Kinh tế vĩ mô & Tiền tệ ~18 phút đọc

Khủng hoảng tài chính toàn cầu: Lời cảnh báo từ huyền thoại phố Wall

Mặt biển càng tĩnh lặng bao nhiêu, lượng nước bị hút ra xa càng lớn bao nhiêu thì sức tàn phá của cơn sóng khi nó cuộn trào trở lại lại càng khủng khiếp bấy nhiêu. Thị trường tài chính toàn cầu hiện nay đang ở trong m...

1. Bề nổi của con số và thực trạng dòng tiền

Mặt biển càng tĩnh lặng bao nhiêu, lượng nước bị hút ra xa càng lớn bao nhiêu thì sức tàn phá của cơn sóng khi nó cuộn trào trở lại lại càng khủng khiếp bấy nhiêu.

Thị trường tài chính toàn cầu hiện nay đang ở trong một cái khoảnh khắc tĩnh lặng và đầy mâu thuẫn tới như vậy. Và tiếng chuông báo động đã được gióng lên bởi Rain Dalio, một huyền thoại sống của For World, nhà sáng lập của Britis Water Associates, quý phòng hộ lớn nhất thế giới.

Ông là một trong số rất ít những bộ óc vĩ đại đã dự đoán chính xác và lèo lái con thuyền đầu tư của mình vượt qua cuộc đạ khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 một cách rất ngoạn mục khi một con người đã giành cả cuộc đời để nghiên cứu các chu kỳ kinh tế kéo dài hàng trăm năm lên tiếng cảnh báo rằng khủng hoảng tài chính toàn cầu đã thực sự bắt đầu.

Đó là lúc mà chúng ta phải dừng lại mọi thứ để lắng nghe, suy ngẫm và chuẩn bị. Hãy bắt đầu với những cái gì đang diễn ra ngay trước mắt chúng ta nhé.

Trí tuệ nhân tạo AI. Không thể phủ nhận rằng AI nó là một cuộc cách mạng vĩ đại tương tự như là việc phát minh ra động cơ hơi nước hay là internet.

Tuy nhiên thì ranh giới giữa một công nghệ thay đổi thế giới và một quả bong bóng tả chính nó là vô cùng mong manh và ranh giới đó thì nó được quyết định bởi lòng tham con người.

Raidalio nhận định rằng chúng ta đang chứng kiến những cái dấu hiệu kinh điển của một bong bóng AI. Sự phấn khích tột độ về sức mạnh của những siêu máy tính, những mô hình ngôn ngữ lớn đã làm mơ mắt giới đầu tư.

Họ sẵn sàng trả bất cứ một giá nào để sở hữu cổ phiếu của các công ty công nghệ, phớt lờ hoàn toàn các nguyên tắc định giá cơ bản như doanh thu, lợi nhuận thực tế hay dòng tiền.

Hãy tưởng tượng điều này nó như là một cơn sốt đất tại một cái vùng quê nghèo vậy. Đột nhiên có tin đồn rằng có một đại siêu thị hoặc một sân bay quốc tế sẽ được xây dựng ở đó.

Và thế là hàng dòng người từ những thành phố xô nhau đổ về. Giá trị thực của mảnh đất khi đó chỉ là để trồng lúa thôi, mang lại một vài triệu đồng một năm.

Thế nhưng người ta bắt đầu truyền tay nhau mua bán mảnh đất đó với mức giá lên tới hàng chục tỷ đồng. Tại sao họ lại mua?

Không phải là vì họ muốn trồng lúa gì cả mà vì họ tin rằng ngày mai sẽ có một kẻ ngốc hơn đến và mua lại cái mảnh đất đó với giá cao hơn nữa.

Đó chính là lý thuyết kẻ ngốc hơn trong tài chính. Trong thời đại AI hiện nay, sự hưng phấn đã khiến cho nhiều cá nhân và tổ chức không chỉ dùng tiền túi mà còn vay mượn dùng đòn bảy tài chính min khổng lồ để lao vào thị trường.

Mọi thứ thì nó vẫn đẹp đẽ như một giấc mơ cho tới khi mà thủy triều rút. Thủy chiều ở đây chính là lãi suất.

Khi mà các ngân hàng trung ương duy trì mức lã suất cao để chống lạ phát, chi phí vay mượn trở nên đắt đỏ. Những doanh nghiệp và cá nhân đang ôm một cái đống nợ sẽ đột ngột nhận ra rằng họ không thể gánh nổi tiền lãi.

Họ khát tiền mặt. Khi áp lực trả nợ tới hạn, họ sẽ buộc phải bán đi những tài sản dễ thanh khoản nhất chính là những cổ phiếu AI mà họ từng tranh giành.

Và khi một người bán giá sẽ bắt đầu giảm. Khi giá giảm các công ty chứng khoán sẽ yêu cầu nộp thêm tiền côn ép những người khác cũng phải bán tháo.

Một hiệu ứng domino ồ ạt và tàn nhẫn sẽ được kích hoạt. Quả bong bóng AI xì hơi sẽ không chỉ quét sạch hàng ngàn tỷ đô la tài sản mà còn kéo theo sự suy thoái của toàn bộ nền kinh tế thực.

Vì các ngân hàng, các quỹ hưu trí và tiền tiết kiệm của người dân đều đã bị trói buộc trong đó. Bóng đêm của Chu Kỷ Nợ 80 năm.

Nếu bong bóng AI nó chỉ là một cơn dông bão cục bộ thì điều khiến cho Ridario thực sự lo lắng là cơn dông bão này nó lại hội tụ ngay vào đúng cái mùa đông của một siêu chu kỳ kinh tế.

Ông gọi đây là chu kỳ nợ dài hạn, thường kéo dài khoảng 75 năm đến 80 năm. Để dễ hiểu thì hãy hình dung vòng đời kinh tế của một con người.

Khi còn trẻ, giai đoạn đầu chu kỳ, bạn nghèo nhưng bạn chăm chỉ. Bạn vay một chút tiền để đi học, mở cơ sở kinh doanh.

Nền kinh tế khi đó tăng trưởng mạnh mẽ, thu nhập tăng, nợ nần được kiểm soát tốt. Thế giới từ sau thế chiến thứ hai, khoảng năm 1945 trở đi đã bắt đầu một chu kỳ tươi đẹp như vậy.

Các quốc gia xây dựng lại từ đống đổ nát, sản xuất bùng nổ, một trật tự thế giới mới được thiết lập. Đến tuổi trung niên, tức là giữa chu kỳ, bạn khi này đã có tài sản, có uy tín.

Các ngân hàng sẵn sàng cho bạn vay tiền để mua nhà to hơn, xe đẹp hơn. Dù thu nhập của bạn thì không tăng nhanh bằng những khoản nợ.

Cả thế giới những năm 1980, 1990 cũng như vậy. Tín dụng được mở rộng, người ta tiêu xài bằng tiền vay mượn, tạo ra sự phồn vinh, giả tạo.

Và rồi thì bạn đến tuổi già, tức là cuối chu kỳ. Ở thời điểm hiện tại cái khối nợ bạn gánh trên vai đã trở nên quá sức tưởng tượng.

Tiền lương hưu chỉ đủ để trả tiền lãi. Nền kinh tế toàn cầu khi này đang chìm trong một cái núi nợ khổng lồ từ nợ chính phủ, nợ doanh nghiệp đến nợ hộ gia đình.

Tệ hơn nữa thì sự thịnh vượng được tạo ra bằng tiền in thêm, nó không được chia đều. Nhóm 1% những người giàu nhất thâu tóm hết tài sản từ cổ phiếu bất động sản.

Trong khi tường lớp lao động thì bị bỏ lại phía sau với cái đồng nương còi cọc và chi phí sinh hoạt đắt đỏ. Sự bất bình đẳng giàu nghèo sâu sắc này chính là cái mồi lửa.

Và lịch sử thì đã chứng minh rồi. Khi dạ dày trống rỗng và túi tiền cạn kiển con người sẽ trở nên phẫn nộ.

Nhưng cuộc biểu tình, sự phân cực chính trị sâu sắc. Chủ nghĩa dân Túy lên ngôi ở khắp các quốc gia là những triệu chứng kinh điển kết hợp với những xung đột địa chính trị ngày càng leo thăng.

Các cuộc chiến tranh thương mại cạnh tranh giành quyền lực bá chủ toàn cầu. Tất cả nó tạo nên một cái mớ bong bóng không thể tháo gỡ bằng những chính sách kinh tế thông thường.

Mùa đông của chu kỳ 80 năm đang gõ cửa. Đây không phải là lúc để mơ mộng về việc làm giàu sau một đêm nữa rồi mà phải là lúc để trang bị áo giáp mà sinh tồn.

Vậy thì chúng ta phải làm gì đây? Raidario đã đưa ra những kim chỉ nam tuyệt vời.

Xây dựng vùng đệm tài chính trước pha cứu sinh khi sóng thần ập tới. Bài học đầu tiên và quan trọng bực nhất mà Ridario nhấn mạnh đấy là bạn phải tự nhẩm tính xem mình có thể cầm cựa được bao nhiêu tháng hoặc là bao nhiêu năm nếu đột ngột mất đi toàn bộ nguồn thu nhập.

Hầu hết mọi người thì đang sống ở bờ vực của sự mong manh.


2. Cơ chế in tiền, pha loãng nợ và kẻ phải trả giá ngầm

Họ đi làm nhận lương vào ngày mùng 5 hàng tháng. Trả tiền thuê nhà, thanh toán thẻ tín dụng, ăn uống, chơi bời và đến cuối tháng thì tài khoản như nào ạ?

Quay về con số 0. Họ tin rằng là tháng sau công ty vẫn sẽ trả lương.

Thế nhưng khủng hoảng kinh tế nó không tha một ai đâu, không có ngoại lệ. Khi doanh nghiệp phá sản, hàng triệu người sẽ bị sang thải cùng một lúc.

Chỗ ấy thu nhập bị cắt đứt bằng một cái nhát giao tả nhẫn. Và nếu bạn không có tiền dự trữ, sự hoảng loạn sẽ chiếm thấy trí não của bạn.

Bạn sẽ phải làm những việc tồi tệ nhất để tồn tại như bán tống bán tháo con xe, căn nhà với giá rẻ mạch, đi vay nặng lãi có khi chỉ để mua sữa cho con hoặc vội vã nhận một công việc vắt kiệt sức lực nhưng bị trả lương rẻ mạt.

Bạn sẽ đánh mất sự tự tôn và quyền tự quyết đối với cuộc đời mình. Vì vậy mà việc thiết lập một vùng đệm tài chính an toàn không chỉ là một bài toán về những con số mà đó là bài toán của sự bình yên trong tâm hồn.

Hãy lập một danh sách chi tiết những chi phí sinh tổn tối thiểu mỗi tháng như tiền nhà, tiền ăn cơ bản, điện nước, thuốc men. Sau đó thì nhân con số đó lên tối thiểu là 6 tháng hoặc lý tưởng nhất là từ 12 tháng đến 24 tháng.

Bạn cứ tưởng tượng cái vùng đệm này nó giống như là bình oxy của thợ nặn ấy. Khi mà bão tố kinh tế nổi lên, công ty cắt giảm nhân sự, trong khi đồng nghiệp của bạn thì khóc lóc, mất ngủ vì sợ hãi thì bạn có thể bình tĩnh mỉm cười.

Bạn biết rằng dù không đi làm, gia đình của bạn vẫn có thể sống ổn định trong vòng 2 năm tới. Khoảng thời gian hai năm đó cho phép bạn có một sự minh mẫn để chờ đợi khủng hoảng đi qua hoặc tìm kiếm những cơ hội mới, học hỏi một loại kỹ năng mới thay vì bị nỗi sợ cái đói dồn vào chân tưởng.

Quản lý tài chính cá nhân không phải là học cách làm giàu nhanh mà trước tiên là học cách không bị tiêu diệt. Ảo giác an toàn của tiền mặt.

Kẻ cắp thầm lặng mang tên lạ phát. Sau khi bạn đã tích lũy được một quỹ dự phòng khẩn cấp, một sai lầm chết người tiếp theo mà 90% người dân mắc phải đó là họ mang toàn bộ số tiền tiết kiệm được của một đời, nhét vào két sắt hoặc là gửi vào tài khoản tiết kiệm ngân hàng và thở phào nhẹ nhõm.

Họ cảm thấy an tâm vì nhìn thấy những cái con số nằm im lìm ở đó không bị sụt giảm như khi chơi chứng khoán hay là mua đất. Thế nhưng Ridalio đã rộ một gà nước lạnh và ảo tưởng đó.

Tiền mặt là khoản đầu tư tồi tợn nhất trong giải hạn. Lý do ấy là bởi vì có một con quái vật vô hình không màu không mùi không vị đang gặm nhấm tài sản của bạn từng giây phút một.

Con quái vật đó mang tên Lạm Phát. Để hiểu được sâu sắc điều này thì chúng ta cần phải quay lại với bản chất của tiền tệ.

Tờ tiền giấy bạn đang cầm trên tay thực chất nó không có giá trị nội tại như là vàng hay là bạc ngày xưa. Nó chỉ là một tờ giấy được chính phủ in ra và bảo chứng bằng niềm tin.

Khi mà các nền kinh tế chìm trong nợ nẩn ở cuối chu kỳ, cách duy nhất và dễ dàng nhất để chính phủ trả nợ là bật máy in tiền. Hàng ngàn tỷ đồng tiền mới được bơm vào lưu thông.

Khi lượng tiền quá nhiều, trong khi mà hàng hóa như là thực phẩm, đất đai, dịch vụ vẫn không đổi, giá cả hàng hóa bắt buộc phải tăng lên.

Hãy nhớ lại 15 năm về trước. Một bát phở khi đó có giá 20.000đ.

Nếu ngày đó thay vì ăn phở bạn cất 20.000đ đó và két sắt thì 15 năm sau bạn mở két ra. Cái tờ 20.000đ nó vẫn còn nguyên mới tinh.

Nhưng hôm nay bạn mang nó ra quán người chủ sẽ lắc đầu vì một bát phở hiện tại đã có giá 50.000 Rồi tờ tiền của bạn thì nó không hề mất đi nhưng giá trị sức mua thực tế của nó thì đã bị bốc hơi hơn một nửa.

Tiền mặt chỉ an toàn về mặt danh nghĩa, thế nhưng lại cực kỳ nguy hiểm về mặt sức mua giá trị. Việc bạn giữ quá nhiều tiền mặt trong bối cảnh lạm phát cao thì chẳng khác nào bạn đã ôm một cái khối băng lạnh giữa chưa hẻng gắt.

Bạn tưởng rằng mình đang bảo vệ nó rất chặt nhưng những giọt nước đang liên tục tan chảy qua kẽ tay mà bạn không hề ai biết. Vì vậy ngoài phần quỹ khẩn cấp sinh tồn mình còn nói phần trên thì toàn bộ dòng vốn nhàn dỗi còn lại bắt buộc phải được đưa vào sản xuất kinh doanh hoặc là các tài sản đầu tư.

Chúng ta phải bắt tiền làm việc, phải để nó lớn lên cùng với sự gia tăng năng suất của xã hội nếu không muốn bị bỏ lại phía sau trong sự nghèo khó tĩnh lặng.

Đa dạng hóa chơ khiến vững chắc nhất trên những cú đổ vỡ khốc kiệt. Khi đã hiểu ra rằng phải mang tiền đi đầu tư, nhiều người lại nhảy từ thái cực sai lầm này sang một thái cực sai lầm khác.

Họ sẽ dồn toàn bộ số tiền tiết kiệm của tuổi già, của gia đình và một thứ duy nhất. Người thì chơi tất tay một mã cổ phiếu vì nghe tin đồn nội bộ.

Người thì đổ dồn mua một mảnh đất ở nơi hoang vắng rồi chờ tăng giá. Ridalio cảnh báo một thực tế phũ phảng.

Trong các đợt suy thoái thị trường, một cổ phiếu dù là một công ty vĩ đại hoàn toàn cũng có thể bốc hơi đến 60%. Hoặc là 70% giá trị.

Nếu bạn bỏ 1 tỷ vào đó, bạn chỉ còn lại 300 triệu. Để từ 300 triệu quay trở lại mốc 1 tỷ ban đầu thì tài sản của bạn phải tăng trưởng hơn 300%.

Một cái nhiệm vụ gần như bất khả thi trong hàng chục năm. Cú sốc này đã đủ để hủy hoại ý chí và tương lai tài chính của một gia đình.

Đó là lý do mà nguyên tắc tối thượng trong đầu tư là đa dạng hóa. Đừng bao giờ xếp tất cả trứng vào một giỏ.

Hãy tưởng tượng nhé. Bạn là một vị tướng đang giảm trận.

Bạn không thể nào chỉ sử dụng toòa lính tấn công, tức là các tiền đạo. Nếu đối phương phản công, bạn sẽ thua lập tức.

Bạn cần lính tấn công đại diện cho cổ phiếu mang lại lợi nhuận cao nhưng rủi ro lớn. Bạn cần cả lính phòng ngự đại diện cho trái phiếu, lợi nhuận thấp nhưng ổn định và trả lãi đều đặn.

Và bạn cũng cần các pháo đài vững chắc đại diện cho bất động sản, tài sản thực chống đạm phát tốt. Tuy nhiên thì đa dạng hóa nó không có nghĩa là bạn mua 10 mã cổ phiếu khác nhau trong cùng ngành công nghệ.

Khi bong bóng công nghệ vỡ thì có khi cả 10 mã đó nó sẽ cùng lao dốc. Đa dạng hóa thực sự như triết lý danh mục Weather của Daliio là bạn phân bổ tài sản vào các loại hình đầu tư có phản ứng ngược chiều nhau trong các môi trường kinh tế khác nhau.

Khi nền kinh tế hưng thịnh lạm phát thấp cổ phiếu sẽ tăng vọt. Nhưng khi mà kinh tế suy thoái lạm phát cao cổ phiếu rớt giá thê thảm thì giá hàng hóa, bất động sản hoặc vàng lại tăng lên mạnh mẽ bù đáp lại khoản lỗ cho bạn.


3. Điểm gãy chu kỳ: Kịch bản sòng phẳng cho tài sản cá nhân

Sự đa dạng hóa này giống như là việc bạn xây dựng một con tàu với nhiều khoang chống chìm độc lập. Khi đi qua tâm bão, nếu một khoang bị nước tràn vào, các khoang khác vẫn nổi và con tàu tài sản của bạn sẽ không bao giờ bị chìm xuống đáy đại dương.

Vàng hầm chú ẩn bất khả xâm phạm khỏi bão táp tiền tệ. Trong danh mục đa dạng hóa hoàn hảo đó, Redalio đặc biệt nhấn mạnh tới việc ưu tiên dành khoảng 5% đến 15% tổng tài sản cho các loại tiền tệ cứng không thể in thêm.

Và tiêu biểu nhất, bất diệt nhất đương nhiên là vàng. Nhiều nhà đầu tư hiện đại, đặc biệt là giới trẻ, thường chê vàng.

Họ cho rằng vàng là một cái thứ kim loại cổ hủ, cục mịch, nằm im niềm trong két sắt, không thể sinh ra cổ tức hay là lợ tức doanh nghiệp.

Nhưng họ thì không hiểu được sứ mệnh thực sự của vàng. Vàng không sinh ra để làm bạn giàu lên nhanh chóng.

Vàng sinh ra để ngăn không cho bạn trở nên nghèo đi. Vàng đóng vai trò như là một tấm lá chắn bảo vệ, một anh lính cứu hỏa tĩnh lặng.

Khi thành phố Bình Yên anh ta ngồi chơi cờ nhưng khi mà tất cả các loại tài sản khác chìm trong biển lửa của khủng hoảng của lạ phát hay là của chiến tranh, anh ta sẽ đứng lên và tỏa sáng rực rỡ.

Lịch sử 5000 năm của loài người đã chứng minh rồi, không một đồng tiền giới nào tồn tại mãi mãi cả. Tất cả các đế chế từ La Mã đến các trở lại phong kiến khi mà đến hồi kết của Chu Kỷ Nợ thì đều lạm dụng cái việc làm suy giảm giá trị đồng tiền của mình.

Chỉ có vàng là giữ nguyên sức mua vượt không gian và thời gian. Một bộ vest sang trọng dành cho nam giới ở La Mã cổ đại có giá 1 o vàng.

Hàng ngàn năm sau, ta đô thị hiện đại, một o vàng tức là khoảng gần một lượng vẫn có thể mua được một bộ vest hàng hiệu đẳng cấp. Raidalio cũng chỉ ra sự khác biệt sống còn giữa vàng và Bitcoin.

Trong những năm gần đây, Bitcoin nổi lên như một loại vàng kỹ thuật số. Tuy nhiên thì Bitcoin tiềm ẩn những rủi ro tử huyệt mà vàng không hề có.

Thứ nhất là rủi ro về công nghệ. Thế giới đang tiến vào kỷ nguyên của công nghệ điện toán lượng tử.

Khi mà các siêu máy tính lượng tử ra đời với sức mạnh giải mã vượt trộ gấp cả tỷ lần máy tính hiện tại, hệ thống mật mã bảo vệ Bitcoin cũng có nguy cơ bị bẻ khóa hoàn toàn khiến cho cả hệ thống sụp đổ.

Thứ hai thì đấy là rủi ro về chính quyền. Các chính phủ thì không bao giờ muốn từ bỏ quyền lực độc quyền, kiểm soát tiền tệ.

Bitcoin có thể bị các quốc gia cấm đoán, bị theo dõi dòng tiền qua các sản giao dịch. Ngược lại thì vàng nó mang lại cái sự an toàn tuyệt đối về quyền riêng tư.

Bạn nắm giữ một miếng vàng vật chất, không ai trên internet có thể hack được nó. Không một chính phủ nào có thể ấn nút xóa sổ nó khỏi tài khoản của bạn.

Quyền lực thực sự nằm trong lòng bàn tay bạn. Không phải ngẫu nhiên mà các tổ chức quyền lực và thông minh nhất thế giới, tức là các ngân hàng trung ương lại đang miệt mài mua gom và tích trữ hàng ngàn tấn vàng mỗi năm.

Vàng thế hiện vẫn là tài sản giữ chữ lớn thứ hai trên thế giới đi theo dấu chân của những con cá mập ngân hàng trung ương. Hãy giữ từ 5% đến 15% tài sản bằng vàng.

Chính là bạn đang mua một chiếc áo bảo hiểm nhân thọ cho sự nghiệp tài chính của mình trước những cái biến cố khó lường nhất của địa chính trị.

Vốn liếng cuối cùng và quan trọng nhất khoản đầu tư vào chính bạn. Mọi lời khuyên về đa dạng hóa tài sản hay mua cổ phiếu hay là tích chữ vàng đều sẽ trở nên vô nghĩa nếu bạn đang bắt đầu với hai bàn tay trắng hoặc là chỉ có số vốn rất nhỏ lẻ.

Đối với tất cả những người trẻ, những người lao động chưa có nhiều tích lũy. Redalio chỉ ra một chân lý sắc bén tài sản lớn nhất cần đầu tư, có tỉ suất sinh lời vô cực mà nó không chịu ảnh hưởng của lạm phát chính là bản thân của bạn, trí tuệ của bạn.

Trong một tương lai bất định, khi mà trí tuệ nhân tạo AI đang phát triển như vũ bão và đe dọa hàng triệu việc làm, khi mà khủng hoảng kinh tế có thể cuốn trôi mọi doanh nghiệp lớn thì điều gì sẽ cứu bạn?

Không phải là chỉ số IQ cao ngất ngưng, cũng không hẳn là sự chăm chỉ cải quốc mù quáng. Bởi vì một cỗ máy nó có thể chăm chỉ gấp cả vạn lần con người và nó không bao giờ biết mệt.

Yếu tố quyết định sống còn chính là khả năng thích nghi. Charles, Darwin từng nói rằng loài có khả năng thích nghi tốt nhất với sự thay đổi.

Sự ra đời của AI không phải để tiêu diệt loài người mà đó là một công cụ phân hóa xã hội sâu sắc. Bạn không cần là chuyên gia lập trình tạo ra AI nhưng bạn bắt buộc phải học cách tận dụng AI.

Hãy hình dung quá trình chuyển đổi này giống như là cuộc cách mạng về nông nghiệp vậy. Trước đây thì hàng trăm nông dân dùng quốc xẻn để cày bới một cái mẫu đất ruộng mất hàng tháng trời, cật lực và đẫm mồ hôi.

Đột nhiên thì máy cày xuất hiện. Chiếc máy cày có thể tạm gọi là AI hiện nay.

Nó không hề xóa sổ nền nông nghiệp nhé. Nhưng một người nông dân biết lái máy cày sẽ lập tức là thay thế công việc của 100 người nông dân dùng quốc xẻo.

Và nếu bạn cứ bướng bỉnh bám lấy cái quốc viện cớ vào sự truyền thống và chăm chỉ thì bạn sẽ bị đào thải một cách cay đắng. Nhưng nếu bạn chịu khó học cách điều khiển cỗ máy đó, áp dụng chatbt, Gemini hay là rất nhiều công cụ khác, các loại công cụ tự động hóa và công việc hiện tại của mình thì bạn sẽ biến AI thành người trợ lý đắc lực, tối đao hóa hiệu suất và sự hữu ích của bản thân.

Bạn trở thành một nhân sự không thể thay thế trong tổ chức. Song song với việc nâng cấp kỹ năng mềm và kỹ năng công nghệ, Dario cũng khuyên chúng ta tìm kiếm một sự cân bằng tinh tế giữa công việc đam mê và bản ngã cá nhân.

Bạn có thể theo đuổi đam mê, có thể làm nghệ thuật, có thể cống hiến cho xã hội, nhưng tối kỵ là việc lơ lại yếu tố tiền bạc. Sống thực tế thì không có nghĩa là thực dụng.

Trong cái thế giới khắc nghiệt này, tiền bạc đó chính là máu nuôi dưỡng cơ thể tự do của bạn. Đam mê mà không có nền tảng tài chính thì sẽ nhanh chóng biến thành bi kịch của sự túng quẫn.

Hãy hạ cái tôi của mình xuống, học cách quan sát thị trường đang cần gì. Kết hợp điểm mạnh của bản thân với nhu cầu xã hội để tạo ra dòng tiền.

Khi bạn đầu tư vào trí tuệ của mình, nâng cao năng lực kiếm tiền thì dù lạm phát có lên đến 20%, dù khủng hoảng có cuốn trôi đi căn nhà hay là sổ tiết kiệm, bộ não và đôi bàn tay của bạn vẫn sẽ nhanh chóng tá tạo lại tất cả.

Kẻ thù lấy đi tài sản của bạn nhưng không ai có thể cướp đi tư duy và kỹ năng nằm trong đầu của bạn được. Mình đang phát triển một kênh thứ hai của The Hidden Team, đó là kênh The Hidden P, nơi sẽ có những hành trình đầy góc khuất.

Đây là nơi sẽ có những câu chuyện lịch sử hấp dẫn được kể lại với giọng văn, các cách kể chuyện thú vị, ly kỳ nhất. Ở đó sẽ có những câu chuyện về lịch sử Việt Nam trong playlist Đại Việt sử ký, những câu chuyện về lịch sử Trung Quốc trong playlist Trung Hoa sử ký và những câu chuyện về tiểu thuyết trong Kiếm Vũ Phong Vân.

Nếu bạn quan tâm tới những nội dung này thì mình hy vọng sẽ được mọi người ủng hộ, ghé qua và để lại một lượt subscribe cũng như xem qua video bên kênh mình.

Cảm ơn mọi người rất nhiều.

Không có phép màu nào trong bài toán cân đối nợ nần. Khi nợ chạm trần, hoặc là chấp nhận lạm phát để quỵt nợ dần, hoặc là cấu trúc lại toàn bộ luật chơi.


📜 Xem toàn bộ Transcript gốc (Dữ liệu đối chiếu)

Mặt biển càng tĩnh lặng bao nhiêu, lượng nước bị hút ra xa càng lớn bao nhiêu thì sức tàn phá của cơn sóng khi nó cuộn trào trở lại lại càng khủng khiếp bấy nhiêu. Thị trường tài chính toàn cầu hiện nay đang ở trong một cái khoảnh khắc tĩnh lặng và đầy mâu thuẫn tới như vậy. Và tiếng chuông báo động đã được gióng lên không phải bởi những kẻ bi quan nghiệp dư nhá mà là bởi Rain Dalio, một huyền thoại sống của For World, nhà sáng lập của Britis Water Associates, quý phòng hộ lớn nhất thế giới. Ông là một trong số rất ít những bộ óc vĩ đại đã dự đoán chính xác và lèo lái con thuyền đầu tư của mình vượt qua cuộc đạ khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 một cách rất ngoạn mục khi một con người đã giành cả cuộc đời để nghiên cứu các chu kỳ kinh tế kéo dài hàng trăm năm lên tiếng cảnh báo rằng khủng hoảng tài chính toàn cầu đã thực sự [âm nhạc] bắt đầu. Đó là lúc mà chúng ta phải dừng lại mọi thứ để lắng nghe, suy ngẫm [âm nhạc] và chuẩn bị. Chào mừng đến với The Hidden Self, nơi sẽ có những sự thật mà xã hội không muốn cho bạn biết. >> [âm nhạc] >> AI đã hiện diện ở khắp mọi nơi nhưng sức mạnh thực sự chỉ thuộc về người hiểu rõ cách thức nó vận hành. Những câu lệnh ngắn gọn trống rỗng sẽ chỉ khiến cô máy đưa ra những câu trả lời vô thưởng vô phạt không thể tháo gỡ khó khăn của bạn. Khóa học của Sơn Hải Nguyễn sẽ trang bị công thức giao việc đa tầng giúp bạn vạch rõ bối cảnh để tạo ra nội dung sắc bén. Bạn sẽ nắm vững nghệ thuật đúc khuôn nhằm dạy AI chuẩn hóa văn phong thương hiệu và làm chủ kỹ năng tặng kèm bộ 100 câu lệnh thực chiến. Đăng ký ngay khóa học đỉnh cao từ Sơn Hải Nguyễn để được tặng kèm miễn phí bộ công [âm nhạc] cụ thực hành tài khoản Gamed Pro 1 năm chính chủ và 5 TB Google Driver lưu trữ bóng AI khi nỗ sợ bị bỏ lỡ lấn át lý trí. Hãy bắt đầu với những cái gì đang diễn ra ngay trước mắt chúng ta nhé. Trí tuệ nhân tạo AI. Không thể phủ nhận rằng AI nó là một cuộc cách mạng vĩ đại tương tự như là việc phát minh ra động cơ hơi nước hay là [âm nhạc] internet. Tuy nhiên thì ranh giới giữa một công nghệ thay đổi thế giới và một quả bong bóng tả chính nó là vô cùng mong manh và ranh giới đó thì nó được quyết định bởi lòng tham con người. Raidalio nhận định rằng chúng ta đang chứng kiến những cái dấu hiệu kinh điển của một bong bóng AI. Sự phấn khích tột độ về sức mạnh của những siêu máy tính, những mô hình ngôn ngữ lớn đã làm mơ mắt giới đầu tư. Họ sẵn sàng trả bất cứ một giá nào để sở hữu cổ phiếu của các công ty công nghệ, phớt lờ hoàn toàn các nguyên tắc định giá cơ bản như doanh thu, lợi nhuận thực tế hay dòng tiền. Hãy tưởng tượng điều này nó như là một cơn sốt đất tại một cái vùng quê nghèo vậy. Đột nhiên có tin đồn rằng có một đại siêu thị hoặc một sân bay quốc tế sẽ được xây dựng ở đó. Và thế là hàng dòng người từ những thành phố xô nhau đổ về. Giá trị thực của mảnh đất khi đó chỉ là để trồng lúa thôi, mang lại một vài triệu đồng một năm. Thế nhưng người ta bắt đầu truyền tay nhau mua bán mảnh đất đó với mức giá lên tới hàng chục tỷ đồng. Tại sao họ lại mua? Không phải là vì họ muốn trồng lúa gì cả mà vì họ tin rằng ngày mai sẽ có một kẻ ngốc hơn đến và mua lại cái mảnh đất đó với giá cao hơn nữa. Đó chính là lý thuyết kẻ ngốc hơn trong tài chính. Trong thời đại AI hiện nay, sự hưng phấn đã khiến cho nhiều cá nhân và tổ chức không chỉ dùng [âm nhạc] tiền túi mà còn vay mượn dùng đòn bảy tài chính min khổng lồ để lao vào thị trường. Mọi thứ thì nó vẫn đẹp đẽ như một giấc mơ cho tới khi mà thủy triều rút. Thủy chiều ở đây chính là lãi suất. Khi mà các ngân hàng trung ương duy trì mức lã suất cao để chống lạ phát, chi phí vay mượn trở nên đắt đỏ. Những doanh nghiệp và cá nhân đang ôm một cái đống nợ sẽ đột ngột nhận ra rằng họ không thể gánh nổi tiền lãi. Họ khát tiền mặt. Khi áp lực trả nợ tới hạn, họ sẽ buộc phải bán đi những tài sản dễ thanh khoản nhất chính là những cổ phiếu AI mà họ từng tranh giành. Và khi một người bán giá sẽ bắt đầu giảm. Khi giá giảm các công ty chứng khoán sẽ yêu cầu nộp thêm tiền côn ép những người khác cũng phải bán tháo. Một hiệu ứng domino ồ ạt và tàn nhẫn sẽ được kích hoạt. Quả bong bóng AI xì hơi sẽ không chỉ quét sạch hàng ngàn tỷ đô la tài sản mà còn kéo theo sự suy thoái của toàn bộ nền kinh tế thực. Vì các ngân hàng, các quỹ hưu trí và tiền tiết kiệm của người dân đều đã bị trói buộc trong đó. Bóng đêm của Chu Kỷ Nợ 80 năm. Nếu bong bóng AI nó chỉ là một cơn dông bão cục bộ thì điều khiến cho Ridario thực sự lo lắng là cơn dông bão này nó lại hội tụ ngay vào đúng cái mùa đông của một siêu chu kỳ kinh tế. Ông gọi đây là chu kỳ nợ dài hạn, thường kéo dài khoảng 75 năm đến 80 năm. Để dễ hiểu thì hãy hình dung vòng đời kinh tế của một con người. Khi còn [âm nhạc] trẻ, giai đoạn đầu chu kỳ, bạn nghèo nhưng bạn chăm chỉ. Bạn vay một chút tiền để đi học, mở cơ sở kinh doanh. Nền kinh tế khi đó tăng trưởng mạnh mẽ, thu nhập tăng, nợ nần được kiểm soát tốt. Thế giới từ sau thế chiến thứ hai, khoảng năm 1945 trở đi đã bắt đầu một chu kỳ tươi đẹp như vậy. Các quốc gia xây dựng lại từ đống đổ nát, sản xuất bùng nổ, một trật tự thế giới mới được thiết lập. Đến tuổi trung niên, tức là giữa chu kỳ, bạn khi này đã có tài sản, có uy tín. Các ngân hàng sẵn sàng cho bạn vay tiền để mua nhà to hơn, xe đẹp hơn. Dù thu nhập của bạn thì không tăng nhanh bằng những khoản nợ. Cả thế giới những năm 1980, 1990 cũng như vậy. Tín dụng được mở rộng, người ta tiêu xài bằng tiền vay mượn, tạo ra sự phồn vinh, giả tạo. Và rồi thì bạn đến tuổi già, tức là cuối chu kỳ. Ở thời điểm hiện tại cái khối nợ bạn gánh trên vai đã trở nên quá sức tưởng tượng. Tiền lương hưu chỉ đủ để trả tiền [âm nhạc] lãi. Nền kinh tế toàn cầu khi này đang chìm trong một cái núi nợ khổng lồ từ nợ chính phủ, nợ doanh nghiệp đến nợ hộ gia đình. Tệ hơn nữa thì sự thịnh vượng được tạo ra bằng tiền in thêm, nó không được chia đều. Nhóm 1% những người giàu nhất thâu tóm hết tài sản từ cổ phiếu bất động sản. Trong khi tường lớp lao động thì bị bỏ lại phía sau với cái đồng nương còi cọc và chi phí sinh hoạt đắt đỏ. Sự bất bình đẳng giàu nghèo sâu sắc này chính là cái mồi lửa. Và lịch sử thì đã chứng minh rồi. Khi dạ dày trống rỗng và túi tiền cạn kiển con người sẽ trở nên phẫn nộ. Nhưng cuộc biểu tình, sự phân cực chính trị sâu sắc. Chủ nghĩa dân Túy lên ngôi ở khắp các quốc gia là những triệu chứng kinh điển kết hợp với những xung đột địa chính trị ngày càng leo thăng. Các cuộc chiến tranh thương mại cạnh tranh giành quyền lực bá chủ toàn cầu. Tất cả nó tạo nên một cái mớ bong bóng không thể tháo gỡ bằng những chính sách kinh tế thông thường. Mùa đông của chu kỳ 80 năm đang gõ cửa. Đây không phải là lúc để mơ mộng về việc làm giàu sau một đêm nữa rồi mà phải là lúc để trang bị áo giáp mà sinh tồn. Vậy thì chúng ta phải làm gì đây? Raidario đã đưa ra những kim chỉ nam tuyệt vời. Xây dựng vùng đệm tài chính trước pha cứu sinh khi sóng thần ập tới. Bài học đầu tiên và quan trọng bực nhất mà Ridario nhấn mạnh đấy là bạn phải tự nhẩm tính xem mình có thể cầm cựa được bao nhiêu tháng hoặc là bao nhiêu năm nếu đột ngột mất đi toàn bộ nguồn thu nhập. Hầu hết mọi người thì đang sống ở bờ vực của sự mong manh. Họ đi làm nhận lương vào ngày mùng 5 hàng tháng. trả tiền thuê nhà, thanh toán thẻ tín dụng, ăn uống, chơi bời và đến cuối tháng thì tài khoản như nào ạ? Quay về con số 0. Họ tin rằng là tháng sau công ty vẫn sẽ trả lương. Thế nhưng khủng hoảng kinh tế nó không tha [âm nhạc] một ai đâu, không có ngoại lệ. Khi doanh nghiệp phá sản, hàng triệu người sẽ bị sang thải cùng một lúc. Chỗ ấy thu nhập bị cắt đứt bằng một cái nhát giao tả nhẫn. Và nếu bạn không có tiền dự trữ, sự hoảng loạn sẽ chiếm thấy trí não của bạn. Bạn sẽ phải làm những việc tồi tệ nhất để tồn tại như bán tống bán tháo con xe, căn nhà [âm nhạc] với giá rẻ mạch, đi vay nặng lãi có khi chỉ để mua sữa cho con hoặc vội vã nhận một công việc vắt kiệt sức lực nhưng bị trả lương rẻ mạt. Bạn sẽ đánh mất sự tự tôn và quyền tự quyết đối với cuộc đời mình. Vì vậy mà việc thiết lập một vùng đệm tài chính an toàn không chỉ là một bài toán về những con số mà đó là bài toán của sự bình yên trong tâm hồn. Hãy lập một danh sách chi tiết những chi phí sinh tổn tối thiểu mỗi tháng như tiền nhà, tiền ăn cơ bản, điện nước, thuốc men. Sau đó thì nhân con số đó lên tối thiểu là 6 tháng hoặc lý tưởng nhất là từ 12 tháng đến 24 tháng. Bạn cứ tưởng tượng cái vùng đệm này nó giống như là bình oxy của thợ nặn ấy. Khi mà bão tố kinh tế [âm nhạc] nổi lên, công ty cắt giảm nhân sự, trong khi đồng nghiệp của bạn thì khóc lóc, mất ngủ vì [âm nhạc] sợ hãi thì bạn có thể bình tĩnh mỉm cười. Bạn biết rằng dù không đi làm, gia đình của bạn vẫn có thể sống ổn định trong vòng [âm nhạc] 2 năm tới. Khoảng thời gian hai năm đó cho phép bạn có một sự minh mẫn để chờ đợi khủng hoảng đi qua hoặc tìm kiếm những cơ hội mới, học hỏi một loại kỹ năng mới thay vì bị nỗi sợ cái đói dồn vào chân tưởng. Quản lý tài chính cá nhân không phải là học cách làm giàu nhanh mà trước tiên [âm nhạc] là học cách không bị tiêu diệt. Ảo giác an toàn của tiền mặt. Kẻ cắp thầm lặng mang tên lạ phát. Sau khi bạn đã tích lũy được một quỹ dự phòng khẩn cấp, một sai lầm chết người tiếp theo mà 90% người dân mắc phải đó là họ mang toàn bộ số tiền tiết kiệm được của một đời, nhét vào két sắt hoặc là gửi vào tài khoản tiết kiệm ngân hàng và thở phào nhẹ nhõm. Họ cảm thấy an tâm vì nhìn thấy những cái con số nằm im lìm ở đó không bị sụt giảm như khi chơi chứng khoán hay là mua đất. Thế nhưng Ridalio đã rộ một gà nước lạnh và ảo tưởng đó. Tiền mặt là khoản đầu tư tồi tợn nhất trong giải hạn. Lý do ấy là bởi vì có một con quái vật vô hình không màu không mùi không vị đang gặm nhấm tài sản của bạn từng giây phút một. Con quái vật đó mang tên Lạm Phát. Để hiểu được sâu sắc điều này thì chúng ta cần phải quay lại với bản chất của tiền tệ. Tờ tiền giấy bạn đang cầm trên tay thực chất nó không có giá trị nội tại như là vàng hay là bạc ngày xưa. Nó chỉ là một tờ giấy được chính phủ in ra và bảo chứng bằng niềm tin. Khi mà các nền kinh tế chìm trong nợ nẩn ở cuối chu kỳ, cách duy nhất và dễ dàng nhất để chính phủ trả nợ là bật máy in tiền. Hàng ngàn tỷ đồng tiền mới được bơm vào lưu thông. Khi lượng tiền quá nhiều, trong khi mà hàng hóa như là thực phẩm, đất đai, dịch vụ vẫn không đổi, giá cả hàng hóa bắt buộc phải tăng lên. Hãy nhớ lại 15 năm về trước. Một bát phở khi đó có giá 20.000đ. Nếu ngày đó thay vì ăn phở bạn cất 20.000đ đó và két sắt thì 15 năm sau bạn mở két ra. Cái tờ 20.000đ nó vẫn còn nguyên mới tinh. Nhưng hôm nay bạn mang nó ra quán người chủ sẽ lắc đầu vì một bát phở hiện tại đã có giá 50.000 Rồi tờ tiền của bạn thì nó không hề mất đi nhưng giá trị sức mua thực tế của nó thì đã bị bốc hơi hơn một nửa. Tiền mặt chỉ an toàn về mặt danh nghĩa, thế nhưng lại cực kỳ nguy hiểm về mặt sức mua giá trị. Việc bạn giữ quá nhiều tiền mặt trong bối cảnh lạm phát cao thì chẳng khác nào bạn đã ôm một cái khối băng lạnh giữa chưa hẻng gắt. Bạn tưởng rằng mình đang bảo vệ nó rất chặt nhưng những giọt nước đang liên tục tan chảy qua kẽ tay mà bạn không hề ai biết. Vì vậy ngoài phần quỹ khẩn cấp sinh tồn mình còn nói phần trên thì toàn bộ dòng vốn nhàn dỗi còn lại bắt buộc phải được đưa vào sản xuất kinh doanh hoặc là các tài sản đầu tư. Chúng ta phải bắt tiền làm việc, phải để nó lớn lên cùng với sự gia tăng năng suất của xã hội nếu không muốn bị bỏ lại phía sau trong sự nghèo khó tĩnh lặng. Đa dạng hóa chơ khiến vững chắc nhất trên những cú đổ vỡ khốc kiệt. Khi đã hiểu ra rằng phải mang tiền đi đầu tư, [âm nhạc] nhiều người lại nhảy từ thái cực sai lầm này sang một thái cực sai lầm khác. Họ sẽ dồn toàn bộ số tiền tiết kiệm của tuổi già, của gia đình và một thứ duy nhất. Người thì chơi tất tay một mã cổ phiếu vì nghe tin đồn nội bộ. Người thì đổ dồn mua một mảnh đất ở nơi hoang vắng rồi chờ tăng giá. Ridalio cảnh báo một thực tế phũ phảng. Trong các đợt suy thoái thị trường, một cổ phiếu dù là một công ty vĩ đại hoàn toàn cũng có thể bốc hơi đến 60%. hoặc là 70% giá trị. Nếu bạn bỏ 1 tỷ vào đó, bạn chỉ còn lại 300 triệu. Để từ 300 triệu quay trở lại mốc 1 tỷ ban đầu thì tài sản của bạn phải tăng trưởng hơn 300%. Một cái nhiệm vụ gần như bất khả thi trong hàng chục năm. Cú sốc này đã đủ để hủy hoại ý chí và tương lai tài chính của một gia đình. Đó là lý do mà nguyên tắc tối thượng trong đầu tư là đa dạng hóa. Đừng bao giờ xếp tất cả trứng vào một giỏ. Hãy tưởng tượng nhé. Bạn là một vị tướng đang giảm trận. Bạn không thể nào chỉ sử dụng toòa lính tấn công, tức là các tiền đạo. Nếu đối phương phản công, bạn sẽ thua lập tức. Bạn cần lính tấn công đại diện cho cổ phiếu mang lại lợi nhuận cao nhưng rủi ro lớn. Bạn cần cả lính phòng ngự đại diện cho trái phiếu, lợi nhuận thấp nhưng ổn định và trả lãi đều đặn. Và bạn cũng cần các pháo đài vững chắc đại diện cho bất động sản, tài sản thực chống đạm phát tốt. Tuy nhiên thì đa dạng hóa nó không có nghĩa là bạn mua 10 mã cổ phiếu khác nhau trong cùng ngành công nghệ. Khi bong bóng công nghệ vỡ thì có khi cả 10 mã đó nó sẽ cùng lao dốc. Đa dạng hóa thực sự như triết lý danh mục Weather của Daliio là bạn phân bổ tài sản vào các loại hình đầu tư có phản ứng ngược chiều nhau trong các môi trường kinh tế khác nhau. Khi nền kinh tế hưng thịnh lạm phát thấp cổ phiếu sẽ tăng vọt. Nhưng khi mà kinh tế suy thoái lạm phát cao cổ phiếu rớt giá thê thảm [âm nhạc] thì giá hàng hóa, bất động sản hoặc vàng lại tăng lên mạnh mẽ bù đáp lại khoản lỗ cho bạn. Sự đa dạng hóa này giống như là việc bạn xây dựng một con tàu [âm nhạc] với nhiều khoang chống chìm độc lập. Khi đi qua tâm bão, nếu một khoang bị nước tràn vào, các khoang khác vẫn nổi và con tàu tài sản của bạn sẽ không bao giờ bị chìm xuống đáy đại dương. Vàng hầm chú ẩn bất khả xâm phạm khỏi bão táp tiền tệ. Trong danh mục đa dạng hóa hoàn hảo đó, Redalio đặc biệt nhấn mạnh tới việc ưu tiên dành khoảng 5% đến 15% tổng tài sản cho các loại tiền tệ cứng không thể in thêm. Và tiêu biểu nhất, bất diệt nhất đương nhiên là vàng. Nhiều nhà đầu tư hiện đại, đặc biệt là giới trẻ, thường chê vàng. Họ cho rằng vàng là một cái thứ kim loại cổ hủ, cục mịch, nằm im niềm trong két sắt, không thể sinh ra cổ tức hay là lợ tức doanh nghiệp. Nhưng họ thì không hiểu được sứ mệnh thực sự của vàng. Vàng không sinh ra để làm bạn giàu lên nhanh chóng. Vàng sinh ra [âm nhạc] để ngăn không cho bạn trở nên nghèo đi. Vàng đóng vai trò như là một tấm lá chắn bảo vệ, một anh lính cứu hỏa tĩnh lặng. Khi thành phố Bình Yên anh ta ngồi chơi cờ nhưng khi mà tất cả các loại tài sản khác chìm trong biển lửa của khủng hoảng của lạ phát hay là của chiến tranh, anh ta sẽ đứng lên và tỏa sáng rực rỡ. Lịch sử 5000 năm của loài người đã chứng minh rồi, không một đồng tiền giới nào tồn tại mãi mãi cả. Tất cả các đế chế từ La Mã đến các trở lại phong kiến khi mà đến hồi kết của Chu Kỷ Nợ thì đều lạm dụng cái việc làm suy giảm giá trị đồng tiền của mình. Chỉ có vàng là giữ nguyên sức mua vượt không gian và thời gian. Một bộ vest sang trọng dành cho nam giới ở La Mã cổ đại [âm nhạc] có giá 1 o vàng. Hàng ngàn năm sau, ta đô thị hiện đại, một o vàng tức là khoảng gần một lượng vẫn có thể mua được một bộ vest hàng hiệu đẳng cấp. Raidalio cũng chỉ ra sự khác biệt sống còn giữa vàng và Bitcoin. Trong những năm gần đây, Bitcoin nổi lên như một loại vàng kỹ thuật số. Tuy nhiên thì Bitcoin tiềm ẩn những rủi ro tử huyệt mà vàng không hề có. Thứ nhất là rủi ro về công nghệ. Thế giới đang tiến vào kỷ nguyên của công nghệ điện toán lượng tử. Khi mà các siêu máy tính lượng tử ra đời với sức mạnh giải mã vượt trộ gấp cả tỷ lần máy tính hiện tại, hệ thống mật mã bảo vệ Bitcoin cũng có nguy cơ bị bẻ khóa hoàn toàn khiến cho cả hệ thống sụp đổ. Thứ hai thì đấy là rủi ro về chính quyền. Các chính phủ thì không bao giờ muốn từ bỏ quyền lực độc quyền, kiểm soát tiền tệ. Bitcoin có thể bị các quốc gia cấm đoán, bị theo dõi dòng tiền qua các sản giao dịch. Ngược lại thì vàng nó mang lại cái sự an toàn tuyệt đối về quyền riêng tư. Bạn nắm giữ một miếng vàng vật chất, không ai trên internet có thể hack được nó. Không một chính phủ nào có thể ấn nút xóa sổ nó khỏi tài khoản của bạn. Quyền lực thực sự nằm trong lòng bàn tay bạn. Không phải ngẫu nhiên mà các tổ chức quyền lực và thông minh nhất thế giới, tức là các ngân hàng trung ương lại đang miệt mài mua gom và tích trữ hàng ngàn tấn vàng mỗi năm. Vàng thế hiện vẫn là tài sản giữ chữ lớn thứ hai trên thế giới đi theo dấu chân của những con cá mập ngân hàng trung ương. Hãy giữ từ 5% đến 15% tài sản bằng vàng. Chính là bạn đang mua một chiếc áo bảo hiểm nhân thọ cho sự nghiệp tài chính của mình trước những cái biến cố khó lường nhất của [âm nhạc] địa chính trị. Vốn liếng cuối cùng và quan trọng nhất khoản đầu tư vào chính bạn. Mọi lời khuyên về đa dạng hóa tài sản hay mua cổ phiếu hay là tích chữ [âm nhạc] vàng đều sẽ trở nên vô nghĩa nếu bạn đang bắt đầu với hai bàn tay trắng hoặc là chỉ có số vốn rất nhỏ lẻ. Đối với tất cả những người trẻ, những người lao động chưa có nhiều tích lũy. Redalio chỉ ra một chân lý sắc bén tài sản lớn nhất cần đầu tư, có tỉ suất sinh lời vô cực mà nó không chịu ảnh hưởng của lạm phát chính là bản thân của bạn, [âm nhạc] trí tuệ của bạn. Trong một tương lai bất định, khi mà trí tuệ nhân tạo AI đang phát triển như vũ bão và đe dọa hàng triệu việc làm, khi mà khủng hoảng kinh tế có thể cuốn trôi mọi doanh nghiệp lớn thì điều gì sẽ cứu bạn? Không phải là chỉ số IQ cao ngất ngưng, cũng không hẳn là sự chăm chỉ cải quốc mù quáng. Bởi vì một cỗ máy nó có thể chăm chỉ gấp cả vạn lần con người và nó không bao giờ biết mệt. Yếu tố quyết định sống còn chính là khả năng thích nghi. Charles, Darwin từng nói rằng không phải loài mạnh nhất hay thông minh nhất sẽ sống sót mà là loài có khả năng thích nghi tốt nhất với sự thay đổi. Sự ra đời của AI không phải để tiêu diệt loài người mà đó là một công cụ phân hóa xã hội sâu sắc. Bạn không cần là chuyên gia lập trình tạo ra AI nhưng bạn bắt buộc phải học cách tận dụng AI. Hãy hình dung quá trình chuyển đổi này giống như là cuộc cách mạng về nông nghiệp vậy. Trước đây thì hàng trăm nông dân dùng quốc xẻn để cày bới một cái mẫu đất ruộng mất hàng [âm nhạc] tháng trời, cật lực và đẫm mồ hôi. Đột nhiên thì máy cày xuất hiện. Chiếc máy cày có thể tạm gọi là AI hiện nay. Nó không hề xóa sổ nền nông nghiệp nhé. Nhưng một người nông dân biết lái máy cày sẽ lập tức là thay thế công việc của 100 người nông dân dùng quốc xẻo. Và nếu bạn cứ bướng bỉnh bám lấy cái quốc viện cớ vào sự truyền thống và chăm chỉ thì bạn sẽ bị đào thải một cách cay đắng. Nhưng nếu bạn chịu khó học cách điều khiển cỗ máy đó, áp dụng chatbt, Gemini [âm nhạc] hay là rất nhiều công cụ khác, các loại công cụ tự động hóa và công việc hiện tại của mình thì bạn sẽ biến AI thành người trợ lý đắc lực, tối đao hóa hiệu suất và sự hữu ích của bản thân. Bạn trở thành một nhân sự không thể thay thế trong tổ chức. Song song với việc nâng cấp kỹ năng mềm và kỹ năng công nghệ, Dario cũng khuyên chúng ta tìm kiếm một sự cân bằng tinh tế giữa công việc đam mê [âm nhạc] và bản ngã cá nhân. Bạn có thể theo đuổi đam mê, có thể làm nghệ thuật, có thể cống hiến cho xã hội, nhưng tối kỵ là việc lơ lại yếu tố tiền bạc. Sống thực tế thì không có nghĩa là thực dụng. Trong cái thế giới khắc nghiệt này, tiền bạc đó chính là máu nuôi dưỡng cơ thể tự do của bạn. Đam mê mà không có nền tảng tài chính [âm nhạc] thì sẽ nhanh chóng biến thành bi kịch của sự túng quẫn. Hãy hạ cái tôi của mình xuống, học cách quan sát thị trường đang cần gì. Kết hợp điểm mạnh của bản thân với nhu cầu xã hội để tạo ra dòng tiền. Khi bạn đầu tư vào trí tuệ của mình, nâng cao năng lực kiếm tiền thì dù lạm phát có lên đến 20%, dù khủng hoảng có cuốn trôi đi căn nhà hay là sổ tiết kiệm, bộ não và đôi bàn tay của bạn vẫn sẽ nhanh chóng tá tạo lại tất cả. Kẻ thù lấy đi tài sản của bạn [âm nhạc] nhưng không ai có thể cướp đi tư duy và kỹ năng nằm trong đầu của bạn được. Mình đang phát triển một kênh thứ hai của The Hidden Team, đó là kênh The Hidden P, nơi sẽ có những hành trình đầy góc khuất. Đây là nơi sẽ có những câu chuyện lịch sử hấp dẫn được kể lại với giọng văn, các cách kể chuyện [âm nhạc] thú vị, ly kỳ nhất. Ở đó sẽ có những câu chuyện về lịch sử Việt Nam trong playlist Đại Việt sử ký, những câu chuyện về lịch sử Trung Quốc trong playlist Trung Hoa sử ký và những câu chuyện về tiểu thuyết trong Kiếm Vũ Phong Vân. Nếu bạn quan tâm tới những nội dung này [âm nhạc] thì mình hy vọng sẽ được mọi người ủng hộ, ghé qua và để lại một lượt subscribe cũng như xem qua video bên kênh mình. Cảm ơn mọi người rất nhiều. M.