ sau 15 ngày nhập kho. Áp dụng công thức, chúng ta sẽ lấy 60 ngày tồn kho cộng với 30 ngày cho khách nợ rồi trừ đi 15 ngày được nợ nhà cung cấp.
Kết quả là chu kỳ chuyển đổi tiền mặt của doanh nghiệp A lên tới 75 ngày. Ý nghĩa là của con số này nó rất đáng sợ nhá.
Doanh nghiệp A đã bị đọng vốn liên tục trong vòng 75 ngày cho mỗi lô hàng. Và để duy trì hoạt động liên tục, họ bắt buộc phải có một cái lượng tiền mặt dự trữ khổng lồ hoặc là phải đi vay ngân hàng để mà trả lương, trả chi phí vận hành trong suốt hơn 2 tháng trở tiền về.
Cùng thời điểm đó thì doanh nghiệp B là một đối thủ cạnh tranh đáng gờm trong ngành này. Nhiều vào cái năng lực quản trị tài chính xuất sắc, họ ứng dụng công nghệ quản trị tồn kho tiên tiến.
Hà về tới đâu bán hết tới đó. Chỉ lưu kho vọn vẹn có 10 ngày thôi.
Khi bán hàng qua các sản thương mại điện tử, họ bắt buộc khách hàng là phải thanh toán ngay tiền mặt hoặc đặt cọc trước. Nghĩa là cái số ngày cho khách nợ bằng 0.
Đồng thời thì nhờ có uy tín và vị thế lớn, họ đàm phán thành công với các nhà cung cấp để được trả chậm sau 45 ngày. Hãy nhìn vào phép tính của doanh nghiệp B nhé.
10 ngày tồn kho cộng với 0 ngày khách nợ trừ đi 45 ngày được đối tác nợ. Kết quả của chu kỳ chuyển đổi tiền mặt của doanh nghiệp B là -35 ngày.
Con số này thì nó mang một ý nghĩa vô cùng tuyệt đối. Doanh nghiệp B hoàn toàn không bị đọng vốn.
Ngược lại thì họ có tới 35 ngày tiền tươi thóc thật của người khác trong tài khoản. Họ có thể mang số tiền này đi gửi tiết kiệm, lấy lãi ngắn hạn hoặc là tán đầu tư ngay vào các lô hàng tiếp theo để mà quay vòng sản xuất.
Vốn của họ quay liên tục không ngừng nghỉ, sinh lãi với tốc độ chóng mặt mà không cần phải đi vay mượn ai. Tất nhiên đây nó là cái ví dụ tương đối thôi chứ còn thực tế thì còn phải tùy vào vị thế của doanh nghiệp hay là kỹ năng.
Tuy nhiên thì cuộc đời kinh doanh không phải khi nào nó cũng bằng phẳng. Sẽ có những giai đoạn mà nền kinh tế suy thoái.
Thị trường đóng băng khiến cho các chỉ số tài chính của doanh nghiệp rơi vào trạng thái báo động đỏ. Biển lợi nhuận sụt giảm nghiêm trọng, dòng tiền cạn kiệt và doanh nghiệp đứng trước bờ vực phá sản.
Lúc này thì người lãnh đạo phải đóng vai trò như một bác sĩ cấp cứu thực hiện một chiến lược tái cấu trúc bộ máy tỏa diện qua ba giai đoạn cực kỳ nghiêm ngặt.
Giai đoạn đầu tiên và khẩn cấp nhất được gọi là cầm máu dòng tiền. Khi một người bị thương, việc đầu tiên là phải cầm máu chứ không phải là bồi bổ.
Trong doanh nghiệp thì cũng vậy thôi. Khi thiếu tiền thì bạn lập tức phải cắt giảm các chi phí cố định bằng cách chuyển đổi chúng thành biến phí.
Thay vì thuê một cái văn phòng truyền thống giải hạn với chi phí đắt đỏ mỗi tháng, doanh nghiệp hãy chuyển sang thuê các không gian làm việc linh hoạt theo tháng hoặc theo tuần đi.
Thay vì trả lương cứng quá cao cho nhân sự thì hãy chuyển phần lớn thu nhập của họ thành lương theo hiệu quả công việc, hoa hồng hoặc là các khoản thưởng doanh số.
Song song với đó, doanh nghiệp cũng cần phải thanh lý ngay các tài sản chết. Đó là những cái việc chấp nhận bán lỗ, bán giảm giá các cái khoản hàng tồn kho đã để quá lâu trong kho nhằm thu về tiền mặt lập tức.
Đồng thời thì bán bớt máy móc, thiết bị cũ, không trực tiếp tạo ra doanh thu để mà cứu vãn cưỡi tiền mặt đang cạn kiệt. Rồi thì sau khi tạm thời cầm được máu, doanh nghiệp bước vào giai đoạn hai đó là tái định biên sản phẩm, tức là cơ cấu lại danh mục kinh doanh.
Nhà điều hành thì cần ngồi lại, rà soát và kiên quyết loại bỏ những cái dòng sản phẩm mang lại cái biên lợi nhuận quá thấp, thế nhưng lại tiêu tốn quá nhiều chi phí quảng cáo hay nhân lực vận hành.
Hãy dồn toàn bộ nguồn lực quý giá còn lại và những sản phẩm ngôi sao, tức là những sản phẩm có biên lợi nhuận gộp cao và có chu kỳ thu tiền về nhanh nhất để tái tạo lại nguồn lực cho công ty.
Và cuối cùng là ở giai đoạn thứ ba, doanh nghiệp phải tiến hành tái cấu trúc bộ máy nhân sự và quy trình vận hành theo hướng tinh gọn.
Hãy mạnh dạn cắt bỏ các tầng quản trị trung gian không cần thiết, những cái vị trí làm nhiệm vụ báo cáo, gây tắc nghẽn thông tin hay lãng phí quỹ lương.
Và qua tất cả những các bài học trên, chúng ta rút ra được một cái thông điệp cốt lõi cho mọi nhà điều hành. Lợi nhuận gộp là danh tiếng, lợi nhuận dòng là sự tỉnh táo, còn dòng tiền nó mới là thực tại.
Một sản phẩm tốt với bên lợi nhuận gộp dày là cái gốc để doanh nghiệp bắt đầu. Một bộ máy tinh gọn để giữ lại lợi nhuận dòng tối đa là điều kiện để doanh nghiệp sống khỏe và một kỹ năng điều phối quay vòng vốn nhịp nhàng để dòng tiền luôn luân chuyển chính là bệ phóng vững chắc giúp doanh nghiệp vượt qua mọ dông bão của nền kinh tế.
Mình đang phát triển một kênh thứ hai của The Hidden Team đó là kênh The Hiden P. Nơi sẽ có những hành trình đầy góc khuất.
Đây là nơi sẽ có những câu chuyện lịch sử hấp dẫn được kể lại với giọng văn, các cách kể chuyện thú vị ly kỳ nhất. Ở đó sẽ có những câu chuyện về lịch sử Việt Nam trong playlist Đại Việt sử ký, những câu chuyện về lịch sử Trung Quốc trong playlist Trung Hoa xử ký và những câu chuyện về tiểu thuyết trong Kiếm Vũ Phong Vân.
Nếu bạn quan tâm tới những nội dung này thì mình hy vọng sẽ được mọi người ủng hộ, ghé qua và để lại một lượt subscribe cũng như xem qua video bên kênh mình.
Cảm ơn mọi người rất nhiều.
Không có phép màu nào trong bài toán cân đối nợ nần. Khi nợ chạm trần, hoặc là chấp nhận lạm phát để quỵt nợ dần, hoặc là cấu trúc lại toàn bộ luật chơi.
📜 Xem toàn bộ Transcript gốc (Dữ liệu đối chiếu)
Có một câu nói kinh điển mà mọi nhà điều hành đều phải khắc cốt ghi tâm. Lợi nhuận gộp là danh tiếng, lợi nhuận dòng là sự tỉnh táo. Nhưng dòng tiền mới là thực tại. Những con số hào nhoáng về doanh thu hay mức lã đậm trên báo cáo kết quả kinh doanh, xét cho cùng thì nó vẫn chỉ là câu chuyện trên mặt giấy. Một nhà lãnh đạo có tầm nhìn kiệt suất thì không bao giờ cho phép mình bị say xưa bởi những hào quang ảo ảnh đó mà họ sẽ phải có năng lực thấu thị và đặc vị chính xác từ nhịp đập của bảng lưu chuyển tiền tệ. Nơi một dòng tiền mặt thực tế đang chảy vào hãy rút ra khỏi doanh nghiệp mỗi ngày. Xét về chiến lược dài hạn, sự phát triển bền vững của một doanh nghiệp giống như việc chăm sóc một cái cây vậy. Trong đó thì sản phẩm với bên lợi nhuận gộp đủ dày chính là phần gốc rễ vững chắc giúp doanh nghiệp bám sâu và chống chịu trước mọ dông bão của thị trường. Tiếp theo thì bộ máy vận hành phía sau phải được thiết kế đủ tinh gọn, đủ hiệu quả để không tự đốt sạch thành quả của mình. [âm nhạc] Từ đó thì giữ lại phần lớn lượng lợi nhuận dòng quý giá cho các cổ đông. Và cuối cùng là yếu tố quyết định dòng [âm nhạc] máu có lưu thông tốt hay không chính là tốc độ quay vòng vốn. Khả năng tối y hóa chu kỳ tiền mặt phải đủ nhanh, đủ linh hoạt để dòng vốn liên tục sinh sôi, giúp dòng tiền luôn luôn là bệ phóng mạnh mẽ đôi [âm nhạc] doanh nghiệp vươn xa phát triển chứ không phải là biến thành sợi dây thỏng lọng nghiệt ngã, siết chặt vào bức tử doanh nghiệp ngay trên đỉnh cao của sự kỳ vọng. Xét cho cùng thì quản trị tài chính nó không phải là một trò chơi toán học biểu diễn trên sổ sách mà là nghệ thuật làm chủ dòng tiền để sinh tồn. và làm chủ cuộc chơi kinh doanh. Chào mừng đến với The Hidden Self, nơi sẽ có những sự thật mà xã hội không muốn cho bạn biết. [âm nhạc] AI đã hiện diện ở khắp mọi nơi nhưng sức mạnh thực sự chỉ thuộc về người hiểu rõ cách thức nó vận hành. Những câu lệnh ngắn gọn, trống rỗng sẽ chỉ khiến cô máy đưa ra những câu trả lời vô thưởng, vô phạt, không thể tháo gỡ khó khăn của bạn. Khóa học của Sơn Hải Nguyễn sẽ trang bị công thức giao việc đa tầng giúp bạn vạch rõ bối cảnh để tạo ra nội dung sắc bén. Bạn sẽ nắm vững nghệ thuật đúc khuôn nhằm dạy AI chuẩn hóa văn phong thương hiệu và làm chủ kỹ năng tặng kèm bộ 100 câu lệnh thực chiến. Đăng ký ngay khóa học đỉnh cao từ Sơn Hải Nguyễn để được tặng kèm miễn phí bộ công cụ thực hành tài khoản Gamed Pro 1 năm chính chủ và 5 TB Google Driver lưu trữ. Khi bước chân vào thế giới kinh doanh, rất nhiều chủ doanh nghiệp thường rơi vào một cái bẫy tư duy khá là thô sơ. [âm nhạc] Đó là suy nghĩ đơn giản rằng cứ lấy tổng số tiền thu được trừ đi tổng số tiền bỏ ra [âm nhạc] là biết mình lãi hay lỗ. Cách nhìn nhận đó thì nó không sai với một cửa hàng tạp hóa nhỏ hay là một người bán hàng dong. Thế nhưng khi bạn điều hành một doanh nghiệp thực sự thì việc không phân biệt rõ ràng giữa các loại lợi nhuận và không hiểu luật chơi của dòng tiền chính là con đường ngắn nhất dẫn đến sự thất bại. Trong quản trị tài chính hiện đại, chúng ta cần phải bóc tách câu chuyện này thành những chỉ số rõ ràng. Mà đầu tiên ấy và quan trọng nhất đó là việc phải giải mã bản chất của lợi nhẫn gộp và lợi nhận dòng. Hiểu một cách đơn giản thì lợi nhận gộp chính là số tiền còn lại sau khi bạn lấy doanh thu bán hàng trư đít toàn bộ những chi phí trực tiếp tạo ra sản phẩm đó. Hay là trong ngành tài chính thì gọi là giá vốn bán hàng ấy. Những chi phí trực tiếp này thì nó bao gồm tiền mua ngôn vật liệu, tiền trả cho công nhân trực tiếp làm mất sản phẩm và chi phí hao mòn của máy móc nhà xưởng phục vụ cho sản xuất. Từ con số này thì chúng ta tính ra được tỉ suất lợi nhuận gộp bằng cách lấy lợi nhuận gộp chia cho tổng doanh thu. Con số phần trăm này nó chính là thước đo sức đề kháng gốc của một sản phẩm. Nó giống như là một tấm khiên bảo vệ doanh nghiệp trước các cú sốc của thị trường vậy. Chẳng hạn như là khi mà giá nguyên liệu đầu vào đột ngột tăng cao hoặc là khi mà các đối thủ cạnh tranh bắt đầu khơi mào, một cuộc chiến giảm giá. Nếu mà tỉ suất lợi nhuận gộp của bạn quá thấp. Điều đó đồng nghĩa với việc là bạn đang làm việc không công cho các nhà cung cấp nguyên liệu. Giả sử một doanh nghiệp mà sản xuất xe điện, họ bán ra một chiếc xe với giá là 30.000 đô. Để làm ra được một cái con xe đó, họ sẽ phải chi trả tiền cho pin này, linh kiện và tiền công lắp giáp trực tiếp tại xưởng là 21.000 đô. Như vậy thì lợi nhuận gộp của mỗi chiếc xe là 9000 đô, tương đương với tỉ suất lợi nhuận gộp là 30%. Một ngày đẹp trời thì thị trường biến động khiến cho giá pin litium, một cái nguyên liệu cốt lõi để làm pin xe điện tăng vọt. Chi phí sản xuất lúc này đã bị đẩy lên thành 23.000 ng000 đô [âm nhạc] khiến cho lợi nhuận gộp sụt giảm xuống còn 7.000 đô la và tỉ suất lợi nhuận gộp chỉ còn sụt giảm xuống còn 23%. Tuy nhiên thì nhờ vào việc doanh nghiệp đã xây dựng được một biên lợi nhuận gộp ban đầu khá là dày lên tới 30% thì họ vẫn nằm trong vùng an toàn. Họ vẫn có đủ thời gian và dư địa để mà điều chỉnh chiến lược, đàm phán lại với nhà cung ứng hoặc là tối ưu hóa quy trình mà không bị rơi vào tình trạng lỗ gộp lập tức. Thế nhưng có được lợi nhuận gộp tốt thì nó mới chỉ là điều kiện cần chứ chưa phải là điều kiện đủ. Sau khi có tiền lời thở sản phẩm rồi, doanh nghiệp còn phải nuôi sống cả một bộ máy vận hành phía sau nữa. Lúc này thì khái niệm lợi nhuận dòng [âm nhạc] hay còn gọi là lãi dòng mới chính thức là thước đo quyết định sự sống còn của toàn bộ mô hình kinh doanh. Lợi nhuận dòng là khoản tiền cuối cùng được thực sự chảy vào túi của chủ doanh nghiệp. Sau khi bạn lấy lợi nhuận gộp trừ đi tất cả các chi phí gián tiếp khác, ví dụ tiền thuê mặt bằng này, tiền lương cho nhân viên văn phòng, chi phí quảng cáo, tiếp thị, lãi vay ngân hàng và cả thuế thu nhập doanh nghiệp nữa chứ. Tỉ suất lợi nhuận dòng tính bằng cách là lấy lợi nhuận dòng chia cho tổng doanh thu. Nó sẽ phản ánh năng lực quản lý và tối ưu hóa bộ máy của ban giám đốc. Một doanh nghiệp có thể có một sản phẩm rất tốt, bán rất chạy với cái biên lợi nhuận gộp cực kỳ cao nhưng vẫn có thể đứng trước nguy cơ phá sản. Nếu mà bộ máy vận hành quá cổng kềnh hay là chi phí marketing bị đốt một cách vô tội vạn. Một cái ví dụ điển hình nhá. Đấy là một chỗ cà phê cao cấp. Nhìn bề ngoài thì ai cũng nghĩ là kinh doanh cà phê nó là một cái ngành lợi nhuận siêu lợi nhuận đi. Một cốc cà phê bán ra với giá 100.000 trong khi tiền hạt cà phê, tiền sữa, tiền cốc giấy chỉ tốn khoảng 30.000đ. Bên lợi nhuận lúc này lên tới 70%. Một con số vô cùng mơ ước đúng không? Thế nhưng [âm nhạc] để vận hành được một chuỗi cửa hàng như vậy, doanh nghiệp phải chi trả 25% phần doanh thu cho tiền thuê các mặt bằng đắc địa ở các khu phố lớn. 20% cho lương nhân viên phục vụ, 15% cho các chiến dịch quảng cáo để thu hút khách hàng và 5% còn lại cho các khoản thuế cùng với các chi phí về khẩu hao máy móc. Khi cộng tất cả các khoản chi phí gián tiếp này lại, cái biên lợi nhuận dòng thực tế thu về chỉ còn vỏn vẹn 5%. Điều này là cực kỳ nguy hiểm bởi vì chỉ cần thị trường gặp biến động, doanh thu sụt giảm khoảng 10% do thời tiết xấu này hoặc là do một đối thủ cạnh tranh nào đó mới xuất hiện phá giá thì cái biên lợi nhuận dòng 5% nhỏ nho kia lập tức biến thành con số âm ngay. Doanh nghiệp sẽ rơi vào khủng hoảng thua lỗ lập tức. Dù sản phẩm cốt lõi của họ thì vẫn có biên lợi nhuận gộp rất cao. Từ việc thấu hiểu các loại lợi nhuận, chúng ta sẽ phải đối mặt với một sự thật còn nghiệt ngã hơn rất nhiều trong kinh doanh. Đó là mối quan hệ biện chứng giữa lợi nhuận và dòng tiền. Có một cái lầm tưởng chết người mà rất nhiều chủ doanh nghiệp mắc phải đó là cho rằng cứ có lợi nhuận trên sổ sách nghĩa là doanh nghiệp đang có tiền và đang phát triển rất tốt. Trên thực tế thì có rất nhiều doanh nghiệp báo cáo tài chính năm nào cũng lã đậm nhưng đủ một cái lại tuyên bố phá sản. Tại sao lại có cái nghịch lý này? Câu trả lời thế nó nằm ở sự khác biệt cốt lõi. Lợi nhuận nó chỉ là một quan điểm trên giấy tờ thôi. Còn dòng tiền mới là thực tế trong két sắt. Sự khác biệt này đến từ nguyên tắc kế toán dồn tích mà hầu hết các doanh nghiệp đang áp dụng. Theo cái nguyên tắc này thì doanh thu và lợi nhuận được ghi nhận ngay tại thời điểm bạn xuất hóa đơn và bàn giao hàng hóa cho khách bất kể việc khách hàng họ đã trả tiền cho bạn hay chưa. Ngược lại, dòng tiền lại hoạt động theo một nguyên tắc thực tế hơn rất nhiều. Tiền chỉ được tính khi nó thực sự trảy vào hoặc là chạy ra khỏi tài khoản ngân hàng của doanh nghiệp. Và chính cái khoảng chống thời gian giữa lúc ghi nhận lợi nhuận và lúc nhận được tiền mặt đã tạo ra những cái kịch bản sụp đổ dòng tiền kinh điển, đặc biệt là trong các ngành có quy mô vốn lớn như là xây dựng hay bán buôn. Ví dụ về một công ty chuyên cung cấp vật liệu xây dựng, họ may mắn ký được một hợp đồng lớn trị giá 10 tỷ. Để có được cái số hàng này, họ phải bỏ ra chi phí mua vào là 6 tỷ. Trên sổ sách kế toán thì họ lập tức ghi nhận lợi nhuận gộp là 4 tỷ. Và sau khi mà trừ tiếp đi 1 tỷ đồng cho các chi phí vận hành công ty thì báo cáo kết quả vực kinh doanh cho thấy là công ty đạt lợi nhuận dòng lên tới là 3 tỷ. Chủ doanh nghiệp vô cùng hồ hởi và tự tin vì công ty đang ăn nên làm ra. Thế nhưng thực tế nghiệt ngã thì bắt đầu. Khi một chủ đầu tư đưa ra điều khoản đấy là gối đầu công nợ, nghĩa là họ chỉ thanh toán tiền sau 6 tháng kể từ khi mà nhận hàng. Điều này thì có nghĩa là 10 tỷ doanh thu và 3 tỷ tiền lãi của công ty hiện tại [âm nhạc] nó chỉ là những con số nằm trên giấy tờ. Trong khi đó thì ngay trong tháng này áp lực thực tế ập đến. Công ty phải trả ngay 6 tỷ tiền mặt cho nhà máy sản xuất để lấy hàng. Phải trả 1 tỷ tiền mặt cho lương nhân viên và tiền thuê mặt bằng. Và kết quả là gì? Trên giấy tờ thì lợi nhuận dòng của công ty là dương 3 tỷ nhưng dòng tiền mặt thực tế của họ là đang bị âm tới 7 tỷ. Nếu mà doanh nghiệp không có sẵn một khoản tiền giữ trữ lớn trong két hoặc là không thể vay mượn từ ngân hàng hay là huy động từ nguồn nào đó để mà bù đắp vào cái khoản -m 7 tỷ này thì họ sẽ lập tức rơi vào tình trạng vỡ nợ kỹ thuật. Họ buộc phải phá sản vì không có tiền mặt để mà trả lương cho nhân viên và thanh toán các khoản nợ gắn hạn đến hạn. Bất chấp việc họ vừa có một thương vụ lãi lớn trên sổ sách. Qua đó thì chúng ta thấy rằng lợi nhuận có thể giúp cho doanh nghiệp phát triển trong dài hạn. Thế nhưng chính dòng tiền nó mới là cái thứ nuôi sống doanh nghiệp qua từng ngày. Tiếp nối câu chuyện về lợi nhuận và sự sống còn của dòng tiền, chúng ta sẽ cùng bước sang hai bài toán thực tế và cân đạo nhất đối với mọi nhà điều hành. Đó là kỹ năng quay vòng vốn và chiến lược giải cứu một doanh nghiệp khi không hoảng gõ cửa. Khi đã hiểu về dòng tiền chính là mạch máu nuôi sống doanh nghiệp. Câu hỏi tiếp theo đặt ra cho các nhà quản lý là làm thế nào để một tối ưu hóa hiệu suất sử dụng vốn? Nhiều người thì thường nghĩ là muốn mở rộng kinh doanh hay là tăng lợi nhuận thì bắt buộc phải gọi thêm vốn, phải đổ thêm tiền vào công ty. Nhưng thực tế thì có một cách thông minh hơn rất nhiều đó là tăng tốc độ quay vòng của đồng vốn sẵn có. Để làm được cái điều này thì các giám đốc tảng chính thường nhìn vào một chỉ số cốt lõi mang tên là chu kỳ chuyển đổi tiền mặt. Chỉ số này thì nó phản ánh khoảng thời gian kể từ khi mà doanh nghiệp chi tiền mặt ra để mua nguyên liệu thô. cho tới khi thực sự đã thu được tiền mặt về từ việc bán sản phẩm. Chu kỳ này thì nó được quyết định bởi ba biến số cực kỳ dễ hiểu sau đây. Cái biến số đầu tiên đó là số ngày tồn kho bình quân, tức là khoảng thời gian hàng hóa nằm chờ trong kho kể từ lúc nhập về cho tới khi bán được. Biến số thứ hai là số ngày phải thu bình quân. Hiểu đơn giản là khoảng thời gian doanh nghiệp bị khách hàng nợ tiền, tính từ lúc giao hàng đến lúc đòi được nợ. Và biến số cuối cùng là số ngày phải trả bình quân chính là thời gian doanh nghiệp có thể trì hoãn, kéo dài việc trả tiền cho các nhà cung cấp của mình. Cách tính chu kỳ chuyển đổi tiền mặt rất đơn giản. Bạn lấy số ngày tồn kho cộng với số ngày nợ của khách hàng rồi thì trừ đi số ngày bạn được nợ nhà cung cấp. Mục tiêu tối thượng của quản trị vốn là làm sao rút ngắn được chu kỳ này lại càng nhiều càng tốt. Nếu mà cái chu kỳ này nó càng dài thì vốn của bạn nó sẽ cảm bị chôn chặt một chỗ khiến cho doanh nghiệp rơi vào tình trạng thiếu tiền. Ngược lại thì nếu bạn tối ưu xuất sắc, chu kỳ này nó thậm chí còn mang tới giá trị âm. Đây chính là đỉnh cao của nghệ thuật quản trị. Nếu bạn có thể chiếm dụng vốn hợp pháp để kinh doanh mà không tốn một cái đồng chi phí lãi vay nào. Giả dụ doanh nghiệp A vận hành theo lối mòn cũ và quản trị khá là yếu kém. Khi nhập hàng về, họ phải để lưu kho tới 60 ngày mới bán hết. Sau khi bán được hàng, họ lại cho các đại lý nợ tiếp 30 ngày mới thu được tiền. Trong khi đó thì các nhà cung cấp ép họ phải thanh toán tiền hàng chỉ sau 15 ngày nhập kho. Áp dụng công thức, chúng ta sẽ lấy 60 ngày tồn kho cộng với 30 ngày cho khách nợ rồi trừ đi 15 ngày được nợ nhà cung cấp. Kết quả là chu kỳ chuyển đổi tiền mặt của doanh nghiệp A lên tới 75 ngày. Ý nghĩa là của con số này nó rất đáng sợ nhá. Doanh nghiệp A đã bị đọng vốn liên tục trong vòng 75 ngày cho mỗi lô hàng. Và để duy trì hoạt động liên tục, họ bắt buộc phải có một cái lượng tiền mặt dự trữ khổng lồ hoặc là phải đi vay ngân hàng để mà trả lương, trả chi phí [âm nhạc] vận hành trong suốt hơn 2 tháng trở tiền về. Cùng thời điểm đó thì doanh nghiệp B là một đối thủ cạnh tranh đáng gờm trong ngành này. Nhiều vào cái năng lực quản trị tài chính xuất sắc, họ ứng dụng công nghệ quản trị tồn kho tiên tiến. Hà về tới đâu bán hết tới đó. chỉ lưu kho vọn vẹn có 10 ngày thôi. Khi bán hàng qua các sản thương mại điện tử, họ bắt buộc khách hàng là phải thanh toán ngay tiền mặt hoặc đặt cọc trước. Nghĩa là cái số ngày cho khách nợ bằng 0. Đồng thời thì nhờ có uy tín và vị thế lớn, họ đàm phán thành công với các nhà cung cấp để được trả chậm sau 45 ngày. Hãy nhìn vào phép tính của doanh nghiệp B nhé. 10 ngày tồn kho cộng với 0 ngày khách nợ trừ đi 45 ngày được đối tác nợ. Kết quả của chu kỳ chuyển đổi tiền mặt của doanh nghiệp B là -35 ngày. Con số này thì nó mang một ý nghĩa vô cùng tuyệt đối. Doanh nghiệp B hoàn toàn không bị đọng vốn. Ngược lại thì họ có tới 35 ngày tiền tươi thóc thật của người khác trong tài khoản. Họ có thể mang số tiền này đi gửi tiết kiệm, lấy lãi ngắn hạn hoặc là tán đầu tư ngay vào các lô hàng tiếp theo để mà quay vòng sản xuất. Vốn của họ quay liên tục không ngừng nghỉ, sinh lãi với tốc độ chóng mặt mà không cần phải đi vay mượn ai. Tất nhiên đây nó là cái ví dụ tương đối thôi chứ còn thực tế thì còn phải tùy vào vị thế của doanh nghiệp hay là kỹ năng. Tuy nhiên thì cuộc đời kinh doanh không phải khi nào nó cũng bằng phẳng. Sẽ có những giai đoạn mà nền kinh tế suy thoái. Thị trường đóng băng khiến cho các chỉ số tài chính của doanh nghiệp rơi vào trạng thái báo động đỏ. Biển lợi nhuận sụt giảm nghiêm trọng, dòng tiền cạn kiệt và doanh nghiệp đứng trước bờ vực phá sản. Lúc này thì người lãnh đạo phải đóng vai trò như một bác sĩ cấp cứu thực hiện một chiến lược tái cấu trúc bộ máy tỏa diện qua ba giai đoạn cực kỳ nghiêm ngặt. Giai đoạn đầu tiên và khẩn cấp nhất được gọi là cầm máu dòng tiền. Khi một người bị thương, việc đầu tiên là phải cầm máu chứ không phải là bồi bổ. Trong doanh nghiệp thì cũng vậy thôi. Khi thiếu tiền thì bạn lập tức phải cắt giảm các chi phí cố định bằng cách chuyển đổi chúng thành biến phí. Thay vì thuê một cái văn phòng truyền thống giải hạn với chi phí đắt đỏ mỗi tháng, doanh nghiệp hãy chuyển sang thuê các không gian làm việc linh hoạt theo tháng hoặc theo tuần đi. Thay vì trả lương cứng quá cao cho nhân sự [âm nhạc] thì hãy chuyển phần lớn thu nhập của họ thành lương theo hiệu quả công việc, hoa hồng hoặc là các khoản thưởng doanh số. Song song với đó, doanh nghiệp cũng cần phải thanh lý ngay các tài sản chết. Đó là những cái việc chấp nhận bán lỗ, bán giảm giá các cái khoản hàng tồn kho đã để quá lâu trong kho nhằm thu về tiền mặt lập tức. Đồng thời thì bán bớt máy móc, thiết bị cũ, không trực tiếp tạo ra doanh thu để mà cứu vãn cưỡi tiền mặt đang cạn kiệt. Rồi thì sau khi tạm thời cầm được máu, doanh nghiệp bước vào giai đoạn hai đó là tái định biên sản phẩm, tức là cơ cấu lại danh mục kinh doanh. Nhà điều hành thì cần ngồi lại, rà soát và kiên quyết loại bỏ những cái dòng sản phẩm mang lại cái biên lợi nhuận quá thấp, thế nhưng lại tiêu tốn quá nhiều chi phí quảng cáo hay nhân [âm nhạc] lực vận hành. Hãy dồn toàn bộ nguồn lực quý giá còn lại và những sản phẩm ngôi sao, tức là những sản phẩm có biên lợi nhuận gộp cao và có chu kỳ thu tiền về nhanh nhất để tái tạo lại nguồn lực cho công ty. Và cuối cùng là ở giai đoạn thứ ba, doanh nghiệp phải tiến hành tái cấu trúc bộ máy nhân sự và quy trình vận hành theo hướng tinh gọn. Hãy mạnh dạn cắt bỏ các tầng quản trị trung gian không cần thiết, những cái vị trí làm nhiệm vụ báo cáo, gây tắc nghẽn thông tin hay lãng phí quỹ lương. Và qua tất cả những các bài học trên, chúng ta rút ra được một cái thông điệp cốt lõi cho mọi nhà điều hành. Lợi nhuận gộp là danh tiếng, lợi nhuận dòng là sự tỉnh táo, còn dòng tiền nó mới là thực tại. Một sản phẩm tốt với bên lợi nhuận gộp dày là cái gốc để doanh nghiệp bắt đầu. Một bộ máy tinh gọn để giữ lại lợi nhuận dòng tối đa là điều kiện để doanh nghiệp sống khỏe và một kỹ năng điều phối quay vòng vốn nhịp nhàng để dòng tiền luôn luân chuyển chính là bệ phóng vững chắc giúp doanh nghiệp vượt qua mọ dông bão của nền kinh tế. Mình đang phát triển một kênh thứ hai của The Hidden Team đó là kênh The Hiden P. Nơi sẽ có những hành trình đầy góc khuất. Đây là nơi sẽ có những câu chuyện lịch sử hấp dẫn được kể lại với giọng văn, các cách kể chuyện thú vị ly kỳ nhất. Ở đó sẽ có những câu chuyện về lịch sử Việt Nam trong playlist Đại Việt [âm nhạc] sử ký, những câu chuyện về lịch sử Trung Quốc trong playlist Trung Hoa xử ký và những câu chuyện về tiểu thuyết trong Kiếm Vũ Phong Vân. Nếu bạn quan tâm tới những nội dung này thì mình hy vọng [âm nhạc] sẽ được mọi người ủng hộ, ghé qua và để lại một lượt subscribe cũng như xem qua video bên kênh mình. Cảm ơn mọi người rất nhiều. M.