Cảm giác tội lỗi bào mòn con người ghê gớm hơn lòng thù hận

Tại sao cảm giác tội lỗi thường dễ hủy họa con người hơn sự thù hận? Bởi vì thù hận là năng lượng hướng ra bên ngoài, còn tội lỗi là sự công kích quay ngược vào bên trong. Mình hỏi các bạn một câu nhé. Giữa việc bạn ghét cay ghét đắng một ai đó và việc bạn tự giản vặt chính mình ấ thì cái nào khiến bạn kiệt quệ hơn? Phần lớn chúng ta sợ sự thủ hận, chúng ta sợ những kẻ đâm sau lưng, sợ những cái lời nói cay độc từ người ngoài, sợ những mối quan hệ căng thẳng như dây đàn. Thế nhưng bạn hãy cứ thử ngẫm mà xem. Giả dụ khi bạn ghét một ai đó thì cơn giận của bạn nó vẫn đang chĩa mũi rùi ra bên ngoài. Tức là bạn biết rõ đối tượng mình căm ghét là ai, người đó đang ở đâu. Họ là một người khác đứng đối diện với bạn. Và dù có tức tối, ấm ức đến mất ngủ [âm nhạc] thì ranh giới giữa bạn và họ vẫn rất rõ ràng. Bạn là bạn còn họ là kẻ đáng ghét ngoài kia. Nhưng cái cảm giác tội lỗi thì nó tà nhẫn hơn thế rất nhiều. Cảm giác tội lỗi nó không tìm người ngoài để mà xả giận. Nó là một cái mũi tên bắn ngược lại găm thẳng vào ngực của chính người đang dương cung. Khi bạn thấy rằng mình có lỗi, kẻ đi săn vào con mồi bỗng chốc trở thành một người. Kẻ cầm roi đánh và người co ro chịu đòn đều là bạn. Tên ca ngục khóa cửa và người tù tuyệt vọng trong bóng tối cũng mang chung một cái tên. Bạn có thể cắt đứt liên lạc với kẻ bạn ghét. Bạn có thể chuyển nhà, đổi chỗ làm, chặn số điện thoại của người làm bạn tổn thương. Nhưng bạn sẽ chạy trốn đi đâu khi mà kẻ thù lớn nhất, kiệt nhất lại đang ngồi sẵn trong đầu bạn, theo bạn vào từng bữa ăn và chui chung vào chăn mỗi tối. Đó chính là lý do vì sao cảm giác tội lỗi không bao giờ nổ tung ầm ĩ. Nhưng nó thì lại bào mò một con người nhanh hơn bất kỳ một sự thù hận nào trên đời. Chào mừng đến với The Hidden Self. Nơi sẽ có những sự thật mà xã hội không muốn cho bạn biết. Bạn có nhận ra mình đang nghèo đi vì những thói quen sai lầm và lối tư duy tự tró chân mình? Bạn cảm thấy kiệt sức vì luôn cố làm vừa lòng người khác. Bạn đang tự làm khổ chính [âm nhạc] mình chỉ vì thiếu bản lĩnh từ chối và quản trị cuộc đời. Đừng loanh quanh với những lời khuyên đạo lý chung chung nữa. Khám phá ngay tủ sách số và audiobook thực chiến [âm nhạc] tại hệ thống Sơn Hải Nguyễn. Chỉ 15 phút nghe mỗi ngày, bạn sẽ có ngay tư duy sắc bén để xử lý gọn gàng từng góc khuất đời thường và công sở. Đặc biệt không chỉ dừng lại ở sách sơnguyen.com còn là một hệ sinh thái toàn diện đổi tư duy làm chủ cộ đời với chi phí siêu tiết kiệm. Truy cập ngay Sơnuyuy.com để khám phá thêm kho cụ và tài liệu hỗ trợ cho công việc nâng cao kỹ năng làm việc của bạn để dễ hình dung về những gì đang xảy ra bên trong mình. Bạn hãy nhớ lại cảm giác này. Đã bao nhiêu lần bạn nằm tràn chọc lúc 2:00 sáng chỉ để tua đi tua lại một câu chuyện đã xảy ra từ 3 năm trước. Đó có thể là một lời nói lỡ miệng làm bố mẹ buồn lòng, một quyết định sai lầm trong công việc khiến đồng nghiệp phải gánh vác hộ hay là sự bất lực khi mà thấy người thân yêu rơi vào bế tắc mà mình không thể giúp đỡ được gì. Trong tâm lý học thì người ta chỉ ra rằng bên trong mỗi chúng ta luôn có một phần tiếng nói nội tâm cực kỳ khó tính và khắt khe. Tiếng nói này thì nó gom nhặt từ những cái lời chê bai của thầy cô ngày bé, những kỳ vọng nặng trĩu của bố mẹ, [âm nhạc] những ánh mắt phán xét của xã hội và những thước đo đạo đức mà chúng ta bị nhồi nhét suốt từ thời thơ ấu. Bình thường thì tiếng nói này nó giúp ta biết đâu là đúng, đâu là sai, biết giữ mình để không làm tổn hại người khác. Nhưng khi mà nó trở nên méo mó và độc hại, nó khiến bộ não của bạn trở thành một cái phòng xử án không bao giờ tắt đèn. Tại phiên tòa đó thì bạn vừa là bị cáo, vừa là người khởi kiện, vừa là viên thẩm phán lạnh lùng gõ búa. Điều cái đáng nhất là phiên tòa này không bao giờ có luật sư bảo chữa cho bạn. Nó không quan tâm lúc đó bạn đã kiệt sức ra sao, hoàn cảnh khi đó ngạc nghèo thế nào, hay bản thân bạn lúc đấy cũng chỉ là một người non nớt, chưa có kinh nghiệm, mọi lý do chính đáng đều bị gạt phăng sang một bên. Vị thẩm phán vô hình trong đầu bạn chỉ chăm chăm lục lại những cái vết đen cũ kỹ rồi gõ búa xuống bàn lặp đi lặp lại một câu nói cay nghiệt mày thấy chưa lại là lỗi của mày đấy mày vẫn chẳng ra cái gì cả và khi bạn để cho tiếng nói đó lấn át bạn không còn sống trong hiện tại nữa. Bạn sống như là một kẻ đang thi hành án phạt tù ngay trong chính thân xác của mình. Vậy thì tại sao con người lại có xu hướng tự hành hạ mình như vậy? Bản chất nguyên thủy bên trong con người luôn có những năng lượng rất mạnh mẽ. Đó là sự hiếu thắng, là nhu cầu khẳng định bản thân, thậm chí là bản năng tấn công chủ động. Khi sống trong một xã hội văn minh với muôn vàn chuẩn mực, đạo đức, nhưng cái năng lượng đó nó không thể tùy tiện bộc phát ra ngoài. Khi bạn tức giận, bạn không thể lao ngay và đánh người được. Khi bạn bất mãn, bạn cũng không thể đập phá mọi thứ xung quanh được. Và khi mà cái nguồn năng lượng đó bị dồn ứ lại, không có lối thoát, nó sẽ tìm một cái đích đến dễ dàng nhất, an toàn nhất để xả ra, chính là bản thân của chúng ta. Chúng ta bắt đầu tự đối xử tàn nhẫn với chính mình một cách vô thức. Tâm trí của bạn bắt đầu hình thành một logic vô cùng lệch lạc. Mình đang nợ một ai đó một cái món nợ vô hình. Bạn nghĩ rằng vì mình đã làm sai, [âm nhạc] vì mình chưa hoàn hảo nên mình là một con nợ và vì không biết phải trả bằng cách nào cho thỏa đáng, bạn quyết định dùng chính sự đau khổ của mình làm vật thế chấp. Bạn bắt đầu tin rằng càng dằn vặt chứng tỏ mình càng là người có lương tâm. Càng bất ăn mất ngủ thì chứng tỏ mình không phải là kẻ vô ơn hay máu lạnh. Nỗi đau khổ đó nó bị biến thành một cái thứ công cụ để chụp tội. Bạn dùng cái sự tự trách như một chiếc roi da vô hình. Mỗi ngày bạn tự quất vào lưng mình một vài nhát để cảm thấy bớt áy náy với cuộc đời này. Nhưng sự thật nghiệt ngã là dù bạn có tự đánh mình đến rỉ máu thì món nợ bên trong đầu bạn nó cũng chẳng bao giờ vơi đi. Bởi vì trước cân định lượng món nợ đó nằm trong tay một vị thẩm phán không bao giờ biết đến sự bao dung. Và điều nguy hiểm nhất của cảm giác tội lỗi không nằm ở chỗ nó làm bạn đau mà nằm ở chỗ nó luôn xuất hiện dưới một cái vỏ bọc cực kỳ đẹp đẽ. Nó không mang bộ mặt của sự ích kỷ hay độc ác. Ngược lại thì nó luôn khoác lên mình tấm áo của lòng tốt, của tinh thần trách nhiệm, của sự chu đáo và đức hy sinh. Và chính vì mang dan nghĩa của sự tử tế, bạn rất khó nhận ra mình đã bị nó đầu độc từng ngày. Bạn bắt đầu sống theo những niềm tin xa lệch đến mức mù quáng. Bạn nghĩ rằng mình phải luôn là người chịu thiệt thòi thì mới được coi là người tốt bụng. Bạn nghĩ rằng à chỉ khi mình cống hiến đến kiệt quệ, cho đi tới giọt năng lượng cuối cùng thì mình mới xứng đáng được người khác yêu thương. Bạn nghĩ rằng việc mình được thảnh thơi hay là vui vẻ trong khi người khác đang khổ sở luôn là một cái điều xấu xa ích kỷ. Và cứ như vậy, cảm giác tội lỗi nó ngấm ngầm biến tướng thành những cái hành vi hủy họa cuộc sống thường nhật của bạn. Thứ nhất, hội chứng sợ hạnh phúc. Có bao giờ bạn rơi vào tình cảnh này chưa? Mọi chuyện trong công việc, tình cảm đang diễn ra rất là êm đẹp. Tự nhiên bạn cảm thấy bồn chồn, bất an. Bạn lo sợ rằng một tai họa nào đó ập đến để cân bằng lại. Hoặc là khi bạn bước vào một cái nhà hàng sang trọng, ăn một món ngon, bạn lại bất chợt nhớ tới người mẹ đang lam lũ ở quê hay là một người bạn đang thất nghiệp rồi tự nhiên thì thấy cái miếng ăn đấy nó mất ngon hay là nó nghẹn lại ở cổ. Bạn cảm thấy mình có lỗi chỉ vì mình đang được sống tốt. Bạn thấy việc mình mỉm cười với một thế giới đang đầy dễ bất hạnh là một sự xúc phạm à. Trong vô thức, bạn tự tay phá hỏng đi những cái cơ hội tốt đẹp. tự đẩy mình vào thế rắc rối để rồi kéo bản thân trở lại trạng thái khổ sở quen thuộc. Thứ hai, không bao giờ dám nói không. Cảm giác tội lỗi biến bạn thành một người luôn tìm cách làm hài lòng tất cả mọi người. Bạn sợ nhìn thấy sự thất vọng trong mắt của sếp, sợ bạn bè [âm nhạc] buồn, sợ người yêu phật ý. Ai nhờ việc gì thì cũng gật đầu nhận lấy. Dù trong lòng thì đang gào thét vì quá tải. Mỗi lần định từ chối một cái lời đề nghị vô lý thì một cơn co thắt áy náy lại trào lên trong ngực bạn. Ờ nếu mình từ chối thì liệu họ có ghét mình không nhỉ? Liệu mình có phải là một cái thằng ích kỷ [âm nhạc] tệ bạc không nhỉ? Và vì sợ mang cái cảm giác tội lỗi đó, bạn thả vắt kiệt sức lực mình, thả thức trắng lên để làm hộ việc cho người khác, còn hơn là dám nói một cái lời từ chối thẳng thắn. Thứ ba, cố chấp ở lại [âm nhạc] trong những mối quan hệ độc hại. Đây là cái bi kịch lớn nhất của những người mang quá nhiều cảm giác tội lỗi. Bạn ở cạnh một người bạn đời vô tâm, một đối tác lợi dụng hay một là người bạn, một người thân luôn đòi hỏi quá mức. Họ liên tục làm tổn thương bạn. Nhưng mỗi khi bạn gom hết can đảm định bước đi, họ chỉ cần tỏ ra yếu đuối rơi một vài giọt nước mắt hoặc là buông một câu, “Nếu không có em không có anh thì cuộc đời của anh của em coi như chấm hết. Và ngay lập tức thì bạn khựng lại. Bạn tự nhủ là nếu mình bỏ đi ấ mà người ta gụp ngã thì tội lỗi này cả đời mình không gánh nổi. Thôi thì mình dáng chịu đựng thêm một chút nữa đi. Bạn nhầm lẫn giữa tình yêu thương và sự đồng loõa với cái sai đấy. Bạn biến mình thành một người cứu dỗi bất đắc dĩ và bạn chôn vùi thanh xuân của mình, lòng tự trọng của mình chỉ để đổi lấy việc là không phải mang tiếng là kẻ dứt áo ra đi. Và tới lúc này thì mục đích ban đầu là sống có đạo đức đã hoàn toàn bị bẻ cong rồi. Bạn không còn đang sửa chữa lỗi lầm hay giúp ích cho ai nữa mà bạn chỉ đơn giản là đang nghiện việc dùng sự đau khổ để tự trừng phạt bản thân thôi. Dùng sự nhẫn nhịn mù quáng như một cái liều thuốc giảm đau tạm thời cho sự cắn dứt bên trong. Trách nhiệm khác xa sự tự hành hạ. Và để tự cứu đến mình khỏi cái bẫy này, bạn cần phải dũng cảm, nhìn thẳng vào sự thật và phân định rạch rỏi. Có trách nhiệm và tự trừng phạt mình là hai chuyện hoàn toàn khác nhau. Chúng xuất phát từ hai tâm thế khác nhau và dẫn đến hai kết cục hoàn toàn trái ngược. Người có trách nhiệm là người hành động dựa trên lý trí và sự tỉnh táo. Khi họ làm sai một cái điều gì đó, họ can đảm nhìn thẳng vào sự thật, không lấp liếm, không đổ lỗi cho hoàn cảnh. Nếu họ làm tổn thương ai đó, họ chân thành nói một lời xin lỗi rõ ràng, đàng hoàng. Nếu họ gây ra thiệt hại, họ xắn tay áo lên tìm cách đền mù, sửa chữa bằng hành động thực tế. Năng lượng của trách nhiệm luôn hướng về phía giải pháp. Nó tập trung vào câu hỏi là bây giờ mình có thể làm gì cụ thể [âm nhạc] để mọi chuyện tốt hơn? Một khi đã làm hết sức mình, hết sức những gì mà có thể để khắc phục hậu quả, người có trách nhiệm sẽ biết điểm dừng để bước tiếp. Trách nhiệm [âm nhạc] giúp con người ta trưởng thành hơn. cứng cáp hơn và đáng tin cậy hơn. Ngược lại thì cái chuyện tự trừng phạt nó là một cái hành vi hoàn toàn vô bổ sinh ra từ sự sợ hãi và căm ghét chính mình. Kẻ tự trừng phạt không thực sự quan tâm đến người bị hại và cũng chẳng mang tới việc khắc phục hậu quả đâu. Họ chỉ thích ra mình trong phòng, ôm đầu bứt tóc, thở dài thườn thượt và tự chửi rủa bản thân. Tại sao mình lại tệ hạ thế này? Mình đúng là cái đồ bỏ đi. Cái sự dàn vặt kiểu đấy nó không làm cho người bị tổn thương cảm thấy nhẹ nhõm hơn một chút nào cả. Nó cũng chẳng làm cho cái chiếc bình vỡ nó lành lại được và cũng không làm cho bản kế hoạch hỏng thành công lại, cũng chẳng bù đắp được đồng nào cho những cái mất mát đã xảy ra. Nó chỉ khiến bạn trở thành một cục than nguội ngắt u uất, làm cho bầu không khí xung quanh thêm ngột ngạt và vô tình biến bạn thành một cái gánh nặng tâm lý cho những người xung quanh thôi. Và đây là một cái sự thật mang tính giải thoát mà bạn phải khắc sâu vào tâm trí. Không phải mọi nỗi buồn của người khác đều là lỗi của bạn. Thế giới này thì nó rộng lớn và phức tạp lắm. Mỗi người trưởng thành thì đều phải tự chịu trách nhiệm cho cuộc đời mình, cho cảm xúc và cho cách họ phản ứng trước những biến cố. Bố mẹ của bạn buồn phiền. Có thể là vì định kiến của thế hệ họ quá nặng nề chứ không hẳn là vì bạn không làm theo ý họ. Người yêu của bạn thất bại có thể là vì họ lười biếng hoặc là họ thiếu năng lực chứ đôi khi không phải là vì bạn chưa đủ quan tâm. Bạn bè của bạn bất mãn với cuộc sống. Đó là một cái hành trình mà họ phải tự học cách vượt qua chứ không phải là món nợ mà bạn phải gánh trên vai. Bạn không phải là ông trời. Bạn không có quyền năng kiểm soát thời tiết và bạn càng không thể kiểm soát được niềm vui hay nỗi buồn của người khác. Nhận vơ mọi bất hạnh xung quanh làm lỗi của mình không phải là biểu hiện của sự từ bi. Đó thực chất là một cái ảo tưởng ngây thơ rằng mình có thể cứu dỗ được tất cả thế giới. Dấu hiệu của một người trưởng thành thực sự người ta thường bảo là càng lớn thì người ta càng phải học cách nhẫn nhịn và chịu đựng. Nhưng mà nếu sự nhẫn nhịn đó nó chỉ để nuốt vào bên trong những cay đắng vô lý để tích tụ những cái vết thương lòng và biến mình thành một cái bao cát cho cuộc đời mặc sức đấm đá thì đó không phải là trưởng thành. Đó là sự mạc đãi bản thân dưới danh nghĩa của sự ngoan ngoãn. Trưởng thành thực sự bắt đầu từ một cái đầu lạnh và một trái tim biết yêu thương chính mình. Trưởng thành là khi bạn biết nhận lỗi một cách đàng hoàng khi mình sai nhưng tuyệt đối không cúi đầu cho những cảm xúc thao túng vô căn cứ của người khác. Trưởng thành là khi bạn dốc lòng giúp đỡ mọi người xung quanh nhưng luôn vạch rãnh một cái ranh giới rõ ràng. Đây là việc tôi có thể hỗ trợ và kia là giới hạn cuộc sống của tôi. Bạn không được phép bước qua. Và quan trọng hơn tất cả, trưởng thành là khi bạn đủ tỉnh táo để nhìn thẳng vào mắt người khác và dứt khoát nói rằng, “Chuyện này không thuộc về tôi. Nỗi đau này bạn phải tự học cách đối diện và tôi từ [âm nhạc] chối để biến nó thành bản án trói buộc cuộc đời tôi. Bạn cần phải học cách tha thứ cho chính mình đi. Tha thứ cho bản thân không có nghĩa là bạn trở nên chơ cháo, phủ nhận những gì mình đã làm trong quá khứ. tha thứ cho bản thân là bạn Dũng cảm nhìn lại con người mình một thời vụng về nông nổi ngây dại của mình năm xưa [âm nhạc] và nói rằng ừ lúc đó tôi đã hành xử không đúng tôi đã phạm sai lầm nhưng đó là một bài học đắt giá trên con đường tôi lớn lên chứ nó không phải là bản án trung thân định đoạt tất cả giá trị của tôi đến hết đời. Bạn hoàn toàn có thể thừa nhận sai lầm trong quá khứ mà không cần phải căm ghét bản thân ở hiện tại. Bạn hoàn toàn có thể yêu thương và chăm sóc người khác hết lòng mà không cần phải hạ thấp lòng tự trọng của chính mình. Bạn hoàn toàn có thể nỗ lực khắc phục những hậu quả đã qua mà không cần phải đem cả tương lai, hy vọng và niềm vui sống ra làm vật tế thần. Cuộc đời này thì nó vốn dĩ nó đã có quá nhiều cái áp lực rồi. Có quá nhiều cuộc chiến để bạn phải đối mặt mỗi ngày trước khi mà bước chân ra khỏi cửa. Đừng có tự tạo thêm một cái chiến trường tàn khốc ngay bên trong tâm trí của mình nữa. Hãy cất chiếc búa thẩm phán nặng nề đó đi. Hãy thả lỏng đôi vai, hít một hơi thật sâu [âm nhạc] và tự nhắc nhở mình mỗi ngày một điều giả dị thế này. Bạn không cần phải sống khổ sở dằn vặt suốt cả một đời chỉ để chứng minh cho thế giới thấy rằng bạn là một người tốt.