Gồng lỗ và chốt lời non: Bẫy tâm lý chung giữa bảng điện tử và đường đời

Mình thì cũng có tham gia một số thị trường tài chính như là crypto với cả chứng khoán. Và từ chính bản thân mình cũng như là quan sát thị trường với cả cộng đồng thì mình thấy có một cái đặc điểm khá thú vị. Hầu hết mọi người không phá sản vì họ thiếu kiến thức phân tích đâu hay là không hiểu về vĩ mô mà là họ gục ngã bởi một nghịch lý tâm lý nguyên thủy [âm nhạc] được lập trình sâu bên trong bộ não con người. Nghịch lý đó thì nó gói gọn cho một cái câu nói quen thuộc của giới đầu tư. Chúng ta có thể gồng một lệnh lỗ trong vài [âm nhạc] tuần, thậm chí là vài tháng. thậm chí là chịu đựng cảnh tài khoản bốc hơi 50% 70% mà vẫn kiên cường nuôi hy vọng. Nhưng chỉ cần một cái lệnh có lời xanh nhẹ thôi, một cái khoản lợi nhuận vừa đủ một bữa ăn sáng hay là một cái khoản tiền lãi rất là nhỏ, chúng ta đã bồn chồn đứng ngồi không yên và vội vàng nhân nút chốt lời lập tức. Người ta gọi đấy là hội chứng cắt lãi non và gồng lỗ vô tận. Nhiều chuyên gia thì thường đưa ra lời khuyên là bạn phải rèn luyện để trở thành một cỗ máy vô cảm. Bạn phải triệt tiêu cảm xúc. phải có tâm lý thép. Khi mà nếu bạn đã từng trực tiếp đặt lệnh, từng nhìn những con số nhảy múa trên màn hình, vết toàn bộ cái số tiền mồ hôi nước mắt của mình thì bạn sẽ hiểu một cái sự thật cay đắng. Đấy là chừng nào mà tiền của bạn còn đang nằm trên bản cược của thị trường thì nhịp tim của bạn vẫn sẽ đập rất nhanh, tuyến thượng thuận của bạn vẫn sẽ tiết ra cortisol và adrenalin. Chắc là sẽ có nhiều anh em từng giống mình. Nếu mà anh em từng chơi Future Coin thì sẽ thường có một kiểu chết như sau. đấy là đánh rất chuẩn chỉnh, kỷ luật, phân tích rất tốt và có lãi trong vòng một tuần liền. Thế nhưng mà có khi đốt sạch cả vốn lẫn lãi đó trong một và lệnh trong có một ngày thôi. Có rất nhiều người trong chúng ta ấy luôn mang một cái tâm lý đấy là PNL nó phải xanh hết, lệnh nào cũng phải lãi. Mình không chấp nhận thua lệnh nào cả. Mà nhất là khi mà mình đang có chuỗi thắng mà vốn mình to giáp mình dày mình cứ gồng kiểu gì nó cũng phải hồi. Đặc biệt là khi mà cái đường giá càng ngày nó càng đi lệch dự đoán của mình khiến cái số lỗ nó ngày một nhiều thì lại càng tiếc lại càng không cắt sớm. hoặc là thấy đường dán nó bắt đầu đi ngang bắt đầu sideway rồi mình sẽ nghĩ bảo là chắc là đến đây là nó sắp đảo chiều đấy mẹ thế là lại bơm thêm rác gồng tiếp lui stop lót và thế là nó chơi cho một cú rút dâu bụp một cái và thế là cháy loại bỏ cảm xúc có vẻ là một điều không tưởng thậm chí có phần còn phản tự nhiên cơ cái vấn đề cốt lõi không phải là cố gắng triệt tiêu cảm xúc mà là thiết lập một cái hệ thống tư duy và kỷ luật hành động đủ vững trãi [âm nhạc] để cảm xúc không bao giờ có quyền bước lên trước ghế của người ra quyết định. Và từ việc quản trị một giao dịch tài chính, chúng ta sẽ thấy câu chuyện này nó ánh xạ sâu sắc đến từng ngốc ngách của cuộc đời. Từ cách mà chúng ta bám víu vào một cái mối quan hệ độc hại. Sự cố chấp trong một dự án kinh doanh thua lỗ cho tới thói quen dễ dàng thỏa hiệp, từ bỏ sớm những cái tiềm năng rực rỡ của chính mình. Chào mừng đến với The Hidden Self. Nơi sẽ có những sự thật mà xã hội không muốn cho bạn biết. Bạn có nhận ra mình đang nghèo đi vì những thói quen sai lầm và lối tư duy tự chó chân mình? Bạn cảm thấy kiệt sức vì luôn cố làm vừa lòng người khác. Bạn đang tự làm khổ chính [âm nhạc] mình chỉ vì thiếu bản lĩnh từ chối và quản trị cuộc đời. Đừng loanh quanh với những lời khuyên đạo lý chung chung nữa. Khám phá ngay tủ sách số và audiobook thực chiến tại hệ thống Sơn Hải Nguyễn. Chỉ 15 phút nghe mỗi ngày, bạn sẽ có ngay [âm nhạc] tư duy sắc bén để xử lý gọn gàng từng góc khuất đời thường và công sở. Đặc biệt không chỉ dừng lại ở sách sơnguyen.com còn là một hệ sinh thái toàn diện đổi tư duy làm chủ cộ đời với chi phí siêu tiết kiệm. Truy cập ngay sơnguyen.com để khám phá thêm kho công cụ và tài liệu hỗ trợ cho công việc nâng cao kỹ năng làm việc của bạn. Để giải quyết tận gốc dễ cái vấn đề này thì trước hết chúng ta cần lột trần trước mặt nạ của tâm lý học đang điều khiển hành vi của chúng ta mỗi ngày. Tại sao một con người thông minh lý trí ngoài đời thực lại trở nên mù quáng khi bước vào thị trường tài chính? Câu trả lời nằm ở lý thuyết triển vọng. Đây là một cái công trình nghiên cứu kinh điển đã mang về giải Nobel kinh tế cho Daniel Kaneman và Amos Teski. Hai nhà khoa học này thì đã chứng minh rằng nỗi đau từ một khoản lỗ nó có sức lộng tâm lý lớn gấp hai lần, niềm vui từ một khoản lợi nhuận tương đương. Nếu bạn bất ngờ nhặt được 1 triệu đồng trên đường thì bạn sẽ cảm thấy vui vẻ một chút, tạm gọi là một đơn vị cảm xúc đi. Nhưng nếu bạn vô tình làm rơi mất 1 triệu đồng ấy, cảm giác xót xa, bực bội và tiếc nuối sẽ dằn vặt bạn dữ dội hơn nhiều. tương đương với cả hai đơn vị cảm xúc. Chính cái sự bất cơn xứng tâm lý này, nó tạo ra một cái phản xạ sinh học chết người. Con người [âm nhạc] là những sinh vật cực kỳ ghét sự mất mát. Khi bạn đang đối diện với một cái lệnh lỗ thì chừng nào bạn chưa nhấn nút đóng lệnh thì cái bộ não của bạn vẫn tự huyễn hoặc rằng đó chỉ là một cái khoản lỗ trên giấy tờ rằng mình vẫn chưa thực sự mất tiền. Cắt lỗ đồng nghĩa với việc là bạn phải chính thức tự tay [âm nhạc] mình ký vào cái bản án thừa nhận mình đã sai và thừa nhận là bản thân mình đã thất bại trong cái nhận định đó. Cái tôi của chúng ta rất mong manh và kiêu hãnh. Nó sẽ luôn tìm cách là tự vệ bằng cơ chế từ chối thực tế. Bạn sẽ bắt đầu cầu nguyện thắp hương, bắt đầu đi tìm những cái tin tức tốt đẹp trên các diễn đản mạng, bám víu vào những cái bất kỳ một cái phân tích nào ủng hộ chiều hướng của bạn để mà bạn tự trần an. Bạn chuyển từ vị thế của một nhà đầu cơ lướt sóng ngắn hạn sang một nhà đầu tư dài hạn như là bất đắc dĩ. Và trong trạng thái gồng lỗ, bạn sẵn sàng chấp nhận rủi ro cực đại, thậm chí nạp thêm tiền vào để gồng tiếp, bơm thêm giáp ấy. Chỉ với một cái hy vọng duy nhất đấy là giá nó sẽ quay đầu về bờ để bạn được giải thoát. Bạn chấp nhận đánh cược toàn bộ gia sản chỉ để gánh một cái nỗi đau tinh thần mang tên chấp nhận sai [âm nhạc] lầm. Mà ngược lại hoàn toàn nhá, khi bởi vị thế vừa chớm có lãi thôi thì cái tâm lý sợ mất mát lại một lần nữa trỗi dậy dưới một cái hình thức khác đấy là nỗi sợ đánh mất thành quả. Lúc này thì con người ta đã đột ngột chuyển từ kẻ liều lĩnh sang kẻ cực kỳ hen nhát và khao khát sự an toàn. Cái khoản tiền xanh mỏng manh trên màn hình sẽ kích hoạt cái sự lo âu tột độ. Bạn sợ rằng chỉ cần một cây cơn gió nhẹ ngược chiều của thị trường. Một cái cây nến đỏ hoặc là xanh ngược lại với cái dự đoán của bạn xuất hiện thì cái khoản lãi [âm nhạc] đó nó sẽ tan biến như cái bỏ xà phòng. Bạn muốn nắm chặt lấy số tiền đó, muốn biến nó thành một cái số tiền thật lập tức để tìm kiếm cảm giác an toàn [âm nhạc] và chứng minh rằng nhận định của mình đúng. Và kết quả là bạn chấp nhận bán đi những cái bông hoa đang nở rộ [âm nhạc] để tưới nước cho những cái cây cỏ dại đang nụ tàn. Có khi bạn cắt một cái khoản lãi 20% chỉ để rồi sau đấy bạn gồng một cái khoản lỗ lên 80%. Một hệ thống với tỉ lệ lợi nhuận trên rủi ro méo mó tới như vậy thì dù bạn có đoán đúng hướng đi của thị trường tới 70% đi thì về mặt toán học và xác suất đến đích đến cuối cùng của bạn chắc chắn vẫn là cháy dụ tài khoản thôi. Hiểu được cái [âm nhạc] tâm lý này, chúng ta sẽ bắt đầu thay đổi hành vi từ kỹ thuật cụ thể. Có ba cái điều kiện tiên quyết mà bất kỳ một nhà giao dịch chuyên nghiệp nào cũng phải đóng dấu phê duyệt trong đầu trước khi mà ngón tay của mình chạm vào nút vào lệnh. Cái điều đầu tiên đấy là bạn phải định nghĩa chính xác điểm mình sai [âm nhạc] trước khi mơ mộng về điểm mình thắng. Một trong những sai lầm phổ biến nhất của các nhà đầu tư là đặt cái mức dừng lỗ dựa trên cảm tính hoặc là dựa trên một cái con số mà họ cảm thấy mình có thể chịu đựng được. Ví dụ như là cứ lỗ 20 triệu [âm nhạc] hay là lỗ 50% là cắt. Thị trường tài chính là một cái dòng trải khách quan, nó không hề quan tâm đến số dư tài khoản của bạn. lại càng không quan tâm đến việc là bạn chịu được nỗi đau ở mức độ nào. Một cái điểm stop loss dừng lỗ đúng nghĩa khoa học và được đặt tại một cái vị trí mà nếu thị trường đường giá nó chặn bên đấy thì luận điểm khiến bạn mở lệnh ban đầu sẽ hoàn toàn sụp đổ. Hãy lấy một cái ví dụ cụ thể nhá. Giả sử đi, bạn quyết định bạn mua một cái cổ phiếu vì nhận thấy là giá đang phản ứng rất tốt tại một cái vùng hỗ trợ kỹ thuật mạnh. Kết hợp với khối lượng giao dịch cho thấy là phe mua đang nhập cuộc cướp liệt. Luận điểm cốt lõ của bạn là cái vùng giá này sẽ giữ vững được cấu trúc tăng. Vậy thì nếu mà giá nó xuyên thủng vùng hỗ trợ đó với một cái áp lực bán thá ồ ạt thì điều đó đồng nghĩa với việc là tiên đề ban đầu của bạn đã sai hoàn toàn rồi. Cấu trúc thị trường đã thay đổi. Vào thời điểm mà cây nến đóng cửa xác nhận sự phá vỡ đó. Lý do để bạn tiếp tục giữ lệnh đã biến mất hoàn toàn rồi. Thế thì một nhà giao dịch chuyên nghiệp họ sẽ thanh thản rời khỏi vị thế bởi vì cái lý do họ vào lệnh không còn nữa. Trong khi đó thì một nhà giao dịch dư sẽ tiếp tục giữ lệnh, rời điểm dừng lỗ xa hơn, lùi stoplot ấy. Và lý do duy nhất khiến họ giữ lệnh lúc này không còn là vì phân tích kỹ thuật nữa hay là giá trị doanh nghiệp mà đơn giản là vì họ không muốn khoản lỗ kia hiển thị thành con số thực tế trong tài khoản. Hai cái động cơ này thì nó khác nhau hoàn toàn về mặt bản chất nhá. Một bên là hành động theo logic của hệ thống, một bên là hành vi bị giật dây bởi sự trốn tránh thực tại. Điều thứ hai, bạn cần phải học cách xác định chi phí rủi ro trước khi nghĩ tới phần thưởng. Trong kinh doanh [âm nhạc] truyền thống, nếu bạn muốn mở một quán cà phê, bạn phải dự trù chi phí mặt bằng, chi phí ngôi vật liệu, tiền điện nước và lương nhân viên. Dù tháng đó quán có đông khách hay là vắng khách, những cái chi phí đó bạn buộc phải chi trả. Trong thế giới đầu tư tài chính, mức cắt lỗ, stop loss chính là chi phí vận hành doanh nghiệp của bạn. Nếu bạn quy định mỗi lệnh giao dịch chỉ được phép rủi ro tối đa 1% trên tổng số vốn đi thì ngay từ giây phút bạn nhấn nút xác nhận thì bạn phải hoàn toàn chấp nhận trong tâm trí của mình rằng 1% đấy đã rời khỏi túi của bạn rồi. Đó là một cái khoản phí bạn trả cho thị trường để đổi lấy cơ hội kiểm tra xem nhận định của mình có đúng hay không. Khi thị trường quay đầu chạm vào điểm dừng lỗ thì phản xạ của một người làm chủ hệ thống không phải là hốt hoảng tìm cách cứu vãn hay cầu nguyện tháp hương mà là phải đón nhận nó như một khoản chi phí kinh doanh thông thường thôi. Nhiệm vụ tối thượng của bạn trong khoảnh khắc đó không phải là cứu một cái lệnh giao dịch nhỏ mà phải là bảo vệ 99% số vốn còn lại để mà tiếp tục chơi. Một người thiếu kinh nghiệm thì thường nhìn chằm chằm vào biểu đồ rồi tự hỏi đầy tiếc nuối rằng là liệu giá nó có quay đầu trở lại không. Trong khi đấy thì câu hỏi của một nhà đầu tư có tư duy xác suất sẽ là nếu mà tôi tiếp tục bẻ cong quy tắc để giữ lệnh này thì tôi có đang phản bội lại hệ thống giao dịch của mình hay không? Thực ra thì thị trường nó có thể hoàn toàn bật quay đầu trở lại ngay sau khi mà bạn vừa cắn răng cắt lỗ. Đấy là một cái điều đầu hiển nhiên. Nhiều lần như thế rồi, tiếc lắm. Thế nhưng một kết quả ngẫu nhiên có lợi trong ngắn hạn thì nó không bao giờ biến một cái hành vi sai nguyên tắc thành một quyết định đúng đán đâu. Trong một trò chơi xác suất lặp lại hàng trăm lần, việc bạn tuân thủ kỷ luật cắt lỗ để mất 1% là một quyết định hoàn toàn đúng. Ngay cả khi mà sau đó giá nó hồi phục ngay. Bởi vì chỉ cần bạn giữ cái thói quen buông lỏng kỷ luật một vài lần thì sẽ có một lần thị trường không bao giờ quay lại. Và riêng cái cú rơi tự do đấy nó sẽ cuốn phăng toàn bộ thành quả bạn tích lũy trong nhiều năm. Điều thứ ba để mà bạn chữa lành căn bệnh chốt lãi quá sớm ấ là bạn phải thiết lập một cái chiến lược thoát lệnh trước khi mà tham gia vào thị trường. Khi bạn mở một cái lệnh mua và thị trường bắt đầu đi đúng hướng, một cảm giác hưng phấn nhẹ sẽ xuất hiện và kèm theo đó là một cái nỗi lo sợ mất đi số lãi vừa có. Nếu bạn không có một kịch bản rõ ràng từ trước, bạn sẽ bị cuấn vào từng chuyển động vi mô của thị trường. Một cây nến giảm nhẹ ở khung thời gian ngắn cũng đủ khiến bạn tưởng tượng ra một kịch bản sụp đổ thảm gốc và bạn vội vã đóng lệnh chỉ để bảo toàn một chút cái lợi nhuận ít ỏi. Trong khi thị trường thực chất chỉ đang lấy đà nhẹ để bước vào một cái con sống tăng trưởng vĩ đại thì sao? Nếu mà trước khi vào lệnh, dựa trên phân tích dòng tiền và các ngưỡng cản quan trọng, bạn đã tính toán rằng mục tiêu lợi nhuận của mình phải đạt tỉ lệ ít nhất là gấp hai hoặc gấp ba lần cái mức rủi ro chấp nhận được thì bạn phải cho thị trường đủ không gian và thời gian để mà thở chứ. Biến động giá thì nó không bao giờ đi theo một cái đường thẳng tắp đâu. Nó sẽ luôn di chuyển theo con sóng rích rắc của sự rằng co giữa cung và cầu. Những nhịp rung lắc, một vài cây nến đỏ thoái lui nhẹ trong một xu hướng tăng trưởng lành mạnh là một cái điều hoàn toàn bình thường. Chừng nào mà cấu trúc thị trường chưa bị bẻ gãy, chừng nào mà các cái điều kiện vi phạm hệ thống chưa xuất hiện thì bạn không có bất kỳ một cái quyền hạn nào để can thiệp vào lệnh giao dịch đó. Một bảng kế hoạch được tạo ra khi tâm trí của bạn hoàn toàn tĩnh lặng và khách quan tuyệt đối, không thể bị xé nhỏ chỉ vì những cái cảm xúc dao động nhất thời khi dòng tiền đang chảy. Tất nhiên thì điều này nó không có nghĩa là bạn phải trở thành một kẻ bảo thủ cứng nhắc ngồi nhìn một khoản lợi nhuận lớn bị thị trường lấy lại toàn bộ. Thị trường là động và hệ thống của bạn hoàn toàn có thể tích hợp các phương pháp quản trị rủi ro linh hoạt. Chẳng hạn như là giờ điểm dừng lỗ về mức hóa vốn này khi mà giá đã đi được một khoảng cách nhất định hoặc là chủ động chốt lãi một phần vị thế để mà giải tỏa áp lực tâm lý, thu hồi vốn gốc để phần còn lại thả nổi theo xu hướng giải hạn. Thế nhưng điểm mấu chốt mang tính quyết định ở đây đấy là tất cả những cái kịch bản ứng phó đó phải được viết sẵn thành văn bản quy chuẩn nhé trước khi mà bạn bước vào trận đánh này. Sự khác biệt của một nhà đầu tư thành công và một người thất bại triền miên ấy không nằm ở việc là ai dự đoán tương lai giỏi hơn mà nằm ở việc ai là người đang nắm quyền điều khiển kế hoạch khách quan đã được kiểm chứng qua thời gian hay là nỗi sợ hãi và lòng tham lam nhất thời của bản ngã. Nếu bạn đã hiểu rõ những lý thuyết này, đã đọc qua hàng chục cuốn sách về tâm lý đầu tư, thế nhưng mỗi khi ngồi trước màn hình giao dịch, bạn vẫn cảm thấy tay mình run rẩy với không thể kiềm chế được việc bấm nút cắt lãi non hoặc là tiếp tục gồng những khoản lỗ khổng lồ ấ thì câu trả lời nó không còn nằm ở phương pháp phân tích nữa rồi. Nó nằm ở một cái vấn đề sâu hơn rất nhiều. Đấy là khối lượng vị thế bạn đang giao dịch đã vượt quá cái ngưỡng chịu đựng tâm lý của bạn. Khi bạn đặt cược một cái số tiền mà nếu mất đi, nó sẽ làm sáo trộn cuộc sống cá nhân của bạn, làm ảnh hưởng đến tiền sinh hoạt của gia đình hay là chạm vào lòng tự tôn của bạn thì não bộ sinh học sẽ tự động kích hoạt cái trạng thái cảnh báo nguy hiểm sinh tổn. Ở trạng thái này thì phần não bò sát cổ xương chuyên xử lý nỗi sợ sẽ chiếm quyền kiểm soát toàn bộ thủy trán, nơi phụ trách tư duy logic và lý trí. Bạn không thể suy nghĩ thấu đáo khi mà trong đầu của bạn liên tục vang lên những cái viễn cảnh tồi tệ. Về việc mất tiền, hãy hạ mức rủi ro trên mỗi giao dịch xuống mức cực nhỏ, có thể chỉ là một nửa phần trăm hoặc một con số tiền mặt nhỏ đến mức dù bạn có bị thua lỗ liên tiếp năm lệnh thì bạn vẫn có thể mỉm cười và đi ngủ một cách bình thản. Khi nỗi đau tài chính bị tước bỏ đi sức nặng của sự đe dọa, cảm xúc sẽ tự khác rút lui, nhường lại toàn bộ không gian cho sự phán đoán lạnh lùng và chuẩn xác của lý trí. Bây giờ thì hãy lùi lại một bước và nhìn ra bức tranh rộng hơn của cuộc sống. Nếu bạn chiêm nghiệm một cách sâu sắc thì bạn sẽ nhận ra là thị trường tài chính thực chất nó chỉ là một cái kính hiển vi khuếch đại bản lĩnh tâm lý, bản chất tâm lý của một con người trong đời sống thực tế hàng ngày thôi. Tất cả những sai lầm mà chúng ta mắc phải trên biểu đồ giá đều đang được chúng ta lặp đi lặp lại một cách vô thức trong sự nghiệp, trong công việc kinh doanh và cả trong những mối quan hệ cá nhân. Hiện tượng gồng lỗ trong trading nó phản chiếu chính xác cái mà kinh tế học và xã hội học gọi là bẫy chi phí chìm. Chi phí chìm ấy nó là những cái nguồn lực bao gồm tiền bạc, thời gian, công sức hay tâm huyết. Bạn đã đổ vào một điều gì đó trong quá khứ và vĩnh viễn không thể nào lấy lại được. Về mặt logic kinh tế thuần túy thì mọi quyết định cho hiện tại và tương lai chỉ nên dựa trên những giá trị và lợi ích biên mà bạn có thể nhận được từ thời điểm này trở đi. Thế nhưng con người chúng ta thì lại liên tục đưa ra những quyết định dựa trên số lượng tài nguyên mà mình đã chót đánh mất trong quá khứ. Ví dụ thế này nhé. Bạn nhìn vào một người đang mắc kẹt trong một mối quan hệ độc hại toxic. Đối phương liên tục lừa rối, đối xử tệ bạc, làm tổn thương lòng tự trọng và bào mòn năng lượng sống của bạn. Về mặt lý trí thì bất kỳ ai đứng từ bên ngoài nhìn vào thì cũng thấy là cái mối quan hệ này cũng nó cũng lên toang từ lâu rồi. Mọi giá trị cốt lõi của tình yêu và sự tôn trọng đều biến mất không còn tồn tại. Nó giống huyệt như là một cái mã cổ phiếu bị vỡ nát toàn bộ cấu trúc kinh doanh cơ bản và đang trên một cái đà lao dốc không phanh. Thế nhưng mà tại sao người đấy lại không thể dứt áo ra đi? Thì cái lý do phổ biến nhất mà họ thường tự nói với chính mình đấy là tôi đã dành cả thanh xuân 5 năm 10 năm cho cái người này. Tôi đã hy sinh quá nhiều cho gia đình này. Nếu mà bây giờ buông tay ếch chả phải là toàn bộ những cái năm tháng qua sẽ trở thành công cốc à. Thế nhưng họ không nhận ra rằng 5 năm hay là 10 năm thanh xuân đó nó chính là những cái khoản lỗ đã xảy ra và cũng không thể lấy lại được. Việc họ tiếp tục cam chịu, tiếp tục gầm mình chịu đựng nỗi đau mỗi ngày chỉ để mong một cái điều kỳ diệu rằng đối phương sẽ tự nhiên thay đổi. Thực chất nó chỉ là hành vi gồng lỗ trong tình cảm. Họ sợ cảm giác phải đối diện với sự thật rằng mình đã chọn sai người. Họ sợ một nỗi đau dứt khoát tại điểm dừng lỗ và thay vào đó thì họ chọn một nỗi đau âm ỉ kéo dài để rồi cuối cùng đánh mất toàn bộ phần đời còn lại trong sự hối hận và kiệt quệ. Điều tương tự thì cũng diễn ra trong sự nghiệp và kinh doanh khởi nghiệp. Có những người thì gắn bó với một công việc nhàm chán, không có tương lai thăng tiến, mức lương thì không đủ sống và môi trường làm việc độc hại suốt mười mấy năm trời. Chỉ vì một lý do đấy là họ đã dành quá nhiều năm tháng để học tập, cống hiến cho chuyên ngành này. Họ sợ rằng nếu bây giờ từ bỏ chuyển sang một cái lĩnh vực mới, họ sẽ lại phải bắt đầu lại từ con số 0 và thừa nhận rằng mười mấy năm qua mình đã đi xa đường. Hoặc là bạn nhìn vào một nhà sáng lập khởi nghiệp đi, liên tục rót thêm vốn, v mượn người thân bạn bè để nuôi một cái mô hình kinh doanh đã lỗi thời. Sản phẩm làm ra thì chả có ai mua [âm nhạc] và thị trường thì đã hoàn toàn quay lưng. Và thay vì dũng cảm tuyên bố đóng cửa dự án, cắt lỗ ở mức chấp nhận được để bảo toàn nguồn lực, tài chính và trí tuệ cho một cơ hội mới thì họ tiếp tục đốt tiền vì không thể vượt qua được cái cảm giác xấu hổ trước bạn bè, [âm nhạc] đối tác hay là xã hội. Họ bám ví vào một cái hy vọng hã huyền rằng chỉ cần cố thêm một chút nữa thôi là thị trường sẽ hiểu cho sản phẩm của họ. Cuối cùng thì khi không còn nguồn lực để gông gánh nổi nữa, họ sụp đổ cho một thảng kịch tài chính nặng nề hơn gấp cả trăm lần. kéo theo gánh nặng nợ nần cho cả nhà. Cắt lỗ trong cuộc sống chưa bao giờ là sự hèn nhát hay thất bại. Cắt lỗ là một hành vi dũng cảm, là sự tỉnh táo tối thượng để dọn dẹp những thứ đã chết, giải phóng năng lượng và dồn toàn bộ nguồn lực quý giá của cuộc đời mình và những cái nơi thực sự tạo ra giá trị mới. Ở trường ngược lại thì thói quen chốt lãi quá sớm trong trading phản ánh ra đời thực dưới hình thức là sự thỏa hiệp với những cái sự an toàn tầm thường và căn mệnh thiếu kiên nhẫn. Với thành công giải hạn, coi người chúng ta thì thường bị chi phối nặng nề bởi thiên kiến hiện tại. Xu hướng ưu tiên những phần thưởng nhỏ nhưng đến lập tức hơn là những cái phần thưởng khổng lồ nhưng đòi hỏi thời gian tích lũy và chờ đợi. Hãy quan sát cách nhiều người trẻ quản lý con đường phát triển sự nghiệp của mình. Có những người thì sở hữu tiềm năng rất lớn nếu họ chịu kiên trì đào sâu chuyên môn, rèn luyện kỹ năng cốt lõi và chấp nhận tích lũy giá trị trong từ 3 đến 5 năm đầu tiên ở một môi trường chuyên nghiệp đỉnh cao, họ có thể vươn lên thành những chuyên gia đầu ngành với mức thu nhập và tầm ảnh hưởng vượt trộn. Thế nhưng có khi chỉ sau một hoặc hai năm đầu khi mà vừa học được một chút kiến thức bể nổi và nhận được một vài lời mời gọi với mức lương nhỉnh hơn một vài triệu mỗi tháng ở một công ty khác làm những công việc vộn vặt. họ đã lập tức nhảy việc. Họ vội vã chốt non tiềm năng dài hạn của bản thân chỉ để đổi lấy một cái khoản tiền thưởng ngắn hạn mang tới một cái sự thỏa mãn tức thì. Họ sẽ nhảy từ nơi này sang nơi khác như những cái người lướt sóng trên thị trường ấy, thu về những cái khoản lời cỏn con để rồi có khi 5 năm sau, 10 năm sau nhìn lại, họ nhận ra mình vẫn dậm chân tại chỗ ở phân khúc trung bình, không có một nền tảng vững chắc nào để tạo ra sự bứt phá thực sự. Trong kinh doanh thì chốt lờ [âm nhạc] sớm chính là cái bẫy của việc vội vã rút lợi nhuận để phục vụ tiêu sản cá nhân thay vì tá đầu tư mở rộng quy mô và nâng cao năng lực cạnh tranh. Một vị chủ doanh nghiệp vừa kiếm được một khoản lợi nhuận đầu tiên sau giai đoạn khởi sự gian khó đã vội vàng rút tiền mua xe sang mua đổ hiệu để mà khoe khoang sự thành đạt. Thay vì dùng cái dòng tiền đó để tá đầu tư và nghiên cứu sản phẩm, nâng cấp dịch vụ chăm sóc khách hàng [âm nhạc] hay là xây dựng đội ngũ nhân sự tinh hoa, họ đã bán đi những cơ hội để doanh nghiệp của mình phát triển thành một đế chế lớn mạnh chỉ để đổi lên những cái ảo tưởng nhất thời về sự giàu có. Nhìn lại toàn bộ [âm nhạc] bức tranh thì từ những cái cây nến nhảy múa trên bản đệ tử cho tới dòng chảy cuộc đời thực thì bạn sẽ thấy mọi sự nó đều tuân theo một cái chân lý thống nhất. Cuộc sống và thị trường tài chính đều là những chuỗi dài của các sự kiện ngẫu nhiên mang tính xác suất. Bạn không thể kiểm soát được việc ngày mai thị trường sẽ tăng hay giảm bao nhiêu phần trăm. Bạn không thể kiểm soát được một cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu và bạn càng không thể kiểm soát được việc người khác sẽ đối xử với bạn ra sao hay là một biến cố bất ngờ nào đó sẽ ập đến với cuộc đời của bạn. Thế nhưng có hai thứ bạn luôn luôn có quyền làm chủ đó là mức độ chịu thiệt hại tối đa mà bạn cho phép một sai lầm gây ra cho cuộc đời mình và việc bạn có đủ kiên nhẫn, đủ bản lĩnh để đi cùng với những cái điều đúng đắn [âm nhạc] cho tới khi mà chúng mang lại quả ngọt xứng đáng hay không. Ngừng gồng lỗ bằng cách tập trung nhìn thẳng vào sự thật, dẹp bỏ sự kiêu ngạ của bản ngã và định nghĩa rõ ràng đâu là giới hạn của sai lầm. Khi nhận ra mình đã đi xa đường, điều khô ngoan nhất bạn có thể làm không phải là cố gắng chạy nhanh hơn mà là lập tức dừng lại. Mỗi bước đi tiếp theo trên con đường sai lầm sẽ chỉ khiến bạn phải trả một cái giá đắt hơn để quay trở về để xuất phát thôi. Về bờ ấy mà. Đồng thời thì hãy ngừng chốt lời quá sớm bằng cách nâng tầm nhìn của bản thân. rèn luyện khả năng chịu đựng, những rung lắc, những khó khăn tạm thời trong ngắn hạn để hướng tới những cái mục tiêu vĩ đại hơn trong giải hạn. Đừng vội vàng bằng lòng với những tiện nghi nhỏ bé mà đánh mất đi cơ hội chạm tới những đỉnh cao rực rỡ của đời mình. Xét cho cùng thì người chiến thắng trên thị trường tài chính cũng như người làm chủ cuộc đời của mình không phải là những người không bao giờ phạm sai lầm, lại càng không phải những người miễn nhiễm với những cảm xúc tiếc nuối hay là sợ hãi. Thực ra thì họ cũng là những người bình thường thôi, vẫn biết đau khi vấp ngã. vẫn biết tiếc khi mà [âm nhạc] bỏ lỡ. Thế nhưng họ tuyệt đối không bao giờ trao đánh lái của số phận cho những cảm xúc nhất thời định đoạt. Họ xây dựng cho mình một hệ thống nguyên tắc rõ ràng, sống và hành động dựa trên những cái giá trị cốt lõi bền vững và thản nhiên [âm nhạc] để cho quy luật của xác suất đôi họ chạm tới những thành công đích thực.