Bi kịch của sự trốn tránh thực tại và nỗi sợ hãi đơn độc

Hãy thử làm một thí nghiệm nhỏ ngay bây giờ. Tắt màn hình điện thoại, úp nó xuống bàn, đóng cửa phòng lại và ngồi yên trên ghế nhé. Không tai nghe, không âm nhạc, không sách báo, không có bất kỳ một cái chiếc kích thích vị giác hay [âm nhạc] là thị giác nào, chỉ có bạn và bốn bức tường trống trong vòng 30 phút. Và điều gì sẽ xảy ra? Trong khoảng 2 phút đầu, bạn có thể cảm thấy dễ chịu vì tạm thoát khỏi công việc, thông báo. Thế nhưng đến phút thứ năm, một cảm giác bồn chồn khó tả bắt đầu bò lên sống lưng bạn. Bạn sẽ cảm thấy ngứa ngé trên tay. Bạn muốn kiểm tra xem là có ai nhắn tin hay không. Bạn bỗng thấy chiếc đồng hồ treo tường tích tắc to một cách bất thường. Đến phút thứ 15 ấy, tâm trí của bạn không còn ngồi yên nữa rồi. Nó biến thành một cái đấu trưởng [âm nhạc] gầm rú. Những thất bại cũ trổ lên, sự bất an về tương lai siết chặt lấy lồng ngực. Những câu hỏi nhức nhối mà bạn cố tình trôn vùi bỗng dưng đồng loạt đội mồ sống dậy. Đa số chúng ta thì sẽ đầu hàng trước phút thứ 20. Chúng ta sẽ với lấy cái điện thoại như một kẻ chết đuối với được cọc rào vậy. Thở phào nhẹ nhõm khi được kéo ngược trở lại thế giới của những âm thanh ồn ào. Từ thế kỷ thứ 17, nhà toán học và triết học về Pháp B Pascal đã để lại một nhận định làm chấn động nhân loại trong cuốn sách tư tưởng. Tất cả mọi bất hạnh của con người đều bắt nguồn từ một việc duy nhất. Họ không có khả năng ngồi yên lặng một mình trong một căn phòng. Mọi bi kịch của nhân loại đều bắt nguồn từ việc con người không thể ngồi yên tĩnh một mình trong căn phòng. Sự trốn tránh thực tại và nỗi sợ hãi sự cô độc khiến con người ta la vào những mối quan hệ vô nghĩa. Sự bận rộn giả tạo hay những thú vui phù phiếm. Họ sợ sự tĩnh lặng bởi vì trong cái khoảng lặng đó người quan sát bên trong họ sẽ thức giấc và buộc họ phải đối thoại với những sự thật trần trụi mà họ muốn chối bỏ. Gần 400 năm trôi qua, câu nói đó nó không hề cũ đi mà trái lại nó trở thành một cái bản án chuẩn xác đến giợn người dành cho xã hội hiện đại. Tại sao một cái việc nghe trường đơn giản đến mức một đứa trẻ cũng có thể làm được về mặt thể xác đó là ngồi yên đã trở thành một cái cực hình tra tấn đối với con người văn minh? Câu trả lời không nằm ở căn phòng, căn phòng nó hoàn toàn vô tội thôi. Thứ khiến chúng ta phát điên chính là những gì đang chờ đợi chúng ta bên trong cái sự tĩnh lặng đó. Một tấm gương trần trụi phản chiếu toàn bộ bản ngã, sự yếu đuối và cả nỗi trống rỗng mà chúng ta dành cả đời để chối bỏ. Chào mừng đến với The Hidden Sell nên sẽ có những sự thật mà xã hội không muốn cho bạn biết. [chuông] [âm nhạc] Bạn có nhận ra mình đang nghèo đi vì những thói quen sai lầm và lối tư duy tự chó chân mình? Bạn cảm thấy kiệt sức vì luôn cố làm vừa lòng người khác. Bạn đang tự làm khổ chính mình [âm nhạc] chỉ vì thiếu bản lĩnh từ chối và quản trị cuộc đời. Đừng loanh quanh với những lời khuyên đạo lý chung chung nữa. Khám phá ngay tủ sách số và audiobook thực chiến tại hệ thống Sơn Hải Nguyễn. Chỉ 15 phút nghe mỗi ngày, bạn sẽ có ngay tư duy sắc bén để xử lý gọn gàng từng góc khuất đời thường và công sở. Đặc biệt không chỉ dừng lại ở sách sơuyen.com còn là một hệ sinh thái toàn diện đổi tư duy làm chủ cộ đời với chi phí siêu tiết kiệm. Truy cập ngay sơnguyen.com để khám phá thêm kho công cụ và tài liệu hỗ trợ cho công việc, nâng cao kỹ năng làm việc của bạn. Tấm gương trần trụi và người quan sát bên trong. Để hiểu được cái nỗi sợ này thì trước [âm nhạc] hết chúng ta phải mổ sẻ cơ chế vận hành của tâm trí khi mà âm thanh bên ngoài tắt lịm. Trong đời sống thường nhật, bạn sẽ luôn có những chiếc mỏ neo chú ý từ ngoại cảnh. Có công việc cần giải quyết, có deadline đang dí, có tin nhắn của bạn bè, có video ngắn trên mạng xã hội, tiếng còi xe ngoài đường vân vân. Những kích thích này thì nó đóng vai trò như một cái lớp màn chắn âm thanh vậy. Chúng nó sẽ chiếm chọn dung lượng xử lý của não bộ khiến bạn ảo tưởng rằng tâm trí của mình luôn hoạt động hiệu quả. và trật tự. Thế nhưng khi bạn bước vào một cái khoảng lặng tuyệt đối, cái lớp màn chắn đó nó sụp đổ, ngoại cảnh biến mất, não bộ mất đi các kích thích quen thuộc và theo phản xạ tự nhiên, nó buộc phải quay ống kính vào bên trong. Đây là thời điểm mà khái niệm tâm lý học gọi là sự thức tỉnh của người quan sát nội tâm. Vậy thì người quan sát này là ai? Đó chính là cái phần ý thức cốt lõi, trung thực và lạnh lùng nhất của bạn. Người quan sát không bị đánh lừa bởi những danh xưng bạn tự khoác lên mình. Người đó thì không quan tâm là bạn đang làm chức vụ gì, kiếm được bao nhiêu tiền mỗi tháng hay là tài khoản mạng xã hội của bạn có bao nhiêu lượt theo dõi. Người quan sát đứng đó khoanh tay nhìn thẳng vào những góc khuất tăm tối nhất mà bạn luôn muốn giấu. Đó có thể là sự tự ti được che đậy sau vẻ ngoài ngạo mạn. Đó cũng có thể là nỗi ghen tỵ hèn mọn với thành công của người khác. Là sự thất bại cho việc sống thật với chính mình. Là cảm giác cô đơn cùng cực dù đang ở giữa một cái đám đông vỗ tay tán thưởng. Đối thoại với người quan sát nội tâm. là cuộc đối thoại kinh hoảng nhất của đời. Bởi vì bạn không thể dùng sự ngụy biện để đối phó. Khi bạn nói dối người khác, bạn có thể dùng kỹ xả ngôn tử. Nhưng khi bạn nói dối chính mình thì bạn vừa là một kẻ phạm tội, vừa là nạn nhân, lại vừa là nhân chứng mục kích toàn bộ vụ việc. >> [âm nhạc] >> Bạn không có đường lui. Và chính vì không chịu nổi sức ép của sự thật trần trụi này, con người sinh ra một phản xạ sinh tồn méo mó, đấy là tháo chạy. Chúng ta sợ sự tĩnh lặng không phải là vì bản thân sự tĩnh lặng, mà vì chúng ta khiếp sợ bản án mà lương [âm nhạc] chi và tâm thức sắp tuyên phạt chính mình. Cơn nghiện bận rộn và tấm bình phong công sở. Một trong những đối thoát tinh vi và đời xã hội cổ duy nhất cho cuộc đảo tẩu này đó chính là sự bận rộn giả tạo. Hãy nhìn vào môi trường công sở hiện đại đi. Bạn sẽ thấy một hiện tượng vô cùng phổ biến. [âm nhạc] Những con người luôn trong trạng thái cuống cuồng. Họ vừa đi vừa bấm điện thoại. Họ mở hàng chụp cái tab chương trình duyệt máy tính. Họ tham gia những cuộc họp liên miên vô bổ. Và câu cửa miệng của họ luôn là ờ dạ này bận quá không còn cả thời gian mà thở. Nhưng nếu bạn bóc tách từng lớp công việc của họ ra ấy thì bạn sẽ kinh ngạc nhận thấy là 80% những cái việc họ đang làm không mang lại giá trị thực tế. Đó là những cái thao tác thừa thãi, những email trả lời qua lại để chứng minh sự [âm nhạc] hiện diện, những cuộc tranh luận vụn vặt về những chi tiết không ai cần. Thế tại sao người ta lại thích đài đọa mình vào cái sự bận rộn như vậy? Dưới góc nhìn tâm lý học hành vi, đây là một cơ chế phòng vệ được gọi là phản ứng thay thế. Khi đối mặt với một cuộc khủng hoảng hiện sinh sâu sắc, chẳng hạn như là mục đích sống của tôi là gì? Công việc này có thực sự có ý nghĩa không? Tôi đang lãng phí tuổi trẻ của mình và điều gì thế này? Con người ta sẽ cảm thấy hoàn toàn bất lực vì không có câu trả lời sẵn. Để trốn tránh cảm giác bất lực đó, tâm trí sẽ tự động chọn một hành động dễ dàng hơn nhưng tốn nhiều năng lượng hơn. Đấy là vùi đầu và làm mấy cái việc vặt. Sự bận rộn đã trở thành một thứ chất cấm hợp pháp. Nó mang lại cho bạn cảm giác mình là người quan trọng. Mình cũng đang cống hiến mà. Mình đang tiến về phía trước đấy. Thầy khi bạn kiệt sức vào lúc 10:00 đêm, [âm nhạc] bạn lăn ra ngủ như một cái xác không hồn. Bạn tự nhủ là ờ hôm nay mình đã làm việc hết sức rồi. Nhưng mà thực chất thì bạn chỉ đang đánh thuốc mê chính mình để không phải thức dậy giữa đêm và tự hỏi là thế rốt cuộc thì mình đang chạy về đâu nhỉ? Hiện tượng suy sụp ngày chủ nhật. Thuật ngữ được nhà tâm thần học Victor Frank đặt ra từ thế kỷ trước chính là minh chứng rõ ràng nhất cho cái điều này. Khi tuần làm việc kết thúc, khi một guồng quay hối hả tạm dừng lại và chiều chủ nhật, sự trống rỗng bên trong lập tức tràn ra như một cân lũ. Nó không còn deadline để bám víu, không còn xếp để đối phó. Con người ta bỗng nhiên đối diện với sự vô nghĩa của chính mình. Ờ thế nó mới hay. Và để xua đuổi các cảm giác rợn ngợp đó, họ lại vội vã lên lịch đi nhậu, đi cà phê, đi mua sắm. Họ chuẩn bị làm việc cho tuần tới, họ sẽ không ngừng chuyển động bởi vì họ biết là chỉ cần họ dừng lại một giây thôi thì cái vực thẳm bên trong sẽ lập tức nuốt chừng họ. Những mối quan hệ độc hại và chiếc pha cứu sinh mang tên người khác. Nếu sự bận rộn trong công việc là tấm khiên che chắn nơi không sở thì những mối quan hệ tình cảm méo mó lại là trước phao cứu sinh mà con người ta bám víu vào trong đời sống cá nhân. Bạn có từng thấy những cái người không bao giờ chữ độc thân quá một tháng không? Vừa chia tay một mối tình xong, họ lại vội vã quẹt ứng dụng hẹn hò để tìm kiếm một người mới. Họ chấp nhận bước vào những mối quan hệ hời hợt, tạm bợ, thậm chí là chấp nhận bị đối xử tệ bạc, bị lạm dụng tinh thần, chỉ để không phải ở một mình thôi. Vậy thì tại sao lại có cái sự hạ giá bản thân đến mức đáng thương như vậy? Bản chất của vấn đề này nằm ở sự ngộ nhận giữa tình yêu và sự lệ thuộc tâm lý. Khi một người không có khả năng tự dung chứa chính mình, họ sẽ nhìn người khác không phải như một thực thể độc lập để yêu thương mà như là một công cụ để khỏa lớp khoảng trống vậy. Họ cần có một ai đó ngồi cạnh. Cả những tin nhắn hỏi han vô thưởng vô phản, cả những cuộc gọi thâu đêm suốt sáng không phải là vì họ trân trọng đối phương mà vì họ cảm thấy cần một cái luồng âm thanh liên tục để lấn át đi những tiếng gầm rú của sự cô đơn nội tại. Trong tâm lý học, đây là biểu hiện của nỗi sợ bị bỏ rơi kết hợp với lòng tự trắc ẩn thấp. Họ sợ hãi việc phải đối diện với cái tôi chưa hoàn thiện của mình đến mức sẵn sàng kết nối với bất kỳ ai, miễn là người đó giúp họ phân tâm. Và hậu quả là gì? Hai kẻ rỗng tếch bám lấy nhau, hy vọng rằng đối phương sẽ lấp đầy chiếc giếng không đáy trong lòng mình. Nhưng một cái bình rỗng thì làm sao có thể rót nước cho một cái bình rỗng khác được. Kết quả tất yếu là sự thất vọng, trách móc, kiểm soát và dằn vặt lẫn nhau. Họ biến mối quan hệ thành một cái nhà tù ngột ngạt nhưng nghịch lý thay, họ thả ở trong nhà tù đó chịu tra tấn, còn hơn là bước ra ngoài khoảng sân tự do nhưng tĩnh lặng của sự đơn độc. Họ thả chịu đựng sự đau đớn từ người khác, còn hơn là phải chịu đựng sự thật về chính mình. Cú xuất điện của tâm trí và thực nghiệm tâm lý kinh điển. Nhiều người thì khi mà nghe tới đây thì sẽ phản biện là làm gì mà đến mức nghiêm trọng như vậy. Chẳng qua là người ta thích náo nhiệt thôi chứ làm gì có ai sợ ngồi yên tới bước đó. Nếu bạn nghĩ là nỗi sợ này nó chỉ là một cái giả thuyết chết học được phóng đại thì hãy nhìn vào một cái thực nghiệm tâm lý học kinh điển được thực hiện vào năm 2014 bởi nhóm nghiên cứu Đại học Virginia và Đại học Harvard do nhà tâm lý học Timothy Wilson dẫn đầu. Thực nghiệm nó diễn ra như sau. Các tình nguyện viên được đưa vào một căn phòng hoàn toàn trống rỗng. Không có điện thoại, không có sách, không có bất kỳ một cái thứ gì gây sao nhãng. Nhiệm vụ của họ vô cùng đơn giản, chỉ cần ngồi yên một mình và suy nghĩ trong vòng 15 phút. Tuy nhiên thì trong phòng có một cái nút bấm. Nếu bấm vào cái nút này thì họ sẽ tự dán vào cơ thể mình một luồng điện giật nhẹ, gây đau đớn, khó chịu thế nhưng mà không gây nguy hiểm cho tính mạng. Trước khi bước vào phòng, tất cả những người tham gia đều đã được thử luồng điện này và tuyên bố rằng họ sẵn sàng trả tiền để không bao giờ phải chịu cảm giác giật điện đó nữa. Kết quả thực nghiệm đã làm chấn động toàn bộ giới khoa học. Trong vòng 15 phút ngồi yên tĩnh một mình đã có tới 67% nam giới và 25% nữ giới đã chủ động bấm nút để tự giật điện chính mình ít nhất một lần. Đáng kinh ngạc hơn thì có một người đàn ông đã tự bấm nút giật điện mình tới 190 lần chỉ trong vòng có 15 phút ngắn ngủi đó. Hãy dừng lại một chút để nghiền ngẫm cái sự phát hiện này nhé. Tức là con người ta thà chọn cái chịu sự đau đớn về mặt thể xác, thứ mà họ vừa mới ghét bỏ vài phút trước thôi. Còn hơn là phải chịu cái sự tra tấn kinh hoảng khi mà tâm trí không còn gì để bám víu ngoài chính những cái luồng suy nghĩ của mình. Nghiên cứu này là một cái bằng chứng thực nhiệm thép, đập tan mọi ảo tưởng về sự vững vàng tâm lý của con người hiện đại. Chúng ta không chỉ đơn thuần là không thích ở một mình đâu, thực ra chúng ta kinh hãi nó. Tâm trí của chúng ta giống như là một con thú hoang chưa từng được thuần hóa vậy. Khi bị nhốt vào một cái góc tối mà không có một cái mồi nhử hay là món đồ chơi, nó sẽ tự cắn xé chính da thịt của mình để tìm kiếm cảm giác kích thích. Trước bẫy dopamin và sự tha hóa của khả năng tập trung. Nếu như ở thế kỷ 17, BL Bascan chỉ nhìn thấy con người trốn chạy vào những khú vui quý tộc như ở cờ bạc, săn bắn hay tiệc tùng triền miên thì ở thế kỷ 21 cuộc đào tẩu này đã được nâng cấp lên một cấp độ tinh vi và nguy hiểm hơn gấp hàng triệu lần. Đấy là không gian số. Hãy tự hỏi bản thân đi. Bạn có thể đọc hết một cái bài viết dài cả ngàn chữ mà không lướt ngón tay kiểm tra một thông báo nào không? Bà có thể xem hết một bộ phim dài hai ba tiếng mà không chạm vào điện thoại để xem bình luận hay không? Khả năng cao là không đúng không? Chúng ta đang sống trong một nền kinh tế học được xây dựng hoàn toàn dựa trên sự thao túng dopamin. Chất dẫn truyền thần kinh tạo ra cảm giác thèm muốn và phần thưởng tức thì. Mỗi cá lướt màn hình, mỗi tiếng chuông thông báo, mỗi lượt thả tim trên mạng xã hội để bơm vào não bộ chúng ta một lượng nhỏ dopamin. Những thuật toán thông minh nhất hành tinh đang ngày đêm nghiên cứu điểm yếu trong hệ thống thần kinh của bạn, dám giữ bạn trong một cái vòng lọc vô tận của sự chú ý phân mảnh. Vậy thì hậu quả của cơ chế này là gì? Đầu tiên là khả năng chú ý sâu bị tiêu diệt hoàn toàn. Chúng ta không còn khả năng đọc một cuốn sách kinh điển, [âm nhạc] chiêm nghiệm một cái tác phẩm nghệ thuật phức tạp hay là theo đuổi một cái dòng suy nghĩ logic kéo dài quá 10 phút. Tâm trí của chúng ta trở nên nông cạn, nhảy nhót từ kích thích này sang kích thích khác như một cái đàn khỉ chuyển cảnh vậy. Sức chịu đựng sự buồn chán cũng bằng không luôn. Buồn chán thì nó vốn là một cái trạng thái tâm lý tự nhiên và nó cũng cực kỳ cần thiết. Nó chính là cái khoảng đệm để não bộ xử lý thông tin. kết nối các ký ức và khơi nguồn cho sự sáng tạo đích thực. Nhưng ngày nay thì ngay khoảnh khắc sự buồn chán manh nha xuất hiện khi đứng chờ đèn đỏ, khi đợi thang máy, khi ngồi trong nhà vệ sinh, ngón tay của chúng ta đã vô thức thọc vào túi quần điện thoại và rút nó ra. Chúng ta không bao giờ cho phép bản thân mình rơi vào một cái trạng thái rỗng. Chúng ta nhét đầy vào đầu mình những cái mảnh giác thông tin vộn vặt, tin tức giật gân, drama, đời tư người nổi tiếng, những cuộc cãi vã vô thưởng vô phạt trên mạng xã hội. Chúng ta làm điều đó không phải vì những cái thông tin kia có lợi, có ích mà là vì chúng ta cần một cái tiếng ồn liên tục để đè bẹp tiếng nói của người quan sát nội tâm. Chiếc điện thoại thông minh không còn là một công cụ liên lạc nữa rồi. Nó đã biến thành một cái lá chắn kiên cố, ngăn cách con người với linh hồn của chính mình. Tâm hồn mong manh và hộ chứng sợ bỏ lỡ. Sự suy giảm khả năng tập trung và công nghiện kích thích ngoại cảnh đã dẫn tới một hệ quả tất yếu. Đấy là sự hình thành của một thế hệ với tâm hồn yếu đuối và dễ vỡ vụn. Chưa bao giờ trong lịch [âm nhạc] sử con người lại dễ bị tổn thương, dễ rơi vào trạng thái hoang mang và kiệt quyện tinh thần như hiện nay. Chỉ cần một lời chỉ trích trên mạng, một ánh nhìn thiếu thiện cảm từ đồng nghiệp hay là việc một bà đang không đạt được lượng tương tác như kỳ vọng cũng đủ để đẩy một người vào cơn khủng hoảng tâm lý kéo dài nhiều ngày. Tại sao chúng ta lại trở nên mong manh tới như vậy? Bởi vì sự vững vàng nội tại chỉ có thể được rèn rũa và tô luyện thông qua những khoảng lặng tự phản tỉnh. Khi một người có khả năng ngồi yên một mình, họ sẽ dần học được cách quan sát những cơn bão cảm xúc mà không bị cuốn theo chúng. Họ nhận diện được đâu là giá trị cốt lõi của bản thân, đâu chỉ là những cái lời xì xào của dư luận bên ngoài. Nhưng khi một người dành cả đời để trốn chạy khỏi chính mình, hệ thống phòng thủ tâm lý của họ chỉ là một cái bức tường giấy mỏng manh. Giá trị của họ hoàn toàn bị phụ thuộc vào sự công nhận [âm nhạc] từ bên ngoài. Từ đó thì nó sinh ra một căn bệnh thở đại, đấy là hội chứng sợ bỏ lỡ cơ hội phù một. Con người thời nay thì sống trong một cái nỗi sợ kinh hoảng thương trực rằng một nơi nào đó ngoài kia đang có những cái điều thú vị hơn đang diễn ra. mà mình không có mặt. Người ta sợ không bắt kịp xu hướng, sợ không theo kịp lố sống xa hoa của những người trên mạng [âm nhạc] xã hội, sợ bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua tiền tài và danh vọng. Nhưng bản chất thực sự của Phomo là gì? Đó là sự vắng mặt tuyệt đối của bản thân trong hiện tại. Bạn sợ bỏ lỡ thế giới bên ngoài chỉ vì bạn đã hoàn toàn bỏ lỡ chính mình ở bên trong. Bạn không biết mình thực sự cần gì, thích gì, muốn trở thành ai. [âm nhạc] Bạn giống như là một con thuyền không có bánh lái vậy. Trô dạt vô định theo từng con sóng của dư luận và thị hiếu của đám đông. Bạn sống một cuộc đời vay mượn từ ước mơ của người khác, [âm nhạc] khoát lên mình chiếc áo đạo đức của người khác và phát ngôn bằng những cái luận điểm mà người ta nhét vào đầu bạn. Một cuộc đời như vậy làm sao có thể vững trãi trước những biến động dù là nhỏ nhất của số phận đấy. Lối sống vội vã và bi kịch trốn chạy hiện sinh. Và hệ quả tổng hòa của tất cả những cái yếu tố trên là sự ra đời của lối sống vội vã, căn bệnh nan y của nền văn minh hiện đại. Mọi thứ ngày nay thì đều phải nhanh. Thức ăn nhanh, chuyển phát nhanh, giàu nhanh, đọc sách cũng nhanh và thậm chí là cả giác ngộ thì cũng phải nhanh qua những cái khóa tu ngắn hạn hay những một vài buổi trị liệu vài tiếng. Chúng ta luôn ở trong trạng thái chuẩn bị sống chứ chưa bao giờ thực sự được trải nghiệm cuộc sống cả. Khi đang ăn bữa [âm nhạc] sáng, đầu chúng ta đã vộ nghĩ tới cuộc họp buổi trưa. Khi đang làm việc ở công ty, tâm trí của chúng ta đã bay tới bữa nhậu buổi tối rồi. Khi đang đi nghỉ dưỡng ở bã biển, chúng ta bận rộn chụp ảnh hàng trăm tấm để mà đang lên mạng xã hội. Thay vì thực sự hít thở bầu không khí mặn mòi của đại dương, đây chính là cái điều mà nhà triết học hiện sinh Jein Pon Sa gọi là sự ngụy tín. Hành vi tự lừa rối bản thân để trốn tránh tự do và trách nhiệm hiện. Bằng cách luôn đặt bản thân vào tương lai, chúng ta cần trốn tránh gánh nặng của thực tại. Chúng ta tự du ngủ mình rằng ở chỉ cần vượt qua cái dự án này [âm nhạc] mình sẽ thanh thản, chỉ cần mua được căn nhà này mình sẽ hạnh phúc. Và chỉ cần tìm được người ấy cuộc đời của mình sẽ trọn vẹn. Nhưng cái chỉ cần đó là một cái ảo ảnh sa mạc không bao giờ có thật. Khi bạn đạt được mục tiêu đó rồi, sự trống rỗng sẽ lập tức quay trở lại. Và cách duy nhất để bạn biết đối phó với nó là đặt ra một cái mục tiêu tiếp theo để tiếp tục lao điên cuồng về phía trước. [âm nhạc] Bạn đang trốn chạy cái gì? Bạn đang chạy trốn sự thật rằng cuộc đời này hữu hạn và cái chết đang chờ đợi ở phía cuối con đường và bạn chưa từng giành lấy một ngày trọn vẹn để sống cho đúng nghĩa một con người có ý thức độc lập. Bạn biến cuộc đời của mình thành một chuỗi những phản xạ tự động của sinh học và xã hội như một cỗ máy được lập trình sẵn vậy. Lối sống vội vã không phải là biểu hiện của sự năng động. Nó là triệu chứng lâm sàng của một nỗi hoảng loạn hiện sinh không có lối thoát. Đối diện với vực thẳm, nghệ thuật làm chủ sự tĩnh lặng. Nếu căn nguyên của mọi bi kịch cá nhân và xã hội đều bắt đầu từ việc không thể ngồi yên trong phòng thì con đường duy nhất để chữa lành và tìm lại tự do cũng phải bắt đầu từ chính căn phòng đó. Bạn không thể giải quyết vấn đề bằng cách dùng chính phương pháp đã tạo ra nó. Bạn không thể chữa lành sự bất an bằng cách kiếm thêm thật nhiều tiền hơn, có thêm nhiều người theo đuổi hơn hay là tham gia nhiều bữa tiệc ồn ào hơn. Tất cả những thứ đó chỉ là lớp phấn trang điểm chét lên một cái vết thương đang mưng mù thôi. Để chữa lành, bạn phải dám cầm da mổ mà xé vết thương đó ra. Bạn phải học cách đối diện với sự tĩnh lặng. Làm chủ sự tĩnh lặng không phải là việc bạn bỏ việc lên núi đi tu, cũng không phải là việc ngồi thiền giả tạo với cái tư thế bắt chéo chân hoàn hảo. Nhưng mà đầu óc thì vẫn tính toán chuyện tiền bạc. Đó phải là một sự dũng cảm về mặt đạo đức và nhận thức. Nó đòi hỏi bạn phải bước qua ba giai đoạn khốc điệt sau đây. Thứ nhất, vượt qua được cái hộ chứng ca nghiện âm thanh. Trong những lần đầu tiên tập ngồi thiền một mình, cơ thể và tâm trí của bạn sẽ phản kháng dữ dội như một kẻ nghiện đang cai thuốc vậy. Bạn sẽ thấy bực bội, buồn ngủ, đau nhức tay chân và hàng ngàn cái lý do hợp lý sẽ xuất hiện để kéo bạn đứng dậy. Mình cần kiểm tra lại email, mình quên chưa tới cây. Có tin tức gì quan trọng vừa xảy ra không? Hãy nhận diện những lời thì thầm đó như những cái chiêu trò lừa bịp của bản ngã mình. Nhiệm vụ của bạn khi này không phải là cố gắng xua đuổi những suy nghĩ đó mà phải là ngồi yên và quan sát sự quằn quại của chính mình. Hãy nhìn nỗi buồn chồn đó như một nhà khoa học nhìn mẫu vật dưới kính hiển vi vậy. Khi bạn không cung cấp thêm củi cho ngọn lửa kích thích thì cơn bão cảm xúc đó sẽ dần dần hạ nhiệt. Thứ hai, hãy hòa giải với người quan sát nội tâm của bạn. Khi lớp bụi bặm của những kích thích ngoại cảnh lắng xuống, những góc khuất tăm tối bắt đầu trổ lên. Đây chính là thời khắc mang tính quyết định. bạn sẽ lại bỏ chạy hay chọn ở lại để đối thoại với nó. Hãy can đảm nhìn thẳng vào những thất bại, những nỗi sợ, sự tầm thường và cả những phần xấu xứ nhất bên trong bạn. Đừng phá xét, cũng đừng tự sỉ nhục, thế nhưng cũng tuyệt đối không được biện mình. Hãy thừa nhận một sự thật trần trụi. Đúng vậy, tôi đang rất cô đơn đây. Đúng vậy, tôi cũng có ghen tỵ với người bạn của mình. Đúng, công việc này đang giết chết tâm hồn của tôi, nhưng tôi chưa dám buông bỏ vì [âm nhạc] sợ thiếu thốn vật chất. Và ngay khoảnh khắc bạn dám thừa nhận những sự thật đó với chính mình mà bạn không cần tấm màn che đậy thì một cái sức mạnh kỳ diệu sẽ xuất hiện. Sự thật [âm nhạc] có thể tàn nhẫn đấy, nhưng nó sẽ giải phóng bạn khỏi gánh nặng khổng lồ của sự giả tạo. Người quan sát nội tâm không thức dậy để trừng phạt bạn, người đó thức dậy để cứu bạn khỏi một cuộc đời rối tráng. Bước thứ ba, tá thiết tập đạo chủ quyền tâm trí. Khi bạn không còn sợ hãi sự cô độc, bạn sẽ nhận ra một sự thật chân lý vĩ đại. Sự đơn độc hoàn toàn khác biệt với sự cô đơn. Cô đơn là cảm giác thiếu vắng người khác, là sự khao khát tuyệt vọng một chỗ dựa bên ngoài. Còn đơn độc là sự hiện diện trọn vẹn của chính mình, là trạng thái tâm trí tự đủ đầy, [âm nhạc] an nhiên và không cần bất kỳ một sự xác nhận nào từ thế giới bên ngoài. Một người có khả năng tìm thấy sự an lạc trong căn phòng chống. chính là một người bất khả chính bạn. Khi bạn không còn bị điều khiển bởi nỗ sợ cô độc thì bạn sẽ không bao giờ chấp nhận bước vào một mối quan hệ độc hại chỉ để bớt chống trải. Bạn cũng sẽ không bao giờ cần những cái lời khen chê ngoài xã hội, [âm nhạc] định đoạt giá trị sống của bản thân và bạn cũng sẽ làm việc với sự tập trung cao độ, sâu sắc và sáng tạo bởi vì tâm trí của bạn không còn bị xé nhỏ bởi những cám dỗ phù phiếm. Thế giới ngoài kia thì sẽ không bao giờ ngừng ngồn nào. Các thuật toán sẽ ngày càng thông minh hơn để cướp đoạt từng giây chú ý của bạn. Xã hội tiêu dùng sẽ không ngừng gieo rắc nỗi bất an để ép bạn phải la vào buồng quay kiếm tiền và mua sắm không hồi kết. Áp lực của đám đông sẽ luôn tìm cách lô kéo bạn với những cuộc vui vô nghĩa để bạn quên đi ké chết đang tiến lại gần. Cuộc chiến [âm nhạc] lớn nhất trong cuộc đời một con người không phải là cuộc chiến chinh vục thế giới bên ngoài. Đánh bạ đối thủ cạnh tranh hay leo lên đỉnh cao của danh vọng. Cuộc chiến vĩ đại nhất, cam go nhất và cũng vinh quan nhất chính là cuộc chiến giành lạ cười kiểm soát tâm trí từ tay sự ồn ào và sợ hãi. Cánh cửa dẫn đến sự tự do thực sự không nằm ở những chân trời xa xôi, cũng chẳng nằm trong những triết lý cao siêu trều tượng. Cánh cửa đó nằm ngay trước mắt bạn thôi. Trong chính căn phòng bạn đang ở và ngay ở khoảnh khắc này, bạn đã nghe từ những dòng chữ cuối cùng. Bạn cũng đã nghe hết những cái phân tích về bản chất của sự trốn chạy. Vậy thì câu hỏi duy nhất còn lại dành cho bạn không phải là bạn có đồng ý với Blaz BCAN hay không mà đó là sau khi tập podcast này kết thúc, bạn có dám buông thiết bị trên tay xuống, tắt mọi âm thanh, khép cửa lại và can đảm ngồi yên một mình với chính tâm hồn của bạn trong 30 phút tới hay không? Hay là bạn sẽ lại tiếp tục lướt ngón tay và đi tìm kiếm một cái tiếng ổn khác để tiếp tục du ngủ cuộc đời mình. quyết định hoàn toàn thuộc về bạn đấy.