Chu kỳ 80 năm của nền kinh tế: Ba đường chỉ số kinh điển hội tụ tại điểm gãy

Hôm nay thì chúng ta sẽ cùng ngồi lại để nói về một chủ đề mà thoạt nghe thì có vẻ nó xa xôi, vĩ mô nhưng thực chất nó lại đang âm thầm quyết định từng bữa ăn, công việc, giá cả căn nhà bạn muốn mua, con xe bạn định sắm và có thể là cả tương lai con cái bạn sau này nữa. Đó là câu chuyện về chu kỳ 80 năm và những khúc quanh lịch sử của xã hội loài người. Nếu mà chỉ nói về bong bóng kinh tế, thị trường chứng khoán lên xuống, bất động sản sốt rồi là đóng bong thì thực ra là không có gì mới mẻ đúng không? Lịch sử kinh tế học vài trăm năm qua thì cũng đã đầy dãy những quả bong bóng rồi. Từ bong bóng Hoa Tulip ở Hà Lan thế kỷ thứ 17, bong bóng công ty biển nam sao bong bóng.com đầu những năm 2000 rồi cho đến cuộc khủng hoảng nợ dứa chuẩn năm 2008. Bong bóng phình to nổ tung rồi thì nó quét sạch tà sản của rất nhiều người. Rồi thì xã hội lại dọn dẹp đống cho tàn. Rồi thì lại bơm tiền tái thiết. Rồi thì một chu kỳ mới lại bắt đầu. Thế nhưng điều khiến các bộ óc kinh tế và tài chính vĩ mô hàng đầu thế giới, điển hình như là nhà sáng lập quỹ đầu tư Ry Water Ocites Redalio cảm thấy trăn trở không phải là một quả bong bóng đơn lẻ. Thứ mà khiến họ nhìn nhận thực tại với sự thận trọng tột độ đó là việc ba dòng trải ngầm khổng lồ đang cùng lúc đổ về một khúc sông hẹp. Và khi ba cái dòng trả này nó cùng hội tụ lại thì chúng nó không chỉ tạo ra một đợt suy thoái kinh tế thông thường mà nó tạo ra cả một cái bước ngoặt lịch sử làm thay đổi hoàn toàn cách thế giới vận hành. Chào mừng đến với The Hidden Self, nơi sẽ có những sự thật mà xã hội không muốn cho bạn biết. AI đã hiện diện ở khắp mọi nơi nhưng sức mạnh thực sự chỉ thuộc về người hiểu rõ cách thức nó vận hành. Những câu lệnh ngắn gọn, trống rỗng sẽ chỉ khiến cô máy đưa ra những câu trả lời vô thưởng vô phạt, không thể tháo gỡ khó khăn của bạn. Khóa học của Sơn Hải Nguyễn sẽ trang bị công thức giao việc đa tầng giúp bạn vạch rõ bối cảnh để tạo ra nội dung sắc bén. Bạn sẽ nắm vững nghệ thuật đúc khuôn nhằm ra ei AI chuẩn hóa văn phong thương hiệu và làm chủ kỹ năng. Tặng kèm bộ 100 câu lệnh thực chiến. Đăng ký ngay khóa học đỉnh cao từ Sơn Hải Nguyễn để được tặng kèm miễn phí bộ công cụ thực hành. Tài khoản Gamed Pro 1 năm chính chủ và 5 TB Google Driver lưu trữ ba nhịp chuyển động của nền văn minh. Để hình dung một cách trực quan, bạn hãy tưởng tượng trước mắt mình có một cái bức tranh gồm có ba đường nét vận động song song nhưng với tốc độ và quy mô hoàn toàn khác nhau. Đầu tiên là một cái đường thẳng dốc lên bền bỉ, không biết mệt. Nó không quan tâm hôm nay thị trường chứng khoán đỏ hay là xanh, lạ phát cao hay là thấp, hay là quốc gia nào đang xảy ra xung đột, ông nào đánh nhau với ông nào. Cái đường thẳng dốc lên đó đại diện cho sự tiến bộ của công nghệ, của tích lũy tri thức và năng suất lao động của loài người. Bản chất của tri thức là một chiều. Những gì nhân loại đã học được, đã phát minh ra được thì sẽ không bị lãng quên, không bị mai một. Chúng ta biết cách tạo ra lửa, biết luyện kim, chế tạo máy hơi nước, biết phân tách nguyên tử, biết lập trình máy tính vân vân. Thì dù có chiến tranh hay là dịch bệnh thì tri thức nền tảng nó vẫn tiếp tục tích lũy và đẩy năng suất lao động của xã hội đi lên theo thời gian. Nằm ngay bên dưới cái đường thẳng đấy là những cái con sóng nhấp nhô nhỏ uốn lượn liên tục. Đây là chu kỳ nợ ngắn hạn hay còn được gọi là chu kỳ kinh doanh thông thường. Nó kéo dài trung bình từ 5 năm đến 8 năm, tức là khoảng hơn 6 năm xê dịch một chút. Cứ sau một vài năm kinh tế khởi sắc, ngân hàng nớ lỏng tín dụng, người dân và doanh nghiệp có thể vay mượn để dễ dàng đầu tư, tiêu dùng sản xuất thì bong bóng bắt đầu nảy sinh. Khi lạm phát chớm tăng, ngân hàng trung ương sẽ thắt chặt tiền tệ, sẽ nâng lã suất. tín dụng thì co lại, nền kinh tế thì sẽ rơi vào suy thoái nhẹ, sau đó thì lã suất lại được hạ xuống, tiến lại rẻ và một cái vòng tuồn hoàn mới lặp lại. Đây là những nhịp sóng mà bất kỳ ai trong độ tuổi trưởng thành cũng đã đều từng trải nghiệm một vài lần rồi. Thế nhưng nguy hiểm nhất và ít người nhận ra nhất chính là một cái đường nét thứ ba. Đây là một cái con sóng ngầm khổng lồ nằm bên dưới đáy sâu. Nó có chu kỳ kéo dài khoảng 75 năm đến 80 năm. Cái con số 80 năm này không phải ngẫu nhiên mà xuất hiện đâu. 80 năm xấp xỉ một đời người tương đương với bốn thế hệ nối tiếp nhau. Ý nghĩa của một đời người ở đây nó mang tính tâm lý xã hội sâu sắc. Những người từng nếm trả tận cùng của nỗi khổ đau hoang tàn của cuộc đại khủng hỏa năm 1929 hay là sự tàn khốc của thế chiến thứ hai. Kết thúc năm 1945 ấy, phần lớn thì đã ra đi rồi. Thế hệ hiện tại thì đang nắm quyền lãnh đạo kinh tế, chính trị và xã hội thì lại sinh ra trong thời kỳ tương đối là hòa [âm nhạc] bình, phát triển. Và quan trọng là được thừa hưởng cái sự thịnh vượng tích lũy dài lâu và họ bắt đầu quên đi bài học xương máu của tiền nhân. Khi mà ký ức lịch sử pha nhạt, sự chủ quan và ngạo mạn sẽ trỗi dậy. Các chính sách tài chính sẽ bắt đầu bị đẩy đến giới hạn nguy hiểm. Và lần gần nhất của cái chu kỳ 80 năm này, nó kết thúc và thiết lập lại chính là giai đoạn 1930 1945. Đó không đơn thuần là một cuộc khủng hoảng kinh tế mà là thời điểm ba trụ cột cốt lõ của thế giới đồng loạt đổ gãy. Trụ cột thứ nhất đấy là trật tự tiền tệ. Tiền khi đó không còn giữ nguyên được định nghĩa cũ. [âm nhạc] Các hệ thống bản vị vàng sụp đổ nhường chỗ cho các cuộc phá giá tiền tệ quy mô lớn. Và cuối cùng là thế giới đã phải ngồi lại với nhau tại hậu nghị Brandon Hood năm 1944 để định nghĩa lại tiền tệ toàn cầu dựa trên đồng đô la Mỹ được neo vàng. Trụ cột thứ hai thì nó là trật tự chính trị bên trong nội bộ mỗi quốc gia bất bình đẳng thu nhập và ngày đó cực đoan đã khai sinh ra chủ nghĩa dân túy, [âm nhạc] chủ nghĩa cực đoan, cánh tả và cánh hữu và nó làm xé rách cái cấu trúc xã hội dẫn tới những cuộc cải cách thể chế mang tính sống còn hoặc là các cuộc cách mạng, các cuộc nội chiến, lật đổ chính trị, các cuộc chiến tranh vân vân. Trụ cột thứ ba là trật tự địa chính trị quốc tế, sự trỗi dậy của các cường quốc mới, thách thức vị thế của các đế chế đang suy thoái, kéo theo sự thay đổi cán cân quyền lực toàn cầu và định hình lạn bản đồ thế giới. Ba trật tự này luôn gãy cùng nhau vì chúng có chung một cội dễ, nợ nần đã tích lũy quá cao và của cả của xã hội phân hóa quá sức chịu đựng. Khối u nợ công và nghịch lý nội tại của chủ nghĩa tư bản. Tại sao của cảng của xã hội luôn có xu hướng dồn về một phía? Sau mỗi một chu kỳ dài, đây là lúc mà chúng ta cần phải nhìn thẳng vào bản chất của chủ nghĩa tư bản với một cái lăng kính trung thực, khách quan, không tô hồng, không bôi đen và cũng không né tránh nhé. Chủ nghĩa tư bản là một cô máy tạo ra năng suất của cải hiệu quả nhất mà là người từng phát minh ra. Cái này phải công nhận, nó thúc đẩy sáng tạo, nó tưởng thưởng cho những ai dám chấp nhận rủi ro và nó tạo ra một cái động lực phát triển công nghệ vượt bậc. Thế nhưng bản chất cốt lõi của cố máy đó nó ẩn chứa một cái nghịch lý đấy là năng lực tạo ra lợi nhuận của vốn thì luôn có xu hướng chạy nhanh hơn tốc độ tăng trưởng thu nhập từ sức lao động thuần túy. Mọi người nhớ nhé, năng lực tạo ra lợi nhuận từ vốn luôn có xu hướng chạy nhanh hơn tốc độ tăng trưởng thu nhập từ sức lao động thuần túy. Cụ thể là gì? Tức là người sở hữu vốn dùng tiền đầu tư vào các tài sản sinh lời như là nhà máy, đất đai, cổ phiếu, công nghệ vân vân thì của cải đẻ ra của cải với cấp số nhân thông qua lãi kép. Ngược lại thì những người chỉ có sức lao động thì thu nhập chỉ tăng ra cấp số cộng thôi và thường bị giới hạn bởi số dờ làm việc trong ngày và lại còn là sự cạnh tranh gay gắt của thị trường nữa. Sự chênh lệch về tài sản ban đầu sẽ nhanh chóng biến thành sự chênh lệch về cơ hội. Người giàu họ có đủ nguồn lực để cung cấp cho con cái họ có một cái nền giáo dục tinh hoa nhất, có môi trường tiếp cận với các mối quan hệ xã hội tốt nhất và có một cái mạng lưới bảo vệ tài chính an toàn nhất khi bước ra đời. Ngược lại thì một đứa trẻ sinh ra trong gia đình nghèo khó hơn. sẽ phải đối mặt với vô vàn rào cản vô hình để có thể bứt phá lên tầng lớp trung lưu. Và cái sự tranh lệch này thì nó không dừng lại góc độ cá nhân mà nó lan sang cấu trúc quyền lực của xã hội. Những người nắm giữ khối tài sản khổng lồ cũng là những người có tiếng nói quyết định hoặc là ảnh hưởng trực tiếp đến cách mà các luật về kinh tế, về các chính sách thuế hay là các quy định quản lý thị trường được soạn thảo. Và theo thời gian thì hệ thống vô tình được tối ưu hóa. Vô tỉnh nhá, thực sự là vô tình đấy. được tố ưu hóa để bảo vệ và gia tăng tài sản cho nhóm sở hữu trong khi đẩy rủi ro và chi phí về phía những người làm công ăn lương khi khoảng cách giàu nghèo bị kéo giãn đến mức cực đoan tầng lớp chiếm số đông trong xã hội bắt đầu cảm thấy họ bị bỏ lại phía sau niềm tin vào tính công bằng của hệ thống sẽ bị sói mòn nghiêm trọng và đúng vào thời điểm sự mong manh của cấu trúc xã hội đang ở mức báo động thì một cơn địa chấn mới ập tến chỉ tuệ nhân tạo và tự động hóa toàn diện cuộc tiến hóa của máy móc Để hiểu tại sao mà trí tuệ nhân tạo nó không chỉ là một công nghệ mới mà nó là một cái bước ngoạt của xã hội thì chúng ta cần phải nhìn lại toàn bộ lịch sử tiến hóa của công cụ lao động. Lịch sử máy móc thực chất là lịch sử thay thế con người. Tuy nhiên thì nó đi theo một cái chiều hướng rất là cụ thể từ dưới lên trên từ vật lý đến tư duy. Ở giai đoạn đầu tiên thì máy móc thay thế cơ bắp. Con trâu, con bò, sức kéo của người nông dân trên cánh đồng dần được thay thế bằng máy cày, máy gặt, máy xúc vân vân. Đây là cuộc giải phóng sức lao động nặng nhỏ, biến các công việc ở chân tay đơn thuần thành một quy trình cơ dây hóa. Ở giai đoạn thứ hai thì máy móc thay thế đôi bàn tay khéo léo. Những người thợ thủ công rèn sắt, diệt vải, tinh xảo, dần nhường chỗ bởi những dây chuyền sản xuất tự động, nơi mà mỗi con người chỉ còn đóng vai trò là một mắt xích nhỏ vận hành cỗ máy thôi. Ở cả hai giai đoạn này thì con người vẫn có một cái nơi chú ẩn an toàn tuyệt đối. Đấy là gì ạ? Đấy là bộ não là chi óc. Khi cơ bắp và đôi tay bị máy móc vượt qua thì con người sẽ lùi về làm công việc văn phòng, nghiên cứu khoa học, quản trị kinh doanh, thiết kế, giặc dạy hay là các cái ngành dịch vụ tri thức vân vân. Chúng ta sẽ tự an ủi rằng máy móc dù khỏe đến đâu ấy thì cũng chỉ là những cái khối kim loại vô tri. Không thể tư duy trều tượng, không thể viết lắt, không thể phân tích logic con người, không thể sáng tạo nghệ thuật, không thể đáp ứng được cảm xúc như con người. Thế nhưng giai đoạn thứ ba đang diễn ra ngay bây giờ, máy móc đã bắt đầu leo thẳng lên phần suy nghĩ rồi. Trên tượng nhân tạo thì nó không chỉ xử lý dữ liệu nhanh hơn mà còn đang bắt đầu lập trình phần mềm, viết báo cáo tài chính, phân tích hồ sơ pháp lý, thậm chí là sáng tạo cả nghệ thuật và thậm chí nhá là đưa cả các cái dự báo y khoa chính xác hơn cả bác sĩ chuyên khoa lâu năm cơ. Và đến đây thì một câu hỏi nhức nhối đặt ra đấy là khi mà cả thể xác lẫn trí tuệ của con người đều đứng trước nguy cơ bị máy móc vượt mặt về mặt hiệu suất hiệu quả kinh tế thì con người bình thường còn lại giá trị gì để bán trên thị trường lao động đây nhiều người thì nói rằng là chúng ta vẫn còn cảm xúc, vẫn còn sự thấu cảm, còn khả năng kết nối con người với con người và có trực giác linh cảm. Điều đó thì nó hoàn toàn đúng về mặt triết học và tâm linh. Thế nhưng đứng dưới góc độ của một hệ thống kinh tế vận hành dựa trên năng suất và sự tối hóa chi phí thì câu trả lời đó nó quá là mong manh. Một doanh nghiệp không thể trả lương cho hàng triệu người chỉ để đổi lấy sự thấu cảm thuần túy. Nếu mà công việc tạo ra giá trị thặng dư hàng ngày đã được trí tuệ nhân tạo xử lý gần như miễn phí. Thực tế ta nhẫn hơn rất nhiều. Người có thể tồn tại và phát triển rực rỡ trong kỷ nguyên này không phải là người đứng cạnh chiếc máy để mà so kè về tốc độ tư duy với nó mà là người sở hữu chiếc máy hoặc là người biết làm chủ nó để nhân bản năng lực cá nhân lên hàng trăm hàng ngàn lần. Ảo ảnh việc làm mới và cái bẫy phân phối thu nhập. Về mặt quy luật thì điều này nó vẫn đúng nhá. Và chính mình thì cũng đã từng nói rồi. Đấy là lịch sử chứng minh rằng mọi cuộc cách mạng công nghệ đều tạo ra nhiều việc làm mới hơn số việc làm bị xóa sổ. Máy hơi nước hay là máy tính cá nhân từng khai tử nhiều ngành nghề cũ nhưng lại mở ra những cái ngành công nghiệp khổng lồ. Thế nhưng nếu mà xét về tính thời điểm thì nó lại là một câu chuyện khác. Lập luận này thì đã bỏ qua một điểm khác biệt mang tính sống còn đấy là trong quá khứ sự chuyển dịch diễn ra qua nhiều thế hệ. Người nông dân thì mất ruộng có thể không kịp thích nghi nhưng con cháu của họ thì được học hành để bước vào nhà máy hoặc văn phòng. Quan trọng hơn thì máy móc khi đó chỉ thay thế cơ bắp đẩy con người tiến lên nước thang chí óc. Còn hiện nay thì máy móc thay thế đồng thời cả thể xác lẫn dần là tư duy rồi với một cái tốc độ tính bằng tháng bằng năm thay vì [âm nhạc] vài thập kỷ. Một chuyên viên mất 15 năm đèn sách không thể chỉ sau một đêm biến thành chuyên gia nghiên cứu thuật toán để tránh bị đào thải được. Đáng nói hơn thì sự lạc quan thường đến từ chính những người tạo ra và hưởng lợi nhiều nhất từ công nghệ. Khi bạn bán máy móc thì đương nhiên bạn nhìn thấy năng suất tăng vọt chứ bạn khó để có thể thấy được cái kế sinh nhai bị tức đoạt của người lao động. Thực tế kinh tế đã chứng minh rồi, trong miếng bánh doanh thu của doanh nghiệp toàn cầu, trong suốt nhiều thập kỷ vừa qua, phần chia cho quỹ lương của người lao động ngày càng teo lại, còn phần chia cho giới chủ sở hữu vốn thì phình to ra. Tại Mỹ thì theo khảo sát của GUP, họ đã cho thấy là gần 60% người trưởng thành đều sở hữu cổ phiếu. Nghe qua thì tưởng chừng như là hơn một nửa dân số đang cùng hưởng lợi từ sự thịnh vượng của các tập đoàn công nghệ. Thế nhưng một số liệu từ cục giữ chế đê băng Mỹ Fed đã phơi bày một cái sự thật rằng nhóm 10% người giàu nhất thị trường nắm giữ tới gần 90% giá trị cổ phiếu và 90% dân số còn lại thì chỉ chia nhau mở bánh 10% ít ỏi. Vì thế mà câu chứng khoán lập đỉnh và người dân dàu lên ấy là hai cái bản chất hoàn toàn khác nhau. Thị trường tăng điểm nó chỉ phản ánh cái cỗ máy tối ưu hóa chi phí tốt cho giới chủ thôi. Và nó không đồng nghĩa với mức sống của số đông được cải thiện. Nghịch lý này thì nó đè nặng lên vai của thế hệ trẻ. Trước đây thì các công việc nhập môn như là tóm tắt tài liệu, xử lý bảng biểu là nơi một sinh viên mới ra trường có thể vừa làm vừa học. Ngày nay thì trí tuệ nhân tạo nó làm việc đó trong vài giây với chi phí gần như là bằng 0. Doanh nghiệp thì cũng xem việc đào tạo người mới là một cái gánh nặng. Hệ quả là số liệu vĩ mô thì vẫn đẹp nhưng mà người trẻ chật vật tìm việc để bước chân vào nước thang xã hội là cũng có thật. Ở khối lao động phổ thông, Tương La cũng rất là bất định. Lãnh đạo của các hãng xe công nghệ toàn cầu đều định hướng là thay thế hàng triệu tài xế hay là nhân viên giao hàng bằng xe tự lái hay là robot tự hành trong giải hạn. Và quy luật tàn nhẫn nhất đấy là tỉ lệ thất nghiệp không tăng từ theo từng cải tiến công nghệ đâu. Máy móc nó chỉ âm thầm gặm nhấm các vị trí phía dưới và làm suy yếu quyền thương lượng của những người lao động. Cơn sòng thất nghiệp nó sẽ chỉ thực sự bùng nổ, nhảy vọt vào đúng cái thời điểm mà bong bóng tài chính vỡ tan. Cú sốc kinh tế diễn ra trong vài tháng sẽ làm ngò nổ kích hoạt toàn bộ quá trình đào thả nhân sự mà công nghệ đã âm thầm chuẩn bị trong suốt nhiều năm. Khi cái bánh to lên những cách chia tạo ra sự rạn nứt. Nhìn nhận một cách khách quan thì tiến bộ công nghệ đã mang tới những cái bước tiến vĩ đại. Hơn một thế kỷ trước, công nhân vẫn phải làm việc 60 đến 70 tiếng mỗi tuần trong một cái điều kiện rất là khắc nghiệt. Ngày nay thì chuẩn mực lao động phổ biến chỉ còn 40 giờ, thậm chí là nhiều nơi còn đang thử nghiệm là tuần làm việc có 4 ngày thôi cơ. Con người thì cũng sống thọ hơn, cũng có nhiều thời gian rảnh rỗi hơn, được tiếp cận với y tế, giáo dục, giải trí tốt hơn rất là nhiều. Vì vậy mà gốc dễ của khủng hoảng thực chất thì nó không nằm ở việc là chiếc bánh kinh tế to hơn hay là nhỏ đi. Chiếc bánh của cải của loài người thì nó chưa bao giờ khổng lồ như hiện nay đâu. Cái mâu thuẫn thực sự nằm ở chỗ cái bánh đấy nó đang được chia như thế nào? Từ nút thắt bất bình đẳng, câu hỏi gay gắt đặt ra đấy là có nên đánh thuế trực diện lên khối tài sản của giới siêu giàu không? gác lại những tranh cãi về đạo đức đi hay là mổ sẻ cơ chế vận hành tài chính đằng sau ý tưởng này. Nhiều người cứ lầm tưởng rằng người giàu họ có hàng tỷ đô la tiền mặt nằm sẵn trong két ấy. Thực tế thì của cải của họ chủ yếu là mở số cổ phần trong doanh nghiệp ở bất động sản hay là ở các quỹ đầu tư mạo hiểm. những con số trên giấy tờ và sàn chứng khoán thôi. Nếu bị buộc phải nộp thuế hàng năm tính theo phần trăm tổng tài sản thì cách duy nhất để họ xoay sở tiền mặt là phải bán bớt tài sản ra thị trường. Và đây nó mới chính là cái điểm kích hoạt nguy hiểm đây này. Một hành động ồặt bán tháo cổ phiếu sẽ như là một cái kim chọc thẳng vào quả bóng đầu cơ tài chính vậy. Nguồn cung nếu mà lớn hơn tuôn ra ngoài nhưng mà thiếu lực cầu hấp thụ thì nó sẽ đồng loạt kéo tụt giá tài sản và kích hoạt làm sóng bán tháo giả chấp ký quỹ dây chuyển dẫn tới nguy cơ sụp đổ toàn hệ thống kinh tế. Và đây nó chính là cái sự nghiệt ngã của cỗ máy kinh tế. Một chính sách sinh ra với mục tiêu là cao đẹp đấy. Đấy là săn bằng khoảng cách giàu nghèo. Thế nhưng mà cũng có thể trở thành một cái ngòi nổ làm sụp đổ chính nền kinh tế mà nó đang muốn bảo vệ. Lịch sử tài chính thì cũng có những cái kịch bản quen thuộc kiểu như vậy. Khi bị đánh thuế nặng, dòng vốn của giới nhà giàu sẽ tháo chạy sang nơi khác. Để ngăn chặn thì chính phủ buộc phải dùng các biện pháp siết chặt như là thuế hồi tố, thuế xuất cảnh hoặc là kiểm soát dòng vốn. Và cái vòng xoáy này thì cũng đã từng làm suy kiệt nguồn lực. và tính năng động của rất nhiều quốc gia. Chưa kể thì cái chuyện đánh thuế tài sản ấy nó là một cái bài toán kỹ thuật gần như là bất khả thi. Làm sao bạn định giá được chính xác một công ty khởi nghiệp chưa lên sàn hay là một tác phẩm nghệ thuật hay là một cái mảnh đất quy hoạch treo và định giá sai thì nó chỉ tạo ra bất công mới và triệt tiêu động lực đổi mới sáng tạo của toàn xã hội mà thôi. Xây dựng tấm sản an sinh lời giải bền vững cho tương lai. Nếu việc đánh thuế tài sản cực đoan, tiềm ẩn quá nhiều rủi ro hệ thống thì giải pháp nào giúp xã hội vượt qua khúc quanh hiểm trở của chu kỳ 80 năm đây? Cách tiếp cận bền vững nhất không phải là cố kéo tụt những người ở trên đỉnh xuống mà là phải dựng một cái tấm sàn an sinh kiên cố, đảm bảo là không có ai bị rơi tự do xuống đáy. Tấm sàn đấy nó phải dựa trên ba trụ cột như sau. Thứ nhất, [âm nhạc] đương nhiên là giáo dục rồi, sẽ không còn là kiểu nhồi nhét kiến thức dây chuyền công nghiệp cũ nữa. Giáo dục mới phải phổ cập với chi phí tối thiểu phải rèn luyện tư duy phản biện và năng lực làm chủ công nghệ để con người có thể thích nghi liên tục. Nên là bản thân mình ấy mình đánh giá rất là cao cái chính sách đưa giáo dục AI vào tiểu học của nhà nước mình. Làm ông lên mạng cứ cười cợt chôn trêu các kiểu mà chả hiểu cái quái gì. Các ông có hiểu cái gì đâu. Xong mà cứ bảo là dạy các cháu công nghệ các kiểu để làm cái gì. Có khi là đến chính bản thân các ông mấy ông cười đấy khéo chưa biết dùng AI. Ấ dạy AI ở đây ấ là dạy về nhận thức, dạy về đạo đức dùng AI phân biệt thật giả chứ chưa nói về dạy tư duy chuyên sâu. Dạy cho các cháu nó hiểu thế nào là AI. AI là cái gì, ứng dụng vào đời sống như thế nào hay là tầm quan trọng của nó ra sao để sau này lớn lên ấy chúng nó tự thấy hữu ích và chọn một cái ngành AI nào đấy phù hợp để mà học. Nên là các ông ấy bớt cười lại đấy. Bản thân các ông lo mà học AI đi ấ không khéo thua cả mấy cháu tiểu học đấy. Thứ hai thì là chăm sóc sức khỏe. Một biến cố bệnh tật không thể là lý do đẩy cả một gia đình vào cảnh bần cùng được. Y tế cơ bản phải là mạng lưới đỡ lấy người lao động cho những cái rủi ro sinh học ngoài tầm kiểm soát. Và thứ ba đấy là chỗ ở tối thiểu. Nhà ở thì không nên bị biến thành một cái công cụ đầu cơ tài chính khiến người trẻ phải cày quốc cả đời chỉ để trả nợ cho một cái mái tre. Một chốn an cư là điều kiện tiên quyết để con người tái tạo sức lao động và nuôi dạy thế hệ tiếp theo. Dựng tấm sàn này sẽ là cái khoản đầu tư kinh tế khôi ngoan nhất của một quốc gia. Nếu mà tiếc chi phí ban đầu để người dân giơ xuống dưới ngưỡng sinh tồn thì cái giá phải trả sau này sẽ là đắt gấp bội. Đó sẽ là chi phí về an ninh. Thậm chí là nhà tù tội phạm cũng sẽ gia tăng và cả sự dặn nứt của xã hội. Khi một bộ phận lớn không còn gì để mất thì họ sẽ không còn lý do gì để bảo vệ trật tự hiện hữu nữa. Chúng ta đang sống trong một thời khắc chuyển giao lịch sử khi mà chu kỳ 80 năm tiến vào giai đoạn then chốt nhất. Khi đó thì trật tự tài chính cũ đang bộc lộ giới hạn. Công nghệ nhảy vọt và cấu trúc của xã hội thì đòi hỏi một cái thể chế mới. Hiểu về chu kỳ 80 năm không phải để chúng ta bi quan mà để tỉnh táo nhận diện về vị thế của mình, không bị cuốn theo những cái cơn sốt ảo và chủ động làm chủ công cụ mới. Sự thịnh vượng thực sự của một nền văn minh không đo bằng việc người giàu có nhất có bao nhiêu tỷ đô mà định đoạt bởi việc tấm sàn dưới chân những người bình thường nhất ấ có đủ vững trãi để nâng đỡ phẩm giá của họ hay không. Mình đang phát triển một kênh thứ hai của The Hidden Team, đó là kênh The Hidden P, nơi sẽ có những hành trình đầy góc khuất. Đây là nơi sẽ có những câu chuyện lịch sử hấp dẫn được kể lại với giọng văn, các cách kể chuyện thú vị, ly kỳ nhất. Ở đó sẽ có những câu chuyện về lịch sử [âm nhạc] Việt Nam trong playlist Đại Việt xử ký, những câu chuyện về lịch sử Trung Quốc trong playlist Trung Hoa xử ký và những câu chuyện về tiểu thuyết trong Kiếm Vũ Phong Vân. Nếu bạn quan tâm tới những nội dung này thì mình hy vọng [âm nhạc] sẽ được mọi người ủng hộ, ghé qua và để lại một lượt subscribe cũng như xem qua video bên kênh mình. Cảm ơn mọi người rất nhiều. M.